'Bộ ba Duy tân'
Ba nhà yêu nước xứ Quảng: Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng và Trần Quý Cáp - những bậc khoa cử nổi tiếng đã từ bỏ con đường quan trường để theo đuổi một khát vọng lớn lao hơn: Canh tân đổi mới, khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh...
Từ trái sang: Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp.
Phan Châu Trinh (1872 – 1926) tên chữ là Tử Cán, hiệu Tây Hồ, biệt hiệu Hy Mã, ở làng Tây Lộc, huyện Hà Đông, tỉnh Quảng Nam, nay là xã Tây Hồ, thành phố Đà Nẵng.
Huỳnh Thúc Kháng (1876 - 1947), hiệu Minh Viên, tự Giới Sanh, sinh tại làng Thạnh Bình, tổng Tiên Giang Thượng, huyện Hà Đông, phủ Thăng Bình, nay là xã Thạnh Bình, thành phố Đà Nẵng.
Trần Quý Cáp (1870 - 1908) lúc nhỏ tên là Trần Nghị, tự là Dã Hàng, Thích Phu, hiệu là Thai Xuyên. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân ở làng Bất Nhị, xã Điện Phước, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, nay là xã Điện Bàn Tây, thành phố Đà Nẵng.
Không chỉ là những trí thức yêu nước tiêu biểu, họ còn gắn bó với nhau bằng một tình bạn sâu sắc, phát triển thành tình đồng chí bền chặt trên con đường đấu tranh vì sự nghiệp canh tân đất nước.
Thiếu thời, Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp kết bạn với nhau từ rất sớm, ba ông trở thành “đồng song”, cùng học với nhau tại trường Cẩm Y với cụ Huấn đạo Lê Công Thúy (1893), trường Giáo (Thăng Bình) rồi trường Đốc (Thanh Chiêm). Sau này, Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng và Trần Quý Cáp đều là những “học trò cưng” của Đốc học Mã Sơn Trần Đình Phong. Phan - Huỳnh còn là “đồng khoa” trong khoa thi Hương năm Canh Tý (1900). Huỳnh đỗ Giải nguyên, Phan đỗ thứ ba. Còn Trần Quý Cáp đỗ Nhất giáp Tiến sĩ năm 1904, trên Đặng Văn Thụy và Huỳnh Thúc Kháng. Huỳnh Thúc Kháng là “anh em cọc chèo” với người anh của Phan Châu Trinh, rể nhà họ Nguyễn, một cự tộc ở làng Đại Đồng.
Khi chứng kiến nền giáo dục Nho học không còn đáp ứng được yêu cầu của thời đại và những trào lưu tư tưởng mới du nhập vào, cả ba ông dần nhận ra rằng muốn cứu nước cần phải đổi mới tư duy và cải cách xã hội. Phan Châu Trinh cùng Huỳnh Thúc Kháng tìm đọc tân thư để “giác ngộ”.
Từ những nhân sĩ Nho học, họ trở thành những gương mặt tiêu biểu của Phong trào Duy tân, một phong trào cải cách nhằm nâng cao dân trí, khơi dậy tinh thần tự cường và thúc đẩy sự phát triển của xã hội Việt Nam đầu thế kỷ 20. Sự phối hợp chặt chẽ giữa ba người đã góp phần tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ của Phong trào Duy tân đầu thế kỷ 20. Cũng từ đây nhân dân xứ Quảng gọi 3 ông là “Bộ ba Duy tân Quảng Nam: Phan - Trần - Huỳnh”.
Nhờ những hoạt động không mệt mỏi của 3 ông, Phong trào Duy Tân đã thu hút đông đảo sự hưởng ứng của các nhân sĩ yêu nước và nhân dân: cắt tóc ngắn, dùng hàng nội, mặc đồ âu, học chữ quốc ngữ, bài trừ mê tín dị đoan, lập các thương hội, trường học tiến bộ...
Phong trào đã trở thành hành động phát triển mạnh mẽ, nhanh chóng lan ra khắp Trung Kỳ, ảnh hưởng sâu rộng đến cả nước, dẫn tới cuộc Trung Kỳ dân biến năm 1908. Sau sự kiện này, Phong trào Duy tân bị chính quyền thực dân đàn áp mạnh mẽ. Trần Quý Cáp bị xử chém, trở thành một trong những liệt sĩ tiêu biểu của phong trào. Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng và một số người liên quan như Ngô Đức Kế, Đặng Nguyên Cẩn, Đặng Văn Bách, Lê Văn Ôn... bị bắt và đày Côn Đảo.
Đã hơn 1 thế kỷ đi qua, phong trào Duy tân cùng những người khởi xướng Phan Châu Trinh - Huỳnh Thúc Kháng - Trần Quý Cáp đã góp phần quan trọng trong việc truyền bá tư tưởng tiến bộ và đặt nền móng cho sự phát triển của các phong trào yêu nước ở Việt Nam đầu thế kỷ 20.
Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/bo-ba-duy-tan-3329141.html
Tin nóng
Sau nhiều năm xây dựng, Nhà hát Tuổi Trẻ cơ sở 2 tại Hà Nội dần lộ diện với thiết kế rực rỡ, phá cách, hứa hẹn trở thành không gian biểu diễn hiện đại.
Giữa cái nóng 50 độ C ở Abyei, những người lính mũ nồi xanh Việt Nam đang bám tuyến thi công đường Banton - Agok, chạy đua với thời gian trước mùa mưa, viết nên câu chuyện về ý chí và sứ mệnh gìn giữ hòa bình từ xa.
Trong các món xào từ nui, mọi người quen thuộc với những phiên bản kết hợp cùng thịt heo, bò hay xúc xích. Tuy nhiên, chỉ cần thay đổi nguyên liệu chính bằng hải sản, cụ thể là bạch tuộc, món ăn sẽ mang đến một hương vị mới, vừa đậm đà lại vừa thanh nhẹ.
Phóng sự ghi lại không khí rộn rã tại Ngày hội Bắp nếp Cẩm Nam thuộc Hội An, Đà Nẵng. Sự kiện không chỉ tôn vinh loại nông sản 400 năm tuổi mà còn mang đến trải nghiệm du lịch sinh thái độc đáo.
Đến hẹn lại lên, ngày 4/2 âm lịch hàng năm, đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương lại nô nức về trẩy hội và tham dự 'Lễ xôi - gà' nhập đình cho người bước vào tuổi 50 tại khu phố Nghi Khúc, phường Mão Điền, tỉnh Bắc Ninh.
Nhân dịp kỷ niệm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3), Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thanh Hóa tổ chức Lễ dâng hương tại Tượng đài Thanh niên xung phong, phường Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa, nhằm tri ân các anh hùng liệt sĩ và giáo dục truyền thống cách mạng cho cán bộ, công chức, đoàn viên thanh niên.
Tin mới
Đoàn công tác của tỉnh Lâm Đồng do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Văn Tuấn dẫn đầu đã đến khảo sát một số điểm đến tiêu biểu như cột cờ chủ quyền Phú Quý, khu vực biển Mộ Thầy, Hòn Tranh và nhiều thắng cảnh nổi tiếng khác vào chiều 22/3.
Đại lễ Tưởng niệm Đức Thánh tổ Ni Đại Ái Đạo - Kiều Đàm Di nhiều năm qua đã trở thành ngày truyền thống của Ni giới Việt Nam. Năm nay, Phân ban Ni giới tỉnh Lâm Đồng luân phiên đăng cai tổ chức tại chùa Phước Huệ và Quảng trường Lâm Viên (tỉnh Lâm Đồng) vào ngày 23, 24-3-2026 (nhằm 5, 6-2-Bính Ngọ).
Với mong muốn phát huy những nét đẹp bản sắc văn hóa của dân tộc đang dần bị mai một trong cuộc sống hiện đại, người cao tuổi Hà Nội luôn cần mẫn cống hiến, gìn giữ và trao truyền cho thế hệ sau các giá trị tinh thần và vốn văn hóa quý báu của dân tộc mình, đặc biệt thông qua các lễ hội truyền thống.
Trong hai ngày 21 và 22/3, tại đặc khu Bạch Long Vĩ, Đoàn Đặc nhiệm Phòng chống tội phạm ma túy số 1 Cảnh sát biển Việt Nam và các lực lượng phối hợp đã đồng loạt tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa; thu hút đông đảo cán bộ, chiến sĩ, đoàn viên, thanh niên và nhân dân tham gia.
Nằm khiêm tốn giữa lòng Thủ đô sầm uất, ngôi nhà số 5D phố Hàm Long (Hà Nội) là một địa chỉ đỏ thiêng liêng - nơi chứng kiến sự ra đời của Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở Việt Nam vào tháng 3/1929. Trong những ngày tháng Ba lịch sử, thế hệ trẻ hôm nay, những đoàn viên thanh niên, sinh viên Thủ đô lại tìm về chốn cũ. Lặng mình trước những kỷ vật đơn sơ, thế hệ đi sau như được tiếp thêm sức mạnh từ ngọn lửa nhiệt huyết của một thời hoạt động bí mật đầy gian khổ, hy sinh nhưng vô cùng tự hào của các bậc tiền bối.
Thiên nhiên đã ưu ái ban tặng cho mảnh đất Hàm Rồng một hệ thống di tích lịch sử - văn hóa độc đáo, danh lam thắng cảnh nổi tiếng cùng cảnh sắc thiên nhiên xanh mát, hài hòa với sông, núi, làng mạc trù phú. Bởi vậy, trong hành trình du xuân nơi đây luôn là chốn tìm về của đông đảo khách du lịch.
Ở nhiều làng quê trên địa bàn tỉnh, nhà văn hóa thôn không còn là công trình 'đóng cửa chờ việc' mà đã trở thành không gian sinh hoạt quen thuộc của người dân. Khi được 'thổi hồn' bằng những hoạt động thiết thực, nơi đây đang góp phần nuôi dưỡng đời sống tinh thần và gắn kết cộng đồng bền chặt hơn.
Nằm trên đỉnh đồi Pú Pỏm, thuộc xã Thanh Quân (Thanh Hóa), đền Chín Gian từ lâu được xem là biểu tượng văn hóa - tâm linh tiêu biểu của cộng đồng người Thái vùng Nam Thanh - Bắc Nghệ. Không chỉ là nơi thờ tự linh thiêng, công trình còn hội tụ những giá trị đặc sắc về kiến trúc truyền thống, tín ngưỡng dân gian và cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ của đại ngàn.