BIDV trước bài toán tăng trưởng bền vững: Tín dụng tăng gấp hơn 3 lần tiền gửi, nợ xấu tăng 30%

BIDV lãi trước thuế tăng gần 18% trong nửa đầu năm 2026, song nợ xấu tăng hơn 30%, vượt 45.700 tỷ đồng. Tín dụng tăng nhanh gấp hơn 3 lần huy động tiền gửi.

BIDV và những dấu mốc tài chính xanh

Trụ cột chiến lược: BIDV đã xây dựng Chiến lược phát triển bền vững và thực hành ESG toàn diện giai đoạn 2026-2030, hướng tới mục tiêu trở thành ngân hàng dẫn đầu về tài chính xanh.
Quy mô tín dụng xanh: Theo Báo cáo thường niên 2025 của BIDV, tính đến 31/12/2025, dư nợ tín dụng xanh của BIDV đạt 82.332 tỷ đồng.
Chuẩn mực quốc tế: BIDV đã gia nhập Hiệp hội Kế toán Carbon cho ngành Tài chính (PCAF) và ban hành Khung Tài chính Chuyển đổi 2026.
Gói hỗ trợ chuyển đổi: Triển khai các gói tín dụng ưu đãi hàng nghìn tỷ đồng dành riêng cho công trình xanh, năng lượng tái tạo, dệt may xanh và các dự án sản xuất nước sạch.

Cùng với định hướng đẩy mạnh tín dụng xanh và các chuẩn mực ESG, báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 của BIDV cũng cho thấy những chuyển động đáng chú ý về cơ cấu lợi nhuận, quy mô dư nợ cũng như áp lực nợ xấu gia tăng trong 6 tháng đầu năm.

Lợi nhuận trước thuế gần 18.905 tỷ đồng

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV, mã BID) ghi nhận thu nhập lãi thuần 17.804,2 tỷ đồng, tăng 18,8% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động dịch vụ mang về 1.959,8 tỷ đồng lãi thuần, tăng 3,9%; lãi thuần từ mua bán chứng khoán kinh doanh đạt 136 tỷ đồng, gấp gần 2,9 lần cùng kỳ.

Ở chiều ngược lại, một số mảng kinh doanh sụt giảm mạnh. Lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối giảm 47,8%, từ 1.357,1 tỷ đồng xuống 708,4 tỷ đồng. Lãi thuần từ mua bán chứng khoán đầu tư chỉ còn 16,6 tỷ đồng, giảm 97,9% so với mức 797,8 tỷ đồng cùng kỳ.

 Tình hình làm ăn của BIDV trong quý II và lũy kế 6 tháng đầu năm 2026. Ảnh chụp màn hình

Tình hình làm ăn của BIDV trong quý II và lũy kế 6 tháng đầu năm 2026. Ảnh chụp màn hình

Trong khi các nguồn thu phân hóa, chi phí hoạt động của BIDV tăng tương đối chậm, ở mức 7.484,7 tỷ đồng, tăng 1,6%. Qua đó, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng đạt 16.153,2 tỷ đồng, tăng 9,7%.

Kết quả kinh doanh quý II còn được hỗ trợ bởi chi phí dự phòng rủi ro tín dụng giảm 4,6%, từ 6.098,1 tỷ đồng xuống 5.820,3 tỷ đồng.

Kết quả, BIDV báo lãi trước thuế 10.333 tỷ đồng trong quý II/2026, tăng 19,8% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 8.294,9 tỷ đồng, tăng 20,2%.

Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, thu nhập lãi thuần của BIDV đạt 33.538 tỷ đồng, tăng 15,9% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 18.904,5 tỷ đồng, tăng 17,9%; lợi nhuận sau thuế đạt 15.173,7 tỷ đồng, tăng 18,1%.

Nợ xấu tăng hơn 10.700 tỷ đồng trong 6 tháng

Bên cạnh tăng trưởng lợi nhuận, chất lượng tài sản là một trong những điểm đáng chú ý trong bức tranh tài chính của BIDV.

Tại ngày 30/6/2026, dư nợ cho vay khách hàng đạt hơn 2,501 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 128.852 tỷ đồng, tương đương 5,4% so với cuối năm 2025. Trong khi tín dụng tăng 5,4%, quy mô nợ xấu lại tăng với tốc độ cao hơn đáng kể.

Theo thuyết minh báo cáo tài chính, tổng nợ từ nhóm 3 đến nhóm 5 của BIDV tại cuối tháng 6 ở mức gần 45.719 tỷ đồng, tăng khoảng 10.742 tỷ đồng, tương đương 30,7% so với mức gần 34.977 tỷ đồng đầu năm.

 Chất lượng nợ vay của BIDV tại 30/6/2026. Ảnh chụp màn hình

Chất lượng nợ vay của BIDV tại 30/6/2026. Ảnh chụp màn hình

Theo đó, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay khách hàng tăng từ khoảng 1,47% cuối năm 2025 lên khoảng 1,83% vào cuối tháng 6/2026.

Đáng chú ý, mức tăng của nợ xấu tập trung chủ yếu ở nợ nhóm 3 và nhóm 4.

Cụ thể, nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) tăng từ gần 4.474 tỷ đồng lên hơn 12.003 tỷ đồng, tức tăng khoảng 7.529 tỷ đồng, tương đương 168,3%. Như vậy, chỉ sau nửa năm, quy mô nợ nhóm 3 của BIDV đã tăng gần 2,7 lần.

Nợ nghi ngờ (nhóm 4) cũng tăng từ gần 4.678 tỷ đồng lên hơn 7.294 tỷ đồng, tương đương mức tăng khoảng 55,9%.

Trong khi đó, nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nợ xấu, đạt hơn 26.421 tỷ đồng, tăng khoảng 2,3% so với cuối năm 2025.

Ở chiều ngược lại, nợ cần chú ý (nhóm 2) giảm 2,8%, từ hơn 31.462 tỷ đồng xuống khoảng 30.581 tỷ đồng.

Như vậy, sự gia tăng nợ xấu của BIDV trong nửa đầu năm 2026 chủ yếu đến từ nợ nhóm 3 và nhóm 4, thay vì nợ có khả năng mất vốn.

Tín dụng tăng trưởng nhanh gấp hơn 3 lần so với huy động tiền gửi

Đến ngày 30/6/2026, tổng tài sản hợp nhất của BIDV đạt hơn 3,44 triệu tỷ đồng, tăng 3,3% so với cuối năm 2025.

Trong đó, dư nợ cho vay khách hàng đạt hơn 2,501 triệu tỷ đồng, tăng 5,4% so với mức gần 2,373 triệu tỷ đồng đầu năm. Như vậy, chỉ trong 6 tháng, BIDV đã tăng thêm khoảng 128.852 tỷ đồng dư nợ.

Xét theo kỳ hạn, dư nợ ngắn hạn đạt hơn 1,516 triệu tỷ đồng, chiếm 60,6% tổng dư nợ; dư nợ trung và dài hạn đạt hơn 985.356 tỷ đồng, tương đương 39,4%.

Cơ cấu tín dụng theo ngành nghề ghi nhận sự phân hóa đáng kể. Trong đó, dư nợ lĩnh vực dịch vụ tăng mạnh nhất, từ 444.190,3 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 534.960,9 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026, tương ứng tăng 20,4%, tức tăng thêm hơn 90.770 tỷ đồng.

 Cơ cấu dư nợ cho vay theo ngành của BIDV. Ảnh chụp màn hình

Cơ cấu dư nợ cho vay theo ngành của BIDV. Ảnh chụp màn hình

Dư nợ công nghiệp chế biến, chế tạo cũng tăng 13,2%, lên 396.784,2 tỷ đồng; nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản tăng 7,3%, lên 91.773,8 tỷ đồng; sản xuất, phân phối điện, khí đốt và nước tăng 5,3%, lên 113.603,3 tỷ đồng; xây dựng tăng 3,3%, đạt 107.261,9 tỷ đồng.

Ngược lại, dư nợ bán buôn và bán lẻ; sửa chữa ô tô, mô tô, xe máy và xe có động cơ khác giảm 4,3%, xuống 548.960,2 tỷ đồng. Dư nợ các ngành khác gần như đi ngang, đạt 708.462,7 tỷ đồng.

Trong khi dư nợ cho vay khách hàng tăng 5,4%, tiền gửi khách hàng tại BIDV chỉ tăng 1,7% trong nửa đầu năm.

Tại ngày 30/6/2026, tiền gửi khách hàng đạt hơn 2,261 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 38.728,8 tỷ đồng so với cuối năm 2025. Trong khi đó, dư nợ cho vay tăng khoảng 128.852 tỷ đồng trong cùng giai đoạn.

Cơ cấu huy động cho thấy tiền gửi có kỳ hạn tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn, đạt gần 1,791 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 79,2% tổng tiền gửi khách hàng. Trong đó, tiền gửi có kỳ hạn bằng VND đạt hơn 1,647 triệu tỷ đồng, còn tiền gửi có kỳ hạn bằng vàng, ngoại tệ đạt gần 142.976,5 tỷ đồng.

Trong khi tiền gửi có kỳ hạn tăng khoảng 3% so với đầu năm, tiền gửi không kỳ hạn lại giảm. Cụ thể, tiền, vàng gửi không kỳ hạn tại cuối tháng 6 đạt hơn 455.240 tỷ đồng, giảm khoảng 14.314 tỷ đồng, tương đương 3% so với cuối năm 2025.

Trong số này, tiền gửi không kỳ hạn bằng VND đạt gần 383.198 tỷ đồng, còn tiền gửi không kỳ hạn bằng vàng, ngoại tệ đạt hơn 72.042 tỷ đồng.

Tính theo tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn trên tổng tiền gửi khách hàng từ số liệu BCTC, CASA của BIDV ở mức khoảng 20,1% giảm so với mức 21,1% cuối năm 2025. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh tiền gửi có kỳ hạn gia tăng và chiếm gần 80% tổng tiền gửi khách hàng.

Xét theo loại tiền, nguồn vốn huy động từ khách hàng vẫn chủ yếu bằng VND. Cộng các khoản tiền gửi bằng VND được BIDV trình bày tại thuyết minh báo cáo tài chính cho thấy quy mô đạt khoảng 2,040 triệu tỷ đồng, chiếm hơn 90% tổng tiền gửi khách hàng; phần còn lại khoảng 221.483 tỷ đồng là tiền gửi bằng vàng, ngoại tệ.

Trong bối cảnh tiền gửi khách hàng tăng chậm hơn tín dụng, BIDV đồng thời gia tăng huy động thông qua phát hành giấy tờ có giá. Đến cuối tháng 6/2026, quy mô khoản mục này đạt 301.731,7 tỷ đồng, tăng 33,9% so với đầu năm, tương ứng tăng hơn 76.323 tỷ đồng.

Trong đó, chứng chỉ tiền gửi đạt hơn 223.543 tỷ đồng, còn trái phiếu đạt hơn 64.027 tỷ đồng.

Ở các nguồn vốn khác, tiền gửi và vay các tổ chức tín dụng khác giảm 11%, xuống 372.094 tỷ đồng; các khoản nợ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đạt 236.367,3 tỷ đồng, tăng 8%.

Vốn chủ sở hữu tại cuối quý II đạt 198.778 tỷ đồng, tăng 14,5% so với đầu năm. Trong đó, vốn điều lệ đạt 72.800,7 tỷ đồng, lợi nhuận chưa phân phối đạt 59.497,6 tỷ đồng.

Trong bối cảnh BIDV đặt mục tiêu trở thành ngân hàng dẫn đầu về tài chính xanh và thúc đẩy thực hành ESG, tăng trưởng bền vững không chỉ được thể hiện qua quy mô tín dụng hay lợi nhuận, mà còn gắn với chất lượng tài sản, năng lực quản trị rủi ro và sự cân đối nguồn vốn. Diễn biến nợ xấu tăng nhanh hơn tín dụng, cùng khoảng cách giữa tăng trưởng cho vay và tiền gửi trong nửa đầu năm 2026, vì vậy là những chỉ dấu cần tiếp tục theo dõi trong quá trình ngân hàng mở rộng quy mô hoạt động.

Để khách hàng tự ý bán tài sản đảm bảo, BIDV bị Kiểm toán Nhà nước "tuýt còi"

Tại Phụ lục 08 về tổng hợp kiến nghị xử lý, kiểm điểm và xác định trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan đến các sai phạm được phát hiện qua kiểm toán, kèm theo Báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2025 gửi Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra một số tồn tại trong hoạt động quản lý tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV).

Cụ thể, qua kiểm toán báo cáo tài chính và các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước năm 2024, Kiểm toán Nhà nước đề nghị BIDV chỉ đạo Chi nhánh Đông Hà Nội tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tập thể, cá nhân liên quan do kiểm tra, giám sát chưa đầy đủ các kho hàng hóa được sử dụng làm tài sản bảo đảm cho khoản vay của Công ty TNHH Thương mại Vĩnh Long.

Theo cơ quan kiểm toán, việc kiểm tra, giám sát chưa chặt chẽ đã dẫn đến tình trạng khách hàng tự ý bán hàng hóa bảo đảm và sử dụng vốn vay sai mục đích khi chưa được ngân hàng chấp thuận, qua đó ảnh hưởng đến tiến độ thu hồi nợ của BIDV.

Nhị Hà

Nguồn Kinh tế Môi trường: https://kinhtemoitruong.vn/bidv-truoc-bai-toan-tang-truong-ben-vung-tin-dung-tang-gap-hon-3-lan-tien-gui-no-xau-tang-30-117068.html