Bé trai 1 tuổi đầu tiên trên thế giới được chữa dị tật hộp sọ bằng lò xo siêu đàn hồi

Bé Rory Potter 1 tuổi, hiện sống tại vùng Derbyshire (Anh), đã đi vào lịch sử y khoa thế giới khi trở thành bệnh nhân đầu tiên được điều trị thành công dị tật hộp sọ bằng phương pháp sử dụng lò xo siêu đàn hồi thế hệ mới. 

Cậu bé được chẩn đoán mắc dị tật dính khớp sọ đường dọc giữa nghiêm trọng ngay sau khi sinh vào tháng 4/2025. Đây là tình trạng dị tật bẩm sinh hiếm gặp, khi các xương hộp sọ bị dính liền quá sớm trước khi đứa trẻ ra đời, khiến đầu bé phát triển dài ra phía trước và sau nhưng lại bị hẹp hai bên ngang.

Bé Rory Potter - bệnh nhân đầu tiên được điều trị thành công dị tật hộp sọ bằng phương pháp sử dụng lò xo siêu đàn hồi thế hệ mới. Ảnh do gia đình cung cấp.

Theo các cơ quan y tế, căn bệnh này xuất hiện với tỷ lệ khoảng 1 trên 1.800 đến 2.000 trẻ sơ sinh tại Anh. Nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể gây ra những hậu quả nặng nề đối với sự phát triển của trẻ như chậm phát triển trí tuệ, suy giảm thị lực, thính lực, gây khó thở hoặc gặp các vấn đề nghiêm trọng về răng miệng. 

Trong khoảng 2 thập kỷ qua, phương pháp điều trị truyền thống thường yêu cầu phẫu thuật tái tạo hình dạng hộp sọ trong những tháng đầu đời bằng cách gắn các lò xo bằng thép không gỉ để nới rộng khoảng cách giữa các xương, tạo không gian cho não bộ phát triển. 

Tuy nhiên, loại lò xo thép cũ này khá cứng và không cho phép các bác sĩ điều chỉnh chính xác lực tác động lên hộp sọ của từng trẻ.

Để khắc phục nhược điểm này, các chuyên gia tại Bệnh viện Great Ormond Street và Đại học Cao đẳng London (Anh) đã nghiên cứu và chế tạo ra loại lò xo siêu đàn hồi làm từ Nitinol, một hợp kim giữa nikel và titan có khả năng ghi nhớ hình dạng. 

Bé Rory Potter ngủ say ở thời điểm sau khi được phẫu thuật. Ảnh do gia đình cung cấp.

Khác với vật liệu thép thông thường, thiết bị mới này có độ linh hoạt cao, cho phép thiết bị thích ứng và nắn chỉnh hình dáng hộp sọ một cách nhẹ nhàng, tự nhiên theo tiến trình phát triển của trẻ. 

Trước khi tiến hành phẫu thuật, đội ngũ y bác sĩ sẽ chụp CT để tạo mô hình kỹ thuật số 3D chi tiết về hộp sọ của bệnh nhi, từ đó dự đoán phản ứng của xương và thiết kế riêng những chiếc lò xo mang lực tác động tối ưu nhất.

Trường hợp của Rory được các bác sĩ đánh giá là nghiêm trọng, nên cậu bé được lựa chọn là bệnh nhân đầu tiên áp dụng thử nghiệm công nghệ tiên tiến này. 

Ca phẫu thuật đặt lò xo kéo dài 45 phút diễn ra tại Bệnh viện Great Ormond Street vào tháng 9/2025. Cậu bé hồi phục rất nhanh và được xuất viện ngay ngày hôm sau để trở về nhà.

Suốt 9 tuần sau đó, các lò xo Nitinol đã nhẹ nhàng uốn nắn hộp sọ của Rory về đúng hình dáng mong muốn trước khi được các bác sĩ tháo bỏ hoàn toàn. Phương pháp này giúp trẻ tránh được những cuộc phẫu thuật xâm lấn kéo dài, giảm nguy cơ phải truyền máu và hạn chế tối đa khả năng phải phẫu thuật lại trong tương lai.

Bé Rory Potter cùng mẹ, chị Jo Potter. Ảnh do gia đình cung cấp.

Một năm sau ca phẫu thuật lịch sử, Rory hiện phát triển hoàn toàn khỏe mạnh, nhanh nhẹn và đã đạt được các mốc phát triển tự nhiên như bao trẻ em khác. 

"Chúng tôi không biết cảm ơn đội ngũ y bác sĩ sao cho đủ vì sự chăm sóc, lòng trắc ẩn và niềm tin mà họ mang lại. Đó là chưa kể đến sự tận tụy của họ đối với y khoa để hỗ trợ và giúp trẻ em phát triển", chị Jo Potter, mẹ của cậu bé, xúc động chia sẻ. 

Cùng chung niềm vui đó, bác sĩ phẫu thuật thần kinh Owase Jeelani, người trực tiếp thực hiện ca phẫu thuật, khẳng định loại lò xo Nitinol mới mang lại sự linh hoạt vượt trội và mở ra triển vọng tươi sáng cho nhiều trẻ em mắc dị tật hộp sọ. 

"Những chiếc lò xo Nitinol mới này mang lại sự linh hoạt lớn hơn nhiều và trong một số trường hợp, có thể ngăn ngừa nguy cơ phải phẫu thuật thêm", bác sĩ Jeelani cho biết. "Chúng tôi hy vọng thành công này sẽ góp phần làm nổi bật tầm quan trọng của việc đầu tư và thúc đẩy công nghệ y tế, thể hiện tiềm năng mang lại những đổi mới có ý nghĩa nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân và kết quả lâm sàng".

Các chuyên gia y tế cũng hy vọng công nghệ này sẽ sớm được phê duyệt rộng rãi, để tiếp tục mang lại cơ hội chữa trị an toàn cho nhiều bệnh nhi trên toàn thế giới.