Bộ trưởng Bộ Xây dựng: Giá nhà ở đô thị lớn quá cao, phân khúc cao cấp dư thừa

Nội dung trên được Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đưa ra khi giải trình, làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường về định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, sáng 22/8.

Giải trình nội dung được các đại biểu quan tâm về giải pháp tăng nguồn cung, từng bước đưa giá nhà về mức phù hợp hơn với khả năng chi trả của người dân, Bộ trưởng Bộ Xây dựng thừa nhận: “Những năm gần đây, đặc biệt trong thời gian gần đây, giá nhà ở một số đô thị lớn tăng quá cao”.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh.

Qua khảo sát, Bộ Xây dựng nhận thấy nhiều loại chi phí đang cấu thành giá bất động sản ở mức cao, gồm: tiền sử dụng đất, chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng, xây dựng nhà ở, đầu tư hạ tầng kỹ thuật, vốn vay trong thời gian xây dựng, quản lý của chủ đầu tư, bán hàng, thuế...

Bên cạnh đó, cơ cấu nguồn cung trên thị trường chưa đáp ứng nhu cầu. Thị trường thiếu nhà ở thương mại thuộc phân khúc trung bình và thấp, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, trong khi phân khúc nhà ở cao cấp lại có tình trạng dư thừa.

“Sự mất cân đối này có thể dẫn đến tình trạng đầu cơ, mua bán ngắn hạn, tạo khan hiếm và đẩy giá nhà lên cao”, Bộ trưởng nói.

Để khắc phục, Bộ Xây dựng tiếp tục tham mưu hoàn thiện hồ sơ sửa đổi Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản đồng bộ với Luật Đất đai; trong đó chú trọng phát triển mạnh nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, điều chỉnh cơ cấu nguồn cung trên thị trường.

Theo ông Trần Hồng Minh, Bộ Xây dựng tiếp tục đôn đốc, hướng dẫn các địa phương, doanh nghiệp triển khai các chỉ tiêu về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

“Tiếp tục rà soát, nghiên cứu, đề xuất sử dụng phù hợp các công cụ điều tiết thị trường như thuế, tín dụng và quy hoạch nhằm kiểm soát đầu cơ, hạn chế tình trạng đầu tư, tích trữ bất động sản, định hướng nguồn lực vào nhu cầu thực và góp phần ổn định mặt bằng giá”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh.

Bộ Xây dựng cũng tiếp tục rà soát, tháo gỡ khó khăn, xử lý dứt điểm các dự án, bất động sản tồn đọng; hoàn thiện hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản, qua đó nâng cao khả năng giám sát và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, tạo giá.

Liên quan khung giá giá bất động sản và việc tại sao Nhà nước không quy định khung giá như nhà ở xã hội hoặc nhà ở cho thuê, Bộ trưởng lý giải theo Luật Nhà ở, nhà ở thương mại được đầu tư xây dựng để bán, cho thuê, thuê mua theo cơ chế thị trường.

“Nhà ở thương mại là công trình xây dựng, được ví như hàng hóa đặc biệt, vận hành theo quy luật cung cầu và cơ chế thị trường. Trong trường hợp này, doanh nghiệp tự bỏ vốn, tự chịu rủi ro nên được quyền định giá”, Bộ trưởng nói.

Trong khi đó, nhà ở xã hội được Nhà nước hỗ trợ nhằm thực hiện chính sách an sinh, với nhiều ưu đãi như về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tín dụng và các cơ chế hỗ trợ khác.

Vì vậy, nhà ở xã hội và một số loại hình nhà ở thuộc chính sách của Nhà nước phải được quy định về khung giá, tức là giá phải được thẩm định trước. Chủ đầu tư được phép bán với giá cao hơn tối đa 10% so với tổng chi phí thực hiện dự án sau khi đã được miễn giảm tiền sử dụng đất, tiền giải phóng mặt bằng...

Về điều kiện trước và sau khi mở bán bất động sản hình thành trong tương lai, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết trước đây xảy ra nhiều trường hợp dự án chưa đủ điều kiện nhưng chủ đầu tư đã nhận đặt cọc, gây ra những hệ lụy tiêu cực.

Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 đã quy định mức đặt cọc không quá 5%. Song, Bộ trưởng nhấn mạnh việc đặt cọc không đồng nghĩa với việc chủ đầu tư có thể huy động tiền khi dự án chưa đủ điều kiện.

Theo đó, dự án phải hoàn thiện đầy đủ hồ sơ, thủ tục pháp lý; hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai và triển khai thi công, ít nhất hoàn thành phần móng mới được phép đưa sản phẩm vào kinh doanh.

Với khoản 5% đặt cọc, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho biết dự kiến trong lần sửa đổi này sẽ có quy định đưa khoản tiền này vào tài khoản phong tỏa, nhằm bảo đảm trách nhiệm, uy tín của chủ đầu tư đối với khách hàng, thực hiện đúng việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản.