Bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, nâng cao tính khả thi của các dự án luật

Nhiều ý kiến của các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế nhằm bảo đảm quyền của người dân, đồng thời nâng cao tính minh bạch và khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện pháp luật.

Phiên thảo luận do đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Ủy viên Ban Chấp hành

Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, Ủy viên Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, điều hành.

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh: Hoàn thiện cơ chế bảo đảm quyền tiếp cận thông tin cho người dân

Góp ý vào dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), đại biểu Lê Thị Ngọc Linh cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Ủy viên Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội, phát biểu góp ý về bảo đảm quyền tiếp cận thông tin cho các nhóm đối tượng.

Đại biểu nhấn mạnh, sau gần 8 năm thi hành, Luật Tiếp cận thông tin đã bộc lộ nhiều bất cập, đặc biệt trong việc xác định phạm vi thông tin và cơ chế cung cấp thông tin trong các trường hợp đặc biệt.

Đại biểu Ngọc Linh đề nghị cần quy định rõ trách nhiệm pháp lý của người đứng đầu khi quyết định cung cấp thông tin liên quan đến bí mật cá nhân, bí mật kinh doanh trong trường hợp đặc biệt; cụ thể hóa tiêu chí xác định trường hợp “cần thiết vì lợi ích công cộng, sức khỏe cộng đồng” nhằm tránh lạm dụng; mở rộng đối tượng được bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, trong đó bổ sung người khuyết tật, người cao tuổi, bảo đảm tính nhân văn và toàn diện của chính sách.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh: Tránh mở rộng quá mức các giao dịch bắt buộc công chứng

Tham gia góp ý dự án Luật Công chứng (sửa đổi), đại biểu Đinh Ngọc Minh bày tỏ lo ngại việc mở rộng quá nhiều giao dịch bắt buộc phải công chứng có thể gây khó khăn cho người dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, phát biểu về những bất cập có thể phát sinh khi mở rộng phạm vi công chứng.

Đại biểu dẫn thực tiễn cho thấy, nếu tất cả các giao dịch dân sự, nhất là liên quan đến đất đai nhỏ lẻ, đều phải công chứng thì sẽ phát sinh chi phí, thủ tục phức tạp, thậm chí không khả thi ở những địa bàn chưa có điều kiện tiếp cận dịch vụ công chứng.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh đề xuất giữ nguyên nguyên tắc phân loại rõ giữa giao dịch phải công chứng và giao dịch chứng thực tại cấp xã; không mở rộng tràn lan phạm vi bắt buộc công chứng; tạo điều kiện thuận lợi cho người dân nông thôn, vùng khó khăn trong thực hiện các giao dịch dân sự.

Đại biểu Trần Hoài Nam: Xác định rõ phạm vi giao dịch phải công chứng, bảo đảm linh hoạt cho người dân

Đại biểu Trần Hoài Nam cho rằng công chứng có vai trò quan trọng như “cơ chế phòng ngừa tranh chấp”, do đó cần tiếp tục hoàn thiện quy định theo hướng vừa chặt chẽ, vừa linh hoạt.

Đại biểu Trần Hoài Nam, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, đề xuất hoàn thiện quy định về phạm vi giao dịch công chứng.

Đại biểu đề nghị làm rõ và bổ sung các loại giao dịch cần phải công chứng, đặc biệt là giao dịch liên quan đến tài sản đăng ký sở hữu, giao dịch có yếu tố nước ngoài và giao dịch liên quan đến nhóm yếu thế; cho phép công chứng theo yêu cầu của người dân đối với các giao dịch không bắt buộc; sửa đổi quy định theo hướng thống nhất, tránh cách hiểu không rõ về “luật chuyên ngành”, bảo đảm tính minh bạch, dễ áp dụng.

Đại biểu Phan Chí Hiếu: Đẩy mạnh phân cấp gắn với bảo đảm nguồn lực và hạ tầng

Đại biểu Phan Chí Hiếu thống nhất cao với chủ trương phân cấp mạnh trong lĩnh vực hộ tịch, nhằm đưa dịch vụ công đến gần người dân hơn.

Đại biểu Phan Chí Hiếu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, phát biểu về yêu cầu bảo đảm nguồn lực khi đẩy mạnh phân cấp.

Tuy nhiên, đại biểu chỉ rõ những hạn chế về nguồn nhân lực và hạ tầng tại cấp xã, đặc biệt là đội ngũ cán bộ tư pháp - hộ tịch còn mỏng, thiếu ổn định, trong khi yêu cầu công việc ngày càng tăng.

Đại biểu đề xuất tăng cường đội ngũ cán bộ tư pháp - hộ tịch cấp xã; đầu tư đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu phục vụ giải quyết thủ tục trực tuyến; thu hẹp phạm vi giao dịch bắt buộc công chứng, chuyển mạnh sang cơ chế tự nguyện, phù hợp thông lệ quốc tế; mở rộng đối tượng trợ giúp pháp lý gắn với khả năng cân đối nguồn lực và đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ pháp lý.

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry: Tăng cường minh bạch, chuyển từ “cung cấp theo yêu cầu” sang “công khai mặc định”

Góp ý sâu vào dự án Luật Tiếp cận thông tin, đại biểu Trần Thị Hoa Ry nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm thực chất quyền tiếp cận thông tin của người dân.

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, đề xuất tăng cường minh bạch và bảo đảm quyền tiếp cận thông tin.

Đại biểu kiến nghị, đề xuất quy định cụ thể tiêu chí đối với các trường hợp từ chối cung cấp thông tin, tránh lạm dụng; bổ sung cơ chế khiếu nại nhanh, rút ngắn thời gian giải quyết; tăng cường chế tài xử lý vi phạm, gắn trách nhiệm cá nhân; quy định bắt buộc công khai thông tin trên môi trường số theo định dạng dữ liệu mở; có cơ chế hỗ trợ nhóm yếu thế tiếp cận thông tin.

Đáng chú ý, đại biểu đề xuất chuyển mạnh tư duy từ “cung cấp thông tin theo yêu cầu” sang “minh bạch thông tin theo mặc định”.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh: Bảo đảm thực thi quyền tiếp cận thông tin và nâng cao trách nhiệm cơ quan Nhà nước

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh tán thành việc sửa đổi Luật Tiếp cận thông tin, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ “quy định quyền” sang “bảo đảm thực thi quyền”.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, phát biểu về nâng cao hiệu quả thực thi quyền tiếp cận thông tin

Đại biểu đề nghị rà soát chặt chẽ phạm vi thông tin bị hạn chế tiếp cận, tránh lạm dụng các khái niệm như “tài liệu nội bộ”, “bí mật công tác”; quy định rõ trách nhiệm, thời hạn cung cấp thông tin của cơ quan nhà nước và trách nhiệm người đứng đầu; chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao khả năng tiếp cận thông tin trên môi trường số; làm rõ cơ chế cân bằng giữa quyền tiếp cận thông tin và bảo vệ bí mật nhà nước, dữ liệu cá nhân.

Đối với Luật Công chứng, đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm pháp lý khi sử dụng dữ liệu điện tử trong hoạt động công chứng, bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch.

Hướng tới hệ thống pháp luật minh bạch, khả thi, lấy người dân làm trung tâm

Các ý kiến tại Tổ 8 cho thấy sự thống nhất cao về yêu cầu hoàn thiện các dự án luật theo hướng minh bạch, khả thi, bảo đảm quyền của người dân và phù hợp thực tiễn.

Đồng thời, nhiều đại biểu nhấn mạnh cần gắn chặt giữa hoàn thiện chính sách với tổ chức thực hiện, tăng cường trách nhiệm giải trình, ứng dụng chuyển đổi số, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ tốt hơn nhu cầu của Nhân dân.