Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng: Những yếu tố cần thiết để hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng chỉ ra những yếu tố cần thiết để hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Thứ nhất, tổ chức bộ máy hành chính được tái cấu trúc theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian và nâng cao hiệu quả quản trị. Đến nay, bộ máy mới bước đầu vận hành ổn định, thông suốt, không làm gián đoạn hoạt động quản lý Nhà nước, cung ứng dịch vụ công và giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp.

Thứ hai, phương thức quản trị địa phương từng bước được đổi mới theo hướng cấp tỉnh tập trung hoạch định, điều phối phát triển; cấp xã trở thành cấp chính quyền trực tiếp tổ chức thực thi chính sách và phục vụ người dân.

Thứ ba, phân cấp, phân quyền tiếp tục được đẩy mạnh, tạo điều kiện phát huy tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương. Tổng cộng 2.541 nhiệm vụ, thẩm quyền đã được phân cấp, phân quyền hoặc phân định lại giữa các cấp chính quyền. Trong số các nhiệm vụ được điều chỉnh, có 949 nhiệm vụ được Trung ương phân cấp cho địa phương, gồm 870 nhiệm vụ giao cho cấp tỉnh và 79 nhiệm vụ giao trực tiếp cho cấp xã.

Đồng thời, 1.164 nhiệm vụ trước đây thuộc thẩm quyền của cấp huyện đã được phân định lại, trong đó 859 nhiệm vụ chuyển giao cho cấp xã, 188 nhiệm vụ chuyển giao cho cấp tỉnh và 117 nhiệm vụ được bãi bỏ hoặc chuyển sang chủ thể thực hiện khác.

Thứ tư, cải cách hành chính, chuyển đổi số và chất lượng cung ứng dịch vụ công có nhiều chuyển biến tích cực…

Đây là những tín hiệu quan trọng khẳng định tính đúng đắn của chủ trương xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời tạo cơ sở thực tiễn để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện mô hình trong thời gian tới. Về những khó khăn, thách thức, qua tổng hợp từ các địa phương cho thấy, thách thức hàng đầu là việc phải tiếp tục hoàn thiện thể chế và cơ chế vận hành phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng như hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình và cơ chế phối hợp liên ngành.

Mặt khác, việc bảo đảm sự đồng bộ giữa phân cấp, phân quyền với các điều kiện thực hiện cũng như việc nâng cao năng lực quản trị địa phương để đáp ứng yêu cầu của mô hình mới… còn không ít trở ngại. Thực tiễn cho thấy hiệu quả của quá trình phân cấp, phân quyền không chỉ phụ thuộc vào việc giao thẩm quyền mà còn phụ thuộc vào khả năng bảo đảm các điều kiện thực hiện tương ứng. Ngoài ra, còn nhiều vấn đề trong xây dựng chính quyền số và đổi mới phương thức quản trị dựa trên dữ liệu; hay chất lượng phục vụ và mức độ tham gia của người dân ở một số nơi chưa thật sự đồng đều…

Thời gian tới, để tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, điều quan trọng đầu tiên là cần tiếp tục hoàn thiện thể chế và đổi mới cơ chế vận hành. Trọng tâm là rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan đến tổ chức bộ máy, tài chính - ngân sách, đầu tư công, đất đai, quy hoạch, xây dựng, khoa học và công nghệ, chuyển đổi số, giáo dục và đào tạo cùng các lĩnh vực quản lý Nhà nước chuyên ngành…

Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền theo hướng giao thực quyền nhiều hơn cho địa phương, bảo đảm rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ đầu mối thực hiện và rõ kết quả; từng bước khắc phục cơ chế “xin - cho”, nâng cao tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương. Việc quan trọng nữa là tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ và đổi mới tư duy quản trị địa phương; tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng chính quyền số và phát triển mô hình quản trị địa phương dựa trên dữ liệu; chú trọng bảo đảm các điều kiện nguồn lực cho vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; tăng cường trách nhiệm giải trình, phát huy dân chủ và sự tham gia của người dân trong quản trị địa phương…

Khi được hoàn thiện đồng bộ về thể chế, tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực, nguồn lực phát triển và phương thức quản trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ góp phần nâng cao năng lực quản trị địa phương, xây dựng nền hành chính hiện đại, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.