Cách chọn mua, sơ chế khử tanh và chế biến cá chẽm thành 6 món ngon cho bữa cơm gia đình

Cá chẽm thịt trắng, ngọt bơ nhẹ, giàu protein nạc và Omega-3. Bài viết hướng dẫn chọn cá tươi, sơ chế 4 bước khử tanh, bảo quản và 6 món dễ nấu tại nhà.

Cá chẽm (còn gọi là cá vược) là loài cá vảy sống ở vùng nước lợ và nước mặn, thịt trắng, ngọt thanh, săn chắc và ít tanh. Chỉ cần chọn đúng con cá tươi và sơ chế đủ 4 bước, bạn có thể nấu được nhiều món như hấp, chiên sốt chua ngọt, kho tộ, canh chua, nướng muối ớt hoặc nấu cháo.

Cá chẽm là cá gì?

Cá chẽm có tên tiếng Anh là Barramundi hoặc Asian seabass, tên khoa học là Lates calcarifer. Nhiều người nhầm đây là cá da trơn, nhưng thực tế cá chẽm thuộc nhóm cá vảy cứng, thân thon dài, hơi dẹp bên, mõm nhọn và mắt lồi sáng.

Phân biệt cá chẽm biển và cá chẽm nước lợ

Cá chẽm biển vảy ánh bạc, thịt dai chắc; cá nước lợ thân sẫm hơn, thịt mềm béo nhẹ

Cá chẽm biển vảy ánh bạc, thịt dai chắc; cá nước lợ thân sẫm hơn, thịt mềm béo nhẹ

Cá chẽm biển: vảy ánh bạc sáng bóng, thân săn gọn, thịt trắng trong, dai chắc và đậm vị biển.
Cá chẽm nước lợ: thân ngả nâu vàng hoặc xám sẫm, thịt mềm, béo nhẹ, ít mùi biển và dễ thấm gia vị khi kho hoặc nấu canh.

Giá trị dinh dưỡng của cá chẽm

Theo nguồn tham khảo, cá chẽm cung cấp protein nạc dồi dào cùng Omega-3. Khi ăn đều đặn mỗi tuần, loại cá này có thể mang lại một số lợi ích:

Hỗ trợ cơ bắp: protein nạc giúp duy trì khối cơ mà không gây tích tụ nhiều chất béo bão hòa.
Tốt cho tim mạch và trí não: Omega-3 hỗ trợ giảm mỡ máu, bảo vệ thành mạch, cải thiện khả năng tập trung.
Hỗ trợ thị lực và miễn dịch: vitamin A, D và selen góp phần bảo vệ mắt, hỗ trợ hấp thu canxi, nâng cao sức đề kháng.
Phù hợp mẹ bầu và trẻ nhỏ: cá chẽm thường có hàm lượng thủy ngân thấp.

Cách chọn mua cá chẽm tươi, dày thịt

Mắt cá trong veo hơi lồi, mang đỏ tươi khép chặt là dấu hiệu cá chẽm còn tươi

Mắt cá trong veo hơi lồi, mang đỏ tươi khép chặt là dấu hiệu cá chẽm còn tươi

Hãy ưu tiên cá còn sống, bơi khỏe trong bể, nặng khoảng 1 đến 2 kg. Nếu mua cá ướp đá hoặc đã sơ chế, hãy kiểm tra các dấu hiệu sau:

Mắt và mang: mắt trong veo, hơi lồi; mang khép chặt, đỏ tươi.
Vảy và thân: vảy bám chắc, bề mặt sáng bóng, ít trầy xước.
Độ đàn hồi và mùi: ấn nhẹ thịt nhanh trở lại trạng thái ban đầu; có mùi nước biển thoang thoảng, không hôi.
Dấu hiệu cần tránh: mắt đục, hõm sâu, mang thâm xỉn, bụng phình mềm nhũn hoặc có nhớt đục bám dày.

Cách sơ chế cá chẽm sạch vảy, khử mùi tanh

Đánh vảy, bỏ mang, cạo màng đen và chà muối gừng giúp cá chẽm sạch tanh

Đánh vảy, bỏ mang, cạo màng đen và chà muối gừng giúp cá chẽm sạch tanh

Mùi tanh chủ yếu đến từ màng đen trong bụng và vệt máu bầm dọc xương sống. Thực hiện lần lượt 4 bước sau:

Đánh vảy, cắt mang và vây: đánh sạch lớp vảy cứng, cắt bỏ mang, vây nhọn và chóp đuôi. Thao tác cẩn thận để tránh bị đâm vào tay.
Mổ bụng: lấy sạch nội tạng, dùng dao cạo kỹ lớp màng đen bám hai bên thành bụng.
Cạo máu bầm: rạch nhẹ và cạo sạch vệt máu đọng dọc xương sống lưng.
Chà muối, gừng: chà đều thân và bụng cá với muối hạt, gừng đập dập hoặc một ít rượu trắng trong khoảng 3 phút. Rửa lại nhiều lần với nước sạch rồi để ráo.

6 món ngon dễ làm từ cá chẽm

Cá chẽm hấp Hồng Kông: hấp cách thủy cùng gừng sợi, hành hoa, nấm hương, rưới sốt xì dầu và dầu mè. Thịt trắng mềm, giữ trọn vị ngọt nguyên bản.
Chiên sốt chua ngọt: khứa nhẹ hai bên thân, chiên ngập dầu đến khi da vàng rụm, rưới sốt cà chua nấu cùng dứa và hành tây.
Canh chua: nấu nước dùng me cùng cà chua, thơm, bạc hà, đậu bắp và giá đỗ. Thịt cá không bị nát, hợp ngày oi bức.
Nướng muối ớt: ướp muối ớt giã nhuyễn, sả và tỏi băm. Cá có da giòn, thịt vẫn mọng nước; ăn cùng bánh tráng, rau sống, bún và nước mắm me.
Cháo cá: hấp chín phi lê, gỡ kỹ thịt, xào sơ với hành tím hoặc gừng rồi cho vào cháo trắng ninh nhừ. Món này dễ tiêu, phù hợp trẻ nhỏ và người mới ốm dậy.

Cá chẽm kho tộ đậm đà

Cá chẽm kho tộ săn chắc, quyện sốt sánh kẹo ăn cùng cơm trắng nóng

Cá chẽm kho tộ săn chắc, quyện sốt sánh kẹo ăn cùng cơm trắng nóng

Cắt cá thành khúc vừa ăn, ướp nước mắm, nước màu, hành tỏi băm. Kho liu riu trong nồi đất đến khi nước sốt sánh kẹo, rồi thêm tiêu xay và ớt hiểm cho dậy vị.

Cách bảo quản cá chẽm

Ngăn mát (0–4°C): làm sạch, thấm khô bằng khăn giấy, bọc kín màng bọc thực phẩm hoặc cho vào hộp đậy nắp. Dùng trong 1–2 ngày.
Ngăn đông (-18°C): chia thành khúc hoặc lọc phi lê, hút chân không hoặc bọc nhiều lớp kín hơi. Bảo quản được 2–3 tháng.
Rã đông: chuyển từ ngăn đông xuống ngăn mát và để qua đêm. Không ngâm trực tiếp vào nước nóng vì thịt dễ bở nát, mất vị ngọt.

Dụng cụ hỗ trợ nấu cá chẽm

Xửng hấp điện: giữ nhiệt hơi nước ổn định, cá chín đều và nguyên vẹn hình dáng.
Chảo chống dính sâu lòng: chiên ngập dầu vàng giòn, hạn chế tróc da.
Nồi chiên không dầu: nướng cá muối ớt, giảm dầu mỡ và ám mùi khói.
Nồi áp suất: nấu cháo cá nhừ mềm trong khoảng 20 phút.

Lưu ý và câu hỏi thường gặp

Cá chẽm có nhiều xương dăm không? Cá gần như không có xương dăm li ti, chỉ có xương sống lớn và xương sườn to nên dễ gỡ, an toàn cho người lớn tuổi và trẻ nhỏ.

Phụ nữ mang thai ăn được không? Có thể bổ sung vào thực đơn thai kỳ nhờ hàm lượng thủy ngân thấp, giàu đạm nạc và DHA.

Cá chẽm kỵ với thực phẩm gì? Hiện chưa ghi nhận tương kỵ nguy hiểm với các nguyên liệu nấu ăn thông thường. Tuy nhiên, người có cơ địa dị ứng hải sản nên ăn thử một lượng nhỏ trước khi dùng nhiều.

Nên mua cá tươi sống hay phi lê đông lạnh? Món hấp nguyên con hoặc nướng đãi tiệc nên dùng cá tươi sống. Nấu cháo, áp chảo hoặc chiên bột nhanh thì phi lê cấp đông tiện hơn.

PHỐ HỘI

Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/cach-chon-mua-so-che-khu-tanh-va-che-bien-ca-chem-thanh-6-mon-ngon-cho-bua-com-gia-dinh-3359169.html