Bảo đảm chế độ, chính sách cho nhà giáo, cán bộ quản lý sau sắp xếp trường học

Hơn 11.000 nhân viên trường học dự kiến giảm sau sắp xếp

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), từ tháng 7/2026, các địa phương tiếp tục thực hiện sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập theo hướng tinh gọn đầu mối, sử dụng hiệu quả đội ngũ và cơ sở vật chất.

Mục tiêu đặt ra là giảm tối thiểu 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng khó khăn và phấn đấu giảm trên 50% tại khu vực đô thị, trung tâm so với thời điểm ngày 1/7/2025; đồng thời giảm các điểm trường lẻ dưới 3 lớp.

Đến ngày 20/8, đã có 16 địa phương cơ bản hoàn thành việc sắp xếp. Các địa phương còn lại hoàn thành trước ngày 30/8 để ổn định tổ chức, chuẩn bị cho năm học mới.

Theo phương án tổng thể, số cơ sở giáo dục dự kiến giảm từ 37.515 xuống còn 18.575 cơ sở, tương ứng giảm khoảng 50,5%.

Giáo viên Trường Mầm non Hợp Thịnh số 1 (xã Hợp Thịnh, tỉnh Bắc Ninh).

Việc thu gọn mạng lưới kéo theo sự thay đổi lớn về tổ chức bộ máy. Bộ GD&ĐT dự kiến giảm 32.625 hiệu trưởng, hiệu phó và 11.041 nhân viên trường học.

Trong đó, số cán bộ quản lý dôi dư sẽ được xem xét bố trí trở lại làm giáo viên trực tiếp đứng lớp, góp phần giải quyết tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ tại các địa phương.

Với nhân viên trường học, phương án bố trí cũng được thực hiện theo hướng sử dụng tối đa nguồn nhân lực hiện có, thay vì đơn thuần giải quyết dôi dư.

Nhân viên trường học có thể chuyển sang làm giáo viên

Đáng chú ý, nhân viên trường học sau sắp xếp nếu đáp ứng đủ điều kiện có thể được bố trí vào vị trí việc làm nhà giáo.

Theo Bộ GD&ĐT, số nhân viên hỗ trợ giáo dục còn lại sau sắp xếp sẽ được bố trí vào những vị trí hỗ trợ giáo dục còn thiếu nhân lực, trong trường hợp vị trí việc làm mới chưa yêu cầu phải đáp ứng ngay đầy đủ tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng.

Riêng các vị trí kế toán và y tế trường học không thuộc diện áp dụng cách bố trí này.

Một hướng khác là bố trí nhân viên vào vị trí việc làm nhà giáo nếu người đó có trình độ đào tạo đạt chuẩn của nhà giáo, đồng thời đáp ứng yêu cầu về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ để có thể đảm nhiệm ngay công việc giảng dạy.

Như vậy, việc chuyển từ nhân viên trường học sang giáo viên không phải là cơ chế chuyển đổi tự động. Người có nhu cầu phải căn cứ vào nhu cầu vị trí việc làm thực tế của nhà trường và đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của vị trí giáo viên còn thiếu.

Cụ thể, nhà trường trước hết phải xác định đang thiếu giáo viên ở môn học hoặc vị trí nào. Sau đó, nhân viên trường học được xem xét chuyển đổi nếu có trình độ chuyên môn, bằng cấp và các điều kiện cần thiết phù hợp với vị trí giáo viên đang có nhu cầu tuyển dụng, bố trí.

Theo Điều 32 Luật Viên chức, khi đơn vị sự nghiệp công lập có nhu cầu, viên chức có thể được chuyển sang vị trí việc làm mới nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ của vị trí đó và thực hiện việc thay đổi chức danh nghề nghiệp.

Nhân viên y tế trường học tại Tuyên Quang.

Điều 29 Nghị định 115/2020/NĐ-CP cũng quy định về trường hợp xét chuyển từ chức danh nghề nghiệp này sang chức danh nghề nghiệp khác tương ứng với cùng mức độ phức tạp của công việc theo yêu cầu vị trí việc làm.

Do đó, với những nhân viên trường học có chuyên môn phù hợp, việc sắp xếp lại mạng lưới trường lớp có thể mở ra phương án sử dụng nhân lực ngay trong ngành giáo dục, nhất là tại những địa phương vẫn đang thiếu giáo viên ở một số môn học.

Từ 246.800 nhân viên trường học, tổ chức lại theo vị trí việc làm

Trước khi thực hiện sắp xếp, cả nước có khoảng 246.800 nhân viên trường học đang làm việc tại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Trong số này có khoảng 95.600 người thuộc biên chế và 151.200 người làm việc theo hợp đồng, thuộc nhóm viên chức chuyên ngành và chuyên môn dùng chung theo danh mục vị trí việc làm.

Đây là lực lượng đảm nhiệm nhiều công việc hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động giáo dục nhưng lâu nay được đánh giá còn nhiều khó khăn về thu nhập, chế độ đãi ngộ trong khi khối lượng công việc lớn. Đến năm 2026, đội ngũ nhân viên trường học mới được hưởng mức phụ cấp 20%.

Trong quá trình sắp xếp, Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa phương xây dựng phương án tổ chức bộ máy, bố trí và sử dụng đội ngũ phù hợp với vị trí việc làm, số lượng người làm việc được giao và điều kiện thực tế.

Tại Hà Nội, đối với nhân viên trường học và lao động hợp đồng, các vị trí như thư viện, thiết bị thí nghiệm và y tế tiếp tục được bố trí tại trường chính và các điểm trường nhằm bảo đảm hoạt động dạy học, giáo dục không bị gián đoạn.

Đối với kế toán và văn thư, mỗi trường mới sau sắp xếp được bố trí tối đa hai nhân viên kế toán và một nhân viên văn thư. Số nhân viên dôi dư được bảo lưu để thực hiện công tác bàn giao, quyết toán đến hết ngày 30/12.

Nhiều địa phương cũng thực hiện theo hướng tập trung các vị trí hỗ trợ tại trường chính, thay vì duy trì đầy đủ kế toán, văn thư, thủ quỹ ở từng cơ sở như trước.

Tinh gọn đầu mối, tối ưu hóa đội ngũ

Việc sắp xếp mạng lưới giáo dục được các địa phương triển khai từ năm học 2025-2026. Qua rà soát, đánh giá quy mô trường, lớp, điểm trường, đội ngũ và cơ sở vật chất, các địa phương đã sáp nhập 1.955 cơ sở giáo dục, giải thể 1.017 cơ sở, thành lập mới 857 cơ sở và tổ chức lại 1.518 cơ sở.

Số cơ sở giáo dục công lập giảm từ 45.390 xuống còn 39.581 cơ sở, tương ứng giảm khoảng 12,8%.

Cùng với đó, số trung tâm học tập cộng đồng giảm từ 6.630 xuống còn 2.140 trung tâm, giảm 4.490 trung tâm, tương ứng khoảng 67,7%, gắn với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và tổ chức lại các thiết chế giáo dục thường xuyên ở cơ sở.

Theo Bộ GD&ĐT, mục tiêu của việc sắp xếp không chỉ là giảm số lượng đầu mối mà còn phải sử dụng hiệu quả đội ngũ hiện có.

Bên cạnh bố trí lại hiệu trưởng, hiệu phó và nhân viên trường học, các địa phương được yêu cầu sử dụng linh hoạt đội ngũ giáo viên thông qua điều động, thuyên chuyển, biệt phái hoặc bố trí giáo viên dạy liên trường giữa các điểm trường, phân hiệu và cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn.

Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Pa Tần. Ảnh: Công an tỉnh Lai Châu

Bộ GD&ĐT đồng thời yêu cầu bảo đảm đầy đủ, kịp thời chế độ, chính sách đối với nhà giáo, cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ giáo dục trong quá trình sắp xếp.

Đối với giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên, Bộ cũng yêu cầu các địa phương rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp, quy mô dân số, điều kiện kinh tế - xã hội và nhu cầu nhân lực.

Việc sắp xếp phải bảo đảm đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ phù hợp với quy mô, cơ cấu, ngành nghề đào tạo; đồng thời duy trì ổn định vị trí việc làm, chế độ, chính sách và không để hoạt động giảng dạy, quản lý bị gián đoạn.