Bản đồ thế giới mới hỗ trợ nâng cao hiệu quả dạy học Địa lí

Cô trò lớp 10, Trường THPT Hoài Đức C (Hà Nội) chào đón năm học mới 2026-2027.

Giúp cả thầy và trò trong dạy học

Ngày 4/9/2026, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết A/RES/80/307 về “Correct the Map” với 164 phiếu thuận, 1 phiếu chống và 6 phiếu trắng. Nghị quyết khuyến khích sử dụng các phép chiếu bản đồ thể hiện tương quan diện tích chính xác hơn, trong đó có Equal Earth.

Với chuyên môn về Địa lí và làm công tác quản lý trong nhiều năm, nhà giáo Nguyễn Thị Huyền - Hiệu trưởng Trường THPT Hoài Đức C (Sơn Đồng, Hà Nội) nhìn nhận, việc đưa bản đồ Equal Earth vào sử dụng trong dạy học Địa lí mang lại nhiều giá trị thiết thực, trước hết là giúp học sinh có cách nhìn trực quan, cân đối và khoa học hơn về không gian địa lí thế giới.

Nhà giáo Nguyễn Thị Huyền có nhiều năm kinh nghiệm giảng dạy môn Địa lí cấp THPT.

Việc sử dụng bản đồ Việt Nam theo chuẩn thống nhất giúp giáo viên thuận lợi trong quá trình khai thác bản đồ và tổ chức các hoạt động học tập trên lớp. Đối với việc lưu hành bản đồ Việt Nam trong dạy học, việc sử dụng bản đồ thống nhất, rõ ràng và phù hợp với mục tiêu giáo dục có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm tính chính xác và nhất quán của học liệu.

Nhà trường chú trọng hướng dẫn giáo viên Địa lí sử dụng bản đồ đúng mục đích, đúng ngữ cảnh và kết hợp với các nguồn học liệu chính thống. Học sinh hứng thú hơn, dễ hình dung mối quan hệ về vị trí, lãnh thổ từ đó làm tăng thêm niềm yêu thích đối với môn học. Giáo viên cũng có thêm một công cụ trực quan để đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường hoạt động quan sát, phân tích và nhận xét bản đồ của học sinh.

"Có thể nói, Equal Earth không chỉ hỗ trợ nâng cao hiệu quả dạy học Địa lí mà còn góp phần hình thành cho học sinh năng lực đọc, phân tích và sử dụng bản đồ một cách khoa học. Đây là một hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục, giúp các giờ học Địa lí tại Trường THPT Hoài Đức C trở nên trực quan, sinh động và hiệu quả hơn" - nhà giáo Nguyễn Thị Huyền nhấn mạnh.

Hiểu đúng tầm quan trọng của các châu lục

Cô Đỗ Thị Thanh Nga (trái) và học sinh cùng đồng nghiệp trong lễ khai giảng năm học 2026-2027.

Theo cô giáo Đỗ Thị Thanh Nga - giáo viên Địa lí, Trường THPT chuyên Chu Văn An (Tây Hồ, Hà Nội), việc sử dụng phép chiếu Equal Earth sẽ giúp học sinh định hình chính xác hơn về diện tích thực tế của các châu lục, đặc biệt là khắc phục được sự sai lệch nghiêm trọng đối với Châu Phi so với phép chiếu Mercator truyền thống.

Sự thay đổi này góp phần loại bỏ cái nhìn mất cân đối và định kiến địa chính trị, giúp thế hệ trẻ hiểu đúng về vị thế và tầm quan trọng của các khu vực bị thu nhỏ trên bản đồ cũ như Mỹ La Tinh, Nam Á và Châu Phi.

Equal Earth chủ yếu có ý nghĩa đối với bản đồ thế giới, đặc biệt khi cần so sánh chính xác, tương quan diện tích giữa các châu lục và quốc gia với bản đồ Việt Nam. Việc lựa chọn phép chiếu vẫn phải căn cứ vào tỷ lệ, mục đích sử dụng, yêu cầu kỹ thuật và hệ quy chiếu VN-2000 chứ không chuyển sang Equal Earth một cách máy móc.

Cô Đỗ Thị Thanh Nga được khen thưởng tại Hội thi Giáo viên dạy giỏi thành phố cấp THPT.

Dù vậy, do bản chất phép chiếu phẳng vẫn có sự bóp méo hình dạng ở một số khu vực nên khi lên lớp, giáo viên vẫn cần linh hoạt kết hợp cùng quả địa cầu hoặc mô hình 3D để bài giảng đạt hiệu quả tốt nhất.

Đối với Việt Nam, cô Đỗ Thị Thanh Nga cho biết, khi bản đồ mới được cập nhật vào sách giáo khoa và tài liệu giảng dạy, học sinh sẽ có cái nhìn trực quan và chính xác hơn về tỷ lệ lãnh thổ nước ta so với các quốc gia khác trên thế giới.

Vì vậy, Át-lát Địa lí Việt Nam và bản đồ Việt Nam trong sách giáo khoa, đề thi hiện hành vẫn giữ nguyên đến khi Bộ GD&ĐT có quy định chuyên môn mới. Quá trình chuyển đổi này đòi hỏi sự đồng bộ từ hệ thống giáo dục, bao gồm việc cập nhật sách giáo khoa, bản đồ treo tường và thiết bị công nghệ hỗ trợ dạy học.

"Nghị quyết của Liên Hợp Quốc tạo ra sự thúc đẩy cho đổi mới dạy học Địa lí; tạo ra một cơ hội rất tốt để dạy học sinh theo tư duy bản đồ học hiện đại giúp các em hiểu rằng mỗi phép chiếu đều có ưu điểm, hạn chế và phải được lựa chọn phù hợp với mục đích sử dụng bản đồ" - cô Đỗ Thị Thanh Nga phân tích thêm.