Bánh cuốn Thanh Trì (Hà Nội): Tinh hoa ẩm thực được ghi danh vào danh mục văn hóa phi vật thể quốc gia

Giữa lòng Thủ đô ngàn năm văn hiến, nơi mỗi góc phố, món ăn đều mang trong mình một câu chuyện lịch sử, bánh cuốn Thanh Trì từ lâu đã được xem là biểu tượng của sự thanh tao, tinh tế trong ẩm thực Hà thành. Niềm tự hào ấy vừa được nhân lên gấp bội khi nghề làm bánh truyền thống này chính thức được ghi danh văn hóa phi vật thể quốc gia.

Lịch sử của bánh cuốn Thanh Trì (huyện Thanh Trì, Hà Nội) gắn liền với sự hình thành và phát triển của ngôi làng cổ ven sông Hồng. Khác với những loại bánh ở các vùng miền khác, bánh cuốn Thanh Trì mang một bản sắc riêng biệt, khó nhầm lẫn: lá bánh mỏng tang như tờ giấy bản, trắng trong và mướt mịn, điểm xuyết thêm lớp mỡ hành bóng bẩy, thơm lừng nhưng không hề mang lại cảm giác ngấy.

Bánh cuốn Thanh Trì

Bánh cuốn Thanh Trì

Để tạo ra được những mẻ bánh hoàn hảo ấy, người thợ thủ công phải trải qua một quy trình chế biến cực kỳ công phu. Từ khâu chọn lọc loại gạo tẻ ngon, ngâm gạo đúng độ cho đến kỹ thuật tráng bánh trên nền hơi nước phải thật khéo léo sao cho bánh vừa chín tới, đủ độ dai dai mà vẫn mềm tan ngay khi đưa vào miệng. Tuy nhiên, "linh hồn" thực sự của món ăn này lại nằm ở bát nước chấm. Đó là sự giao hòa tinh tế giữa nước mắm ngon, dấm nếp thanh thanh, chút đường ngòn ngọt và đặc biệt không thể thiếu đi vài giọt tinh dầu cà cuống. Chính cái thứ hương vị cay nồng, thơm ngát đặc trưng ấy đã làm nên thương hiệu bất hủ của bánh cuốn Hà Nội xưa.

Bên cạnh lá bánh óng ả và bát nước chấm đậm đà, thưởng thức bánh cuốn Thanh Trì đúng điệu còn đòi hỏi sự góp mặt của những thức ăn kèm dân dã mà vô cùng tinh tế. Khác với bánh cuốn nhân thịt mộc nhĩ, bánh cuốn Thanh Trì mộc mạc nguyên bản thường được dọn ra cùng vài lát chả quế vàng ươm, cắn vào thấy giòn dai và dậy mùi thơm cay nhẹ, hoặc ăn kèm với đậu phụ rán xốp mềm, béo ngậy.

Thưởng thức hương vị đậm đà của bánh cuốn Thanh Trì

Thưởng thức hương vị đậm đà của bánh cuốn Thanh Trì

Khi đĩa bánh được dọn ra, người bán hàng bao giờ cũng khéo léo điểm xuyết thêm một lớp hành phi giòn rụm, vàng óng ánh. Nhón một miếng bánh mỏng tang ấp ôm lấy miếng chả quế, gắp thêm vài ngọn rau mùi ta tươi mát rồi dìm ngập vào bát nước chấm sóng sánh, thực khách sẽ thấu hiểu thế nào là một bản giao hưởng trọn vẹn của vị giác. Vị ngọt dịu của bột gạo tẻ, vị béo của mỡ hành, cái mặn mòi chua ngọt của nước mắm hòa quyện cùng hương cà cuống thoang thoảng bay lên, tất cả tạo nên một dư vị thanh tao, vương vấn mãi không thôi.

Theo dòng chảy của thời gian, văn hóa ẩm thực không đơn thuần chỉ là câu chuyện của bếp núc, mà đã trở thành niềm tự hào, một nét tinh hoa mang đậm dấu ấn Tràng An. Dẫu xã hội có phát triển với muôn vàn món ngon vật lạ, bánh cuốn Thanh Trì vẫn bền bỉ tồn tại, gìn giữ trọn vẹn hương vị nguyên bản mà cha ông để lại.

Những thế hệ sau này có trách nhiệm gìn giữ hương vị nguyên bản

Những thế hệ sau này có trách nhiệm gìn giữ hương vị nguyên bản

Trải qua bao thăng trầm, những người con vùng đất bãi ven sông vẫn ngày đêm miệt mài bên bếp lò, gìn giữ và trao truyền lại bí quyết tổ nghề cho thế hệ mai sau. Bánh cuốn Thanh Trì giờ đây không chỉ là món quà quê bình dị trên các gánh hàng rong rong ruổi khắp phố phường, mà đã thực sự trở thành một "địa chỉ văn hóa" thu hút du khách, góp phần làm phong phú thêm bức tranh di sản đa sắc màu của Thủ đô ngàn năm văn hiến.

Lê Phương

Nguồn VHPT: https://vanhoavaphattrien.vn/banh-cuon-thanh-tri-ha-noi-tinh-hoa-moc-mac-luu-truyen-qua-muon-the-he-a32560.html