Cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế

Các đại biểu Quốc hội tham gia kỳ họp không thường lệ thứ nhất sáng 3-8. Ảnh: Duy Linh

Sáng 3-8, tiếp tục chương trình kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Về bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N2O, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, Khoản 1 Điều 1 dự thảo Luật bổ sung điểm m vào sau điểm l khoản 1 Điều 6 của Luật Đầu tư năm 2025 để bổ sung ngành, nghề cấm đầu tư, kinh doanh: "m) Kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học”.

Trình bày lý do bổ sung, Bộ trưởng cho biết trên cơ sở báo cáo của Bộ Công an, qua theo dõi và đánh giá, trong thời gian qua, việc lạm dụng khí N2O để giải trí đã gây nhiều tác hại nghiêm trọng đối với sức khỏe, đặc biệt đối với hệ thần kinh, máu và khả năng sinh sản, đồng thời có nguy cơ dẫn đến lệ thuộc và sử dụng ma túy. Bên cạnh đó, tình trạng mua bán, sử dụng N2O (bóng cười) diễn biến rất phức tạp, thường gắn với việc sử dụng trái phép chất ma túy, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và trật tự, an toàn xã hội.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình. Ảnh: Quochoi.vn

Mặc dù pháp luật hiện hành đã có các quy định kiểm soát việc kinh doanh và sử dụng khí N2O trong một số lĩnh vực, như: Y tế, công nghiệp, thực phẩm…, các biện pháp này vẫn chưa đủ hiệu quả để ngăn ngừa việc lạm dụng khí N2O. Để đảm bảo loại trừ các trường hợp khí N2O hiện vẫn được sử dụng hợp pháp trong một số hoạt động nghiên cứu khoa học, thực nghiệm, kiểm định, thực phẩm, dự thảo Luật đã quy định cấm theo hướng loại trừ việc sử dụng khí N2O trong hoạt động y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học.

Về bố cục, dự thảo Luật bao gồm 5 Điều và 1 Phụ lục. Trong đó, sửa đổi, cắt giảm một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư. Cụ thể, khoản 2 Điều 1 dự thảo Luật quy định thay thế Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo Phụ lục IV của Luật Đầu tư 2025 bằng Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo Luật này.

Theo đó, Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo Luật này được xây dựng trên cơ sở kế thừa Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đã được ban hành tại Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP (trong đó cắt giảm 56 ngành, nghề và sửa đổi phạm vi 14 ngành, nghề). Ngoài ra, dự thảo Luật tiếp tục cắt giảm thêm 2 ngành, nghề và sửa đổi, bổ sung phạm vi của 2 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban thống nhất với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, Kết luận số 18-KL/TW và các nghị quyết của Trung ương về hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, phát triển kinh tế tư nhân và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Tuy nhiên, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, thuyết minh đầy đủ cơ sở, tính hợp lý và tính thực chất của phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Việc cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cần hướng tới cải thiện thực chất môi trường đầu tư, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, không chỉ đáp ứng yêu cầu về số lượng. Đồng thời, cần tổng hợp, giải trình đầy đủ ý kiến của các đối tượng chịu tác động và chuẩn bị đầy đủ các văn bản hướng dẫn để bảo đảm Luật được triển khai đồng bộ ngay khi có hiệu lực.

Đối với đề xuất tăng cường quản lý khí N2O, cơ quan thẩm tra thống nhất với chủ trương kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N2O cho mục đích giải trí nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội. Tuy nhiên, cần tiếp tục rà soát, quy định rõ các trường hợp được loại trừ, bảo đảm thống nhất với thuật ngữ của pháp luật chuyên ngành và không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như các mục đích sử dụng hợp pháp khác.

Về phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Ủy ban đồng tình với chủ trương chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng và minh bạch. Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị tiếp tục đánh giá kỹ lưỡng đối với các ngành, nghề có tác động trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội và sức khỏe cộng đồng như kinh doanh nước sạch (nước sinh hoạt), kinh doanh khí, kinh doanh tàu bay không người lái, kinh doanh khoáng sản, khai thác cảng biển, thiết bị phát tín hiệu của xe được quyền ưu tiên...

Các đại biểu Quốc hội tham gia kỳ họp không thường lệ thứ nhất sáng 3-8. Ảnh: Duy Linh

Đây đều là những lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, hậu quả vi phạm có thể nghiêm trọng và khó khắc phục. Vì vậy, việc thay đổi phương thức quản lý chỉ nên thực hiện khi đã làm rõ tính khả thi, hiệu quả của cơ chế quản lý thay thế, bảo đảm có lộ trình phù hợp và không tạo khoảng trống trong quản lý nhà nước.

Đối với đề xuất bổ sung ngành, nghề "Hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực" vào Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, cơ quan thẩm tra cho rằng đề xuất này có cơ sở từ yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia và quản lý dữ liệu.

Tuy nhiên, cần tiếp tục đánh giá đầy đủ tác động đối với môi trường đầu tư, kinh doanh, việc thực hiện các cam kết quốc tế cũng như khả năng phát sinh rào cản gia nhập thị trường; đồng thời nghiên cứu, tham khảo thông lệ quốc tế để bảo đảm chính sách phù hợp với chủ trương cải cách mạnh mẽ điều kiện đầu tư kinh doanh và không ảnh hưởng đến hoạt động hợp tác với các cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự nước ngoài tại Việt Nam.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị nghiên cứu điều chỉnh tên gọi của dự thảo Luật để thống nhất với phạm vi điều chỉnh, bởi dự thảo không chỉ sửa đổi Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư mà còn sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Xây dựng và Luật Đường bộ liên quan đến ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát quy định về điều khoản chuyển tiếp và thời điểm có hiệu lực nhằm bảo đảm việc tổ chức thi hành thống nhất, hiệu quả, không phát sinh khoảng trống pháp lý và bao quát đầy đủ các tình huống chuyển tiếp trong thực tiễn.