Báo cáo SIPRI: Nhập khẩu vũ khí vào châu Âu tăng vọt 210% trong 5 năm qua

Theo báo cáo mới nhất từ Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), tổng khối lượng giao dịch vũ khí toàn cầu đã tăng 9,2% trong giai đoạn 2021–2025 so với 5 năm trước đó. Sự chuyển dịch này phản ánh nỗ lực tăng cường năng lực quốc phòng của các quốc gia châu Âu trước các thách thức an ninh khu vực và cuộc xung đột tại Ukraine.

Châu Âu trở thành tâm điểm nhập khẩu vũ khí thế giới

Trong giai đoạn 2021–2025, châu Âu chiếm tới 33% tổng lượng nhập khẩu vũ khí toàn cầu, ghi nhận mức tăng trưởng kỷ lục 210% so với giai đoạn 2016-2020. Đáng chú ý, Mỹ vẫn là nguồn cung cấp khí tài chính cho khu vực này khi chiếm 48% tổng lượng hàng nhập khẩu.

Máy bay chiến đấu Rafale tại Triển lãm Hàng không Paris, Pháp, ngày 17/6/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Mặc dù có nhiều nỗ lực nhằm thúc đẩy tính tự chủ trong lĩnh vực quốc phòng, báo cáo của SIPRI chỉ ra rằng chỉ 20% dòng chảy vũ khí diễn ra nội khối giữa các nước châu Âu. Ông Mathew George, Giám đốc Chương trình Chuyển giao Vũ khí của SIPRI, nhấn mạnh rằng dù chưa đạt mức của thời Chiến tranh Lạnh, châu Âu hiện đã trở thành khu vực nhập khẩu vũ khí lớn nhất thế giới.

Sự đối lập giữa các cường quốc xuất khẩu

Mỹ tiếp tục củng cố vị thế dẫn đầu trong thị trường xuất khẩu vũ khí toàn cầu với 42% thị phần, tăng từ mức 36% của giai đoạn trước. Trong khi đó, Đức đã có bước tiến quan trọng khi vượt qua Trung Quốc để trở thành nhà xuất khẩu vũ khí lớn thứ tư thế giới, chiếm 5,7% thị phần.

Ngược lại, vị thế của Nga trên thị trường quốc tế bị suy giảm nghiêm trọng. Lượng xuất khẩu vũ khí của Moscow đã giảm tới 64% trong 5 năm qua, kéo thị phần toàn cầu xuống chỉ còn 6,8% (so với 21% trước đó). Nguyên nhân chính được cho là do Nga ưu tiên khí tài cho chiến trường Ukraine, kết hợp với áp lực trừng phạt từ phương Tây và xu hướng tự chủ quốc phòng của các khách hàng lớn như Ấn Độ và Trung Quốc.

Thị trường Trung Đông và Châu Á - Đại Dương

Mặc dù nhu cầu nhập khẩu vũ khí của Trung Đông giảm 13%, khu vực này vẫn duy trì sự hiện diện mạnh mẽ với các quốc gia nhập khẩu hàng đầu:

Saudi Arabia: Chiếm 6,8% tổng lượng nhập khẩu toàn cầu.
Qatar: Chiếm 6,4% thị phần.
Kuwait: Chiếm 4,8% thị phần.

Tại khu vực Châu Á và Châu Đại Dương, lượng nhập khẩu cũng giảm 20%. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc Trung Quốc cắt giảm nhập khẩu vũ khí từ bên ngoài để tập trung vào việc phát triển và sản xuất các công nghệ quốc phòng nội địa.

Dự báo xu hướng tương lai

Các chuyên gia tại SIPRI nhận định rằng dòng chảy vũ khí vào Trung Đông có thể sớm tăng trở lại do số lượng đơn đặt hàng lớn đang chờ bàn giao. Tại châu Âu, xu hướng hiện đại hóa kho vũ khí và hỗ trợ Ukraine sẽ tiếp tục là động lực chính thúc đẩy thị trường trong những năm tới, đồng thời duy trì sự phụ thuộc vào các tổ hợp công nghiệp quốc phòng từ Mỹ.

Tuệ Nhân