Bỏ việc ở phố, cải tạo đất đồi thành vườn cây ăn quả

Anh Trương Văn Arin chăm sóc vườn ổi trên khu đất đồi được cải tạo tại xã Quế Sơn.

Rời phố về quê khởi nghiệp

Sinh ra ở vùng cù lao có truyền thống trồng cây ăn quả tại Vĩnh Long, anh Trương Văn Arin sớm quen với những vườn cây miệt vườn. Trưởng thành, anh bươn chải mưu sinh đủ nghề, bôn ba khắp nơi trước khi lập gia đình với chị Thái Nguyên An (33 tuổi, xã Quế Sơn, thành phố Đà Nẵng).

Sau khi kết hôn năm 2017, vợ chồng anh Arin làm việc ở trung tâm Đà Nẵng. Anh mua xe tải, mở xưởng gia công đá hoa cương, còn vợ làm kế toán. Đến năm 2021, dịch COVID-19 bùng phát, vợ chồng anh trở về quê vợ tại Quế Sơn.

Vốn yêu thích cây ăn quả, anh Arin bắt đầu thử nghiệm trồng nhiều giống cây miền Tây trên mảnh đất gần 5.000m2 của gia đình. Tuy nhiên, không đạt kết quả như mong muốn, chỉ có ổi và mận cho năng suất tốt.

Sau đó, anh tiếp tục hành trình vào miền Nam tích lũy kinh nghiệm trồng cây ăn quả. Trở về Quế Sơn, anh cùng vợ quyết định đầu tư phát triển mô hình với quy mô lớn hơn.

Năm 2023, vợ chồng anh thành lập tổ hội nghề nghiệp, đề xuất chính quyền thị trấn Đông Phú, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam (nay là xã Quế Sơn, thành phố Đà Nẵng) giao 3ha đất để phát triển mô hình sản xuất.

Khu đất vốn nhiều sỏi đá hoang hóa, người dân trước đây chủ yếu trồng keo nhưng không hiệu quả. Với nguồn vốn ít ỏi, vợ chồng anh tính toán kỹ lưỡng, lựa chọn loại cây nhanh cho quả, giá bán bình dân từ 25.000 - 30.000 đồng/kg để dễ tìm đầu ra, quay vòng nguồn vốn.

“Nhiều loại cây tôi trồng thử nghiệm không đạt, riêng cây mận và ổi cho năng suất tốt, giá cả bán ra cũng bình dân nên quyết định trồng hai loại cây này đầu tiên”, anh Arin nói.

Để có kinh phí đầu tư, anh thuyết phục cha mẹ ruột ở quê bán đất, vay mượn thêm người thân và ngân hàng để cải tạo đất, khoan giếng, làm hệ thống tưới ứng dụng công nghệ Israel.

Anh thuê xe múc đào hố sâu, chôn các khối đá lớn xuống lòng đất; đồng thời đào các mương sâu dọc vườn, cách nhau khoảng 8m nhằm san phẳng mặt bằng và thoát nước triệt để vào mùa mưa. Riêng công đoạn cải tạo ban đầu tiêu tốn hơn 1 tỷ đồng.

Từ đất đồi hoang hóa đến kỳ vọng thu nhập tiền tỷ

Trong hai năm đầu, cây còn nhỏ, chưa tạo nguồn thu. Vợ chồng anh Arin tiếp tục vay mượn, đầu tư thêm khoảng 1 tỷ đồng thuê nhân công, chăm sóc, bón phân và duy trì vườn cây.

Vườn cây ăn quả rộng 3ha của gia đình anh Trương Văn Arin tại xã Quế Sơn sau quá trình cải tạo đất đồi hoang hóa.

Trên vùng đất khô cằn, anh áp dụng biện pháp “nuôi cỏ”, tận dụng thảm thực vật tự nhiên phục vụ canh tác. Bên cạnh đó, anh áp dụng phương pháp kiểm soát sâu bệnh, khuyến khích côn trùng có ích và thiên địch góp phần hạn chế sinh vật gây hại.

“Cỏ giữ ẩm cho đất tốt, nơi cỏ mọc phủ sẽ giảm nhiệt độ nền đất khoảng 10 độ C so với đất trống. Đồng thời, rễ cỏ mục giúp đất tơi xốp, nhờ đó cây ổi phát triển tốt”, anh chia sẻ.

Sau ba năm đầu tư, chăm sóc, vườn cây bắt đầu cho kết quả. “Năm vừa rồi 1.200 gốc ổi cho thu hoạch đều đặn 2-3 tấn mỗi tháng, mang lại doanh thu 50 - 60 triệu đồng/tháng, đủ chi phí xoay vòng và gia đình chi tiêu”, anh Arin cho biết.

Khi vườn ổi bắt đầu cho quả, anh trồng xen dừa xiêm giữa các gốc cây. Dự tính, sau khoảng 5 năm, khi dừa bắt đầu cho thu hoạch, anh sẽ chặt bớt ổi để tiếp tục trồng thêm cây bòn bon, tạo hệ sinh thái đa tầng, che mát cho đất và tối ưu quang hợp.

Không chỉ khai thác quả, vợ chồng anh còn tận dụng ngọn ổi sau cắt tỉa để chế biến thành trà, tối ưu nguồn thu nhập. Sản phẩm trà lá ổi vừa được gia đình đăng ký chứng nhận OCOP.

Sản phẩm trà lá ổi được chế biến từ nguồn nguyên liệu tại vườn của gia đình.

Theo anh Arin, 400 gốc mận trong vườn năm sau sẽ bước vào thời điểm cho quả. Dự tính thu hoạch 15 - 30 tấn/vụ, cho thu nhập 300 - 600 triệu đồng/vụ. Nếu điều kiện thời tiết thuận lợi và các loại cây trồng đạt sản lượng như kỳ vọng, anh Arin tính toán mô hình 3ha có thể mang lại doanh thu khoảng 1 tỷ đồng mỗi năm.

Từ một người xa quê gặp không ít hoài nghi khi bắt đầu, anh Arin đang từng bước chứng minh hiệu quả mô hình trồng cây ăn quả ở địa phương. Anh được người dân tin tưởng, bầu làm đại biểu HĐND xã Quế Sơn, đại diện cho khối doanh nghiệp và các mô hình sản xuất.

Trong thời gian tới, anh dự tính đầu tư trồng thêm 8ha cây ăn quả tại xã Quế Sơn. Anh kỳ vọng khu vườn mới không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho gia đình mà còn trở thành mô hình truyền cảm hứng, khuyến khích nông dân, người trẻ ở địa phương khởi nghiệp.

Ông Hồ Anh Trung, Chủ tịch Hội Nông dân xã Quế Sơn, đánh giá mô hình của anh Arin không mới, nhưng bước đầu cho kết quả tích cực nhờ chú trọng kỹ thuật canh tác.

“Nhiều mô hình trồng cây ăn quả tại địa phương đã từng làm nhưng năng suất không đạt, hoặc không kéo dài được lâu, chủ yếu do người dân không nắm hết được kỹ thuật”, ông Trung thông tin.

Theo ông Trung, ngoài công việc sản xuất giỏi, anh Arin còn tích cực tham gia hoạt động của Hội Nông dân xã; tuyên truyền, trao đổi kinh nghiệm trồng cây ăn quả cho các xã miền núi của thành phố.

Từ kết quả bước đầu của mô hình, địa phương có thêm cơ sở tham khảo trong việc chuyển đổi những diện tích đất trồng keo hiệu quả thấp sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và khả năng đầu tư của người dân.