Cảnh báo loại thực phẩm gây nguy cơ tích mỡ vùng đùi và thoái hóa khớp

Một nghiên cứu từ Đại học California cơ sở San Francisco (UCSF) (Mỹ), được công bố trên tạp chí y khoa Radiology, đã chỉ ra mối liên hệ đáng ngại giữa chế độ ăn uống hiện đại và sự suy giảm chất lượng cơ bắp. 

Các nhà khoa học phát hiện những người tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến có xu hướng tích tụ nhiều mỡ thừa bên trong các bó cơ đùi hơn. Điều đáng chú ý là hiện tượng thoái hóa mỡ trong cơ này xuất hiện ngay cả ở những người chưa từng có biểu hiện thoái hóa khớp gối trên hình ảnh chẩn đoán.

Dự án nghiên cứu trên phân tích dữ liệu từ 615 người trưởng thành tham gia Sáng kiến Thoái hóa khớp do Viện Y tế Quốc gia Mỹ tài trợ. Nhóm khảo sát gồm 275 nam và 340 nữ với độ tuổi trung bình là 60, chỉ số khối cơ thể trung bình đạt mức 27, tức thuộc nhóm thừa cân. 

Khi kiểm tra nhật ký dinh dưỡng trong 1 năm trước đó, nhóm nghiên cứu nhận thấy trung bình 41% lượng thực phẩm mà các tình nguyện viên tiêu thụ hằng ngày thuộc nhóm siêu chế biến. Thông qua phương pháp chụp cộng hưởng từ, kết quả cho thấy những vệt mỡ xuất hiện rải rác và xâm nhập vào bên trong mô cơ đùi vốn dĩ phải đồng nhất. 

Thực phẩm siêu chế biến có thể âm thầm làm tăng lượng mỡ bên trong cơ đùi, từ đó có nguy cơ làm tăng khả năng mắc bệnh thoái hóa khớp gối. Ảnh minh họa: Shutterstock.

Mối liên hệ giữa việc ăn đồ siêu chế biến và tình trạng tích tụ mỡ trong cơ vẫn tồn tại rõ rệt ngay cả khi các chuyên gia đã tính đến các yếu tố như tổng lượng calo nạp vào, lượng chất béo, mức độ vận động thể chất cùng các đặc điểm nhân khẩu học. 

Điều này khẳng định chất lượng thực phẩm đóng vai trò độc lập, không phụ thuộc hoàn toàn vào số lượng calo hay cân nặng hiển thị trên cân.

Tiến sĩ Zehra Akkaya, trưởng nhóm nghiên cứu tại UCSF cho biết, thoái hóa khớp gối là vấn đề sức khỏe toàn cầu ngày càng phổ biến và tốn kém chi phí điều trị. Việc mỡ xâm nhập làm suy yếu sức mạnh của cơ đùi, khiến vùng cơ xung quanh mất đi khả năng nâng đỡ vững chắc cho khớp gối và dẫn tới nguy cơ mắc bệnh cao hơn. 

"Trong những thập kỷ qua, song hành với sự gia tăng tỷ lệ béo phì và thoái hóa khớp gối, việc sử dụng các thành phần tự nhiên trong chế độ ăn uống của chúng ta đã giảm dần và bị thay thế bởi các loại thực phẩm, đồ uống chế biến công nghiệp, chứa hương liệu nhân tạo, phẩm màu và bị biến đổi hóa học - những sản phẩm được xếp vào nhóm thực phẩm siêu chế biến", bà Akkaya nhấn mạnh.

Thực phẩm siêu chế biến là những sản phẩm được sản xuất bằng công nghệ công nghiệp, kết hợp tinh vi giữa đường, muối, chất béo và carbohydrate nhằm kích thích hệ thống tự thưởng của bộ não, khiến người tiêu dùng khó cưỡng lại. 

Thậm chí, danh sách này không chỉ dừng lại ở nước ngọt, xúc xích, đồ ăn nhanh, pizza đông lạnh hay bánh kẹo. Nhiều loại thực phẩm tưởng chừng lành mạnh được gắn nhãn giàu protein hay ít calo như thanh ngũ cốc, nước giải khát bổ sung protein hay khoai tây chiên ăn kiêng cũng chứa các thành phần tổng hợp và phụ gia hóa học.

Theo đánh giá từ các chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng, nhiều người thường quá chú trọng vào việc đếm calo hay đạt chỉ tiêu chất đạm mà quên mất rằng cơ thể phản ứng trực tiếp với chất lượng thành phần đầu vào. Việc chỉ cắt giảm calo và chăm chỉ tập luyện ở phòng gym sẽ không trọn vẹn nếu nguồn thực phẩm tiêu thụ hằng ngày vẫn tràn ngập đồ đóng gói công nghiệp.

Để bảo vệ khối cơ đùi và giảm thiểu gánh nặng cho khớp gối, các chuyên gia khuyến cáo mọi người nên ưu tiên lựa chọn các loại thực phẩm nguyên bản hoặc chế biến tối thiểu như rau củ tươi, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt. 

Việc chủ động đọc kỹ nhãn thành phần, hạn chế các loại thịt chế biến sẵn hay đồ uống có đường sẽ giúp duy trì cấu trúc cơ khỏe mạnh, tạo nền tảng vững chắc cho hệ xương khớp về lâu dài.