Bí mật khu rừng 200 triệu năm tuổi hóa đá giữa sa mạc nước Mỹ

Tại bang Arizona, Mỹ, Vườn quốc gia Rừng Hóa thạch (Petrified Forest) – sở hữu một trong những tập hợp gỗ hóa thạch lớn và nhiều màu sắc nhất thế giới. Nơi đây không thực sự là một khu rừng đang sống, mà là phần còn lại của những cánh rừng cổ đại bị chôn vùi và hóa đá từ thời Tam Điệp, khoảng hơn 200 triệu năm trước.

Ảnh: repicjourney

Khi ấy, vùng đất Arizona ngày nay hoàn toàn khác. Những dòng sông cổ chảy qua một hệ sinh thái xanh tươi, cuốn theo các thân cây bị đổ xuống và chôn chúng dưới lượng lớn bùn, cát cùng trầm tích. Việc bị vùi nhanh khiến oxy khó tiếp cận, làm quá trình phân hủy diễn ra rất chậm. Sau đó, nước giàu silica từ tro núi lửa thấm vào các mô gỗ. Qua thời gian địa chất, khoáng vật dần thay thế vật chất hữu cơ trong tế bào, biến thân cây thành đá nhưng vẫn giữ lại nhiều chi tiết cấu trúc ban đầu.

Ảnh: joemonster

Điều kỳ lạ là những thân cây hóa thạch này có thể trông giống như vừa bị một chiếc cưa khổng lồ cắt thành từng khúc. Nhưng không có người khổng lồ nào từng đến đây. Khi cao nguyên Colorado được nâng lên, những thân cây đã hóa silic phải chịu ứng suất lớn và vỡ thành từng đoạn. Vì thạch anh rất cứng nhưng giòn, các thân cây có thể nứt thành những đoạn khá đều, tạo ra vẻ ngoài đặc biệt ngày nay.

Màu sắc của “gỗ đá” cũng khiến Rừng Hóa thạch trở nên nổi tiếng. Những thân cây có thể mang các sắc đỏ, vàng, tím, nâu, trắng hay xám. Các màu này xuất hiện do những tạp chất khoáng khác nhau, chẳng hạn sắt, carbon và mangan nằm trong quartz. Ở một số đoạn, các khe nứt còn trở thành nơi hình thành những tinh thể thạch anh trắng, tím hoặc vàng lấp lánh.

Ảnh: americansouthwest

Một số thân cây hóa thạch còn dài hơn 58 m, cho thấy những cây từng sống ở vùng này có thể đạt kích thước đáng kinh ngạc.

Điều đáng kinh ngạc hơn là Rừng Hóa thạch không chỉ lưu giữ cây cối. Các lớp đá tại đây chứa một hồ sơ hóa thạch phong phú về động vật và thực vật của kỷ Trias, giúp các nhà khoa học nghiên cứu những hệ sinh thái trên đất liền vào thời kỳ rất sớm trong lịch sử tiến hóa của khủng long.

Ngày nay, giữa những đồi đất màu sắc, những thân cây đá nằm rải rác như một khu rừng bị đóng băng trong thời gian. Chúng không còn lá, không còn rễ, nhưng vẫn giữ lại từng vòng sinh trưởng và cấu trúc tế bào của một thế giới đã biến mất từ rất lâu. Rừng Hóa thạch vì thế giống như một cuốn sách địa chất khổng lồ, nơi mỗi mảnh gỗ hóa đá là một trang kể về Trái Đất cách chúng ta hơn 200 triệu năm.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước