Bộ Nội vụ nghiên cứu, đánh giá sự cần thiết tiếp tục sáp nhập một số xã, phường

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý vừa được Bộ Nội vụ triển khai thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sau buổi làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết một năm vận hành bộ máy hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp.

Nghiên cứu khả năng hình thành các đô thị mang tính hạt nhân

Cụ thể, Bộ Nội vụ yêu cầu các đơn vị thuộc bộ khẩn trương bổ sung nội dung để hoàn thiện báo cáo của Đảng ủy Chính phủ gửi Ban Chỉ đạo Trung ương. Các báo cáo phải bám sát kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc ngày 18/6.

Một trong những nội dung đáng chú ý là Bộ Nội vụ giao Vụ Chính quyền địa phương nghiên cứu, đánh giá sự cần thiết tiếp tục sắp xếp, sáp nhập một số xã, phường trên cơ sở rà soát các tiêu chí về diện tích tự nhiên, quy mô dân số, kết cấu hạ tầng, năng lực đội ngũ cán bộ và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Theo yêu cầu, việc rà soát phải hướng tới phát huy lợi thế quản lý nhà nước theo quy mô lớn hơn, đồng thời tạo điều kiện đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động của chính quyền địa phương.

Bộ Nội vụ cũng yêu cầu nghiên cứu khả năng hình thành các đơn vị hành chính đô thị mang tính hạt nhân, có vai trò điều phối phát triển, kết nối hạ tầng, dịch vụ công và các không gian kinh tế trọng điểm.

Cùng với đó, các đơn vị phải đề xuất giải pháp rà soát không gian phát triển sau sắp xếp, bảo đảm địa giới hành chính mới không trở thành rào cản đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Đánh giá lại năng lực cán bộ cấp xã

Vụ Công chức - Viên chức được giao đánh giá sâu hơn về năng lực thực thi nhiệm vụ của chính quyền cấp xã sau khi được giao thêm nhiều thẩm quyền theo chủ trương phân cấp, phân quyền.

Việc đánh giá tập trung vào các lĩnh vực như đất đai, xây dựng, tài chính, tư pháp, công thương, nông nghiệp, môi trường và các lĩnh vực văn hóa - xã hội.

Đáng chú ý, văn bản dẫn số liệu trong báo cáo của Ban Chỉ đạo cho thấy hiện mới có khoảng 53% cán bộ cấp tỉnh và 30% cán bộ cấp xã đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhiệm vụ.

Bộ Nội vụ yêu cầu làm rõ thực trạng về biên chế, đội ngũ cán bộ chuyên môn sâu. Ảnh: Thạch Thảo.

Bộ Nội vụ yêu cầu làm rõ thực trạng về biên chế, đội ngũ cán bộ chuyên môn sâu, việc bố trí công việc theo đúng chuyên môn nghiệp vụ ở cả các địa phương sáp nhập và không sáp nhập.

Cơ quan này cũng đề nghị đánh giá những hạn chế khi cùng một mô hình tổ chức và khung phân cấp được áp dụng cho các địa phương có điều kiện phát triển, trình độ cán bộ, hạ tầng giao thông và công nghệ thông tin rất khác nhau.

Theo Bộ Nội vụ, sự khác biệt giữa các xã ở đô thị lớn với các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa đòi hỏi phải có giải pháp phù hợp hơn trong tổ chức bộ máy và phân công nhiệm vụ.

Phân cấp phải đi đôi với nguồn lực

Vụ Tổ chức - Biên chế được giao đánh giá mức độ phù hợp giữa việc phân cấp, phân quyền với nguồn lực được giao cho địa phương, đặc biệt là nhân lực, kinh phí và cơ chế phân chia nguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách cấp xã.

Đơn vị này cũng phải rà soát hiệu quả hoạt động, mức độ tự chủ và tính hợp lý của các đơn vị sự nghiệp công lập sau sắp xếp.

Bộ Nội vụ yêu cầu đề xuất các giải pháp bảo đảm nguyên tắc phân cấp, phân quyền phải gắn với nguồn lực, năng lực thực thi và cơ chế kiểm soát quyền lực.

Theo đó, việc giao nhiệm vụ phải đi cùng giao nhân lực, kinh phí, dữ liệu, công cụ và trách nhiệm rõ ràng. Những công việc cấp xã thực hiện tốt cần tiếp tục mạnh dạn phân quyền; các nhiệm vụ vượt quá năng lực phải được cấp tỉnh hỗ trợ hoặc tổ chức theo mô hình liên xã, liên khu vực.

Bộ Nội vụ cũng giao Vụ Công chức - Viên chức đánh giá năng lực thực thi nhiệm vụ của chính quyền cấp xã sau khi được phân cấp, phân quyền, đặc biệt trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, tài chính, tư pháp, nông nghiệp, môi trường. Việc rà soát tập trung vào biên chế, đội ngũ chuyên môn và công tác bố trí cán bộ tại các địa phương.

Ngoài ra, những bất cập khi áp dụng cùng một mô hình tổ chức, phân cấp cho các địa phương có điều kiện phát triển, năng lực cán bộ và hạ tầng rất khác nhau cũng cần được làm rõ.

Đối với công tác cán bộ, Bộ Nội vụ yêu cầu nghiên cứu hai nhóm giải pháp trọng tâm gồm tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu.

Bên cạnh đó là đổi mới công tác đánh giá cán bộ, phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và trọng dụng người có năng lực nổi trội; xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu quản trị trong giai đoạn mới.

Bộ cũng đặt ra yêu cầu nghiên cứu cơ chế tăng cường cán bộ cho các địa bàn khó khăn, lĩnh vực trọng yếu, đồng thời xem xét cơ chế liên thông lao động giữa khu vực công và khu vực tư nhằm thu hút, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao.