Cán bộ, công chức, viên chức không được đưa dữ liệu mật lên AI để đặt câu hỏi

Cuối giờ sáng 12/11, Bộ trưởng KH-CN Vũ Hải Quân trả lời chất vấn các đại biểu Quốc hội liên quan đến kết quả triển khai Nghị quyết 57; chuyển đổi số; quản lý, phát triển và ứng dụng AI. 

Bảo đảm an toàn dữ liệu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng

Đại biểu Ma Thị Thúy (đoàn Tuyên Quang) nêu thực tế trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra cơ hội lớn cho phát triển kinh tế và quản trị quốc gia, nhưng đồng thời đặt ra những thách thức về an toàn thông tin.

“Đề nghị Bộ trưởng Bộ Khoa học - Công nghệ cho biết Việt Nam sẽ xây dựng cơ chế quản trị AI như thế nào để vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa quản lý rủi ro. Đồng thời, chính sách phát triển AI cần được triển khai ra sao để những nhóm yếu thế không bị bỏ lại phía sau?”, nữ đại biểu tỉnh Tuyên Quang chất vấn.

Đại biểu Ma Thị Thúy (đoàn Tuyên Quang) 

Trả lời, Bộ trưởng KH-CN Vũ Hải Quân cho biết, Việt Nam đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo 2025, trở thành một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới có luật riêng về lĩnh vực này. Trong quá trình xây dựng luật này, vấn đề an toàn luôn được đặt lên hàng đầu.

“Chẳng hạn như cán bộ, công chức, viên chức đưa dữ liệu mật lên công cụ AI để đặt câu hỏi thì có được phép hay không? Câu trả lời là không", ông nêu rõ.

Theo Bộ trưởng KH-CN, Việt Nam hiện có 3 cấp độ bảo mật, do đó vấn đề bảo đảm an toàn dữ liệu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Luật Trí tuệ nhân tạo và các nghị định hướng dẫn đã đưa ra khung pháp lý để giải quyết vấn đề này.

Về bài toán cân bằng giữa phát triển và quản lý AI, Bộ trưởng Vũ Hải Quân dẫn chứng trong lĩnh vực báo chí điện tử, khi một tờ báo điện tử cho phép AI tiếp cận, khai thác dữ liệu, lượng truy cập có thể tăng lên rất nhiều; còn nếu không cho phép AI tiếp cận, lượng truy cập có thể giảm đáng kể.

“Đây là bài toán mà các doanh nghiệp phải cân nhắc để dung hòa giữa việc ứng dụng AI và quản lý những tác động của công nghệ này”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Ông cho biết trên cơ sở Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Luật Trí tuệ nhân tạo cùng các nghị định hướng dẫn, Bộ đã ban hành khung đạo đức AI, đưa ra những khuyến nghị để doanh nghiệp xác định những việc nên làm và không nên làm khi ứng dụng công nghệ.

Bộ trưởng KH-CN Vũ Hải Quân

Về chính sách phát triển AI dành cho người cao tuổi và các nhóm yếu thế, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết trong quá trình xây dựng Luật Chuyển đổi số và Luật Trí tuệ nhân tạo, vấn đề xã hội số, đặc biệt là bảo đảm quyền tiếp cận công nghệ của người yếu thế, đã được quan tâm.

Chẳng hạn như đối với người dân tại vùng sâu, vùng xa, trước hết phải bảo đảm hạ tầng kết nối. Những nơi chưa có sóng viễn thông cần được đầu tư đường truyền, đồng thời trang bị thiết bị truy cập và hướng dẫn người dân sử dụng.

Bộ trưởng cũng đánh giá cao việc Quốc hội triển khai hiệu quả phong trào "Bình dân học vụ số", qua đó tạo sức lan tỏa trong cộng đồng, giúp người dân từng bước tiếp cận và sử dụng công nghệ số.

Chuyển từ quản trị tiến độ sang quản trị kết quả

Đại biểu Nguyễn Quang Huy (Hưng Yên) cho biết nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia đã ghi nhận gần 5 tỷ giao dịch, nhưng vẫn còn 34/104 cơ sở dữ liệu chưa được đồng bộ về Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Trong 8 cơ sở dữ liệu trọng yếu đã kết nối, 7 cơ sở dữ liệu vẫn đồng bộ ngoại tuyến. Vì vậy, người dân vẫn phải cung cấp lại những thông tin cơ quan nhà nước đã có.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng làm rõ trách nhiệm của Bộ KH-CN trong việc bảo đảm liên thông, tái sử dụng dữ liệu, đồng thời cho biết có cơ chế nào buộc các cơ quan chấm dứt yêu cầu người dân kê khai, nộp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu nhà nước.

Trả lời, Bộ trưởng KH-CN Vũ Hải Quân cho biết, lĩnh vực dữ liệu thuộc phạm vi phụ trách của Bộ Công an. Tuy nhiên, ông cũng nêu một số khó khăn trong quá trình xây dựng, đồng bộ và khai thác dữ liệu hiện nay.

Bộ trưởng cho biết có 5 nguyên nhân dẫn đến tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần để giải quyết thủ tục hành chính, cán bộ cấp xã phải sử dụng nhiều phần mềm. Đó là các hệ thống chưa kết nối, đồng bộ; quy trình và biểu mẫu chưa thống nhất; dữ liệu chưa đầy đủ; thiết bị, đường truyền và hỗ trợ kỹ thuật chưa đáp ứng yêu cầu; kỹ năng số của một bộ phận người dân và cán bộ cơ sở còn hạn chế.

Để khắc phục tình trạng này, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, đồng thời khảo sát thực tế tại một số xã để xác định những vướng mắc cụ thể trong công việc hằng ngày của cán bộ. Bộ KH-CN hình thành các lời giải, hướng dẫn trực tiếp cho cán bộ ở từng địa bàn, sau đó tổng quát hóa để có thể nhân rộng.

Cùng với đó, Bộ sẽ tiếp tục khảo sát quy trình xử lý công việc, chế độ báo cáo tại cấp xã để xây dựng hướng dẫn, tài liệu đào tạo và cập nhật kiến thức, giúp cán bộ cơ sở nâng cao kỹ năng số, từng bước khắc phục tình trạng phần mềm thiếu đồng bộ, giảm việc người dân phải khai báo lại thông tin.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an 

Trả lời thêm về vấn đề này, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an nhìn nhận, hiện còn một số nhiệm vụ có tính chất liên ngành gặp khó khăn. Bộ Công an cũng đang tiếp tục đôn đốc các bộ, ngành, địa phương để xử lý dứt điểm những việc liên quan đến làm sạch dữ liệu với tinh thần đúng, đủ, sạch, sống.

Đồng thời, Bộ phải bảo đảm đánh giá được an ninh, an toàn hệ thống của các bộ, ngành, địa phương và kết nối về Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Dự kiến trong quý 2/2027, toàn bộ hệ thống dữ liệu sẽ hoàn thiện để đưa vào vận hành.

Bộ trưởng Công an nêu rõ các nguyên tắc trong thực hiện dữ liệu là khai một lần, dùng nhiều lần; đã có dữ liệu thì không được yêu cầu cung cấp thêm; dữ liệu phải được chia sẻ, dùng chung.

Nguyên tắc quản lý dữ liệu là phải chính xác và toàn vẹn dữ liệu; bảo mật và an toàn; minh bạch và kiểm toán. Mọi hoạt động xử lý dữ liệu và thay đổi dữ liệu đều phải được ghi lại, đồng thời phải bảo đảm tiêu chuẩn đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất.

Về cơ chế để buộc các cơ quan chấm dứt yêu cầu người dân kê khai, nộp lại thông tin đã có, Bộ trưởng cho hay đã đưa nội dung này vào quá trình hoàn thiện thể chế.

"Với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 57, trách nhiệm của chúng tôi là đôn đốc và quản trị trên tinh thần chuyển từ quản trị tiến độ sang quản trị kết quả, gắn với sản phẩm và hiệu quả thực tế. Trong quá trình phát triển phải đi đôi với bảo đảm an ninh, an toàn", Bộ trưởng Công an cam kết sẽ quản trị hiệu quả và có trách nhiệm thúc đẩy việc này.