Cao nguyên Lâm Đồng cần gì từ biển?

Khu du lịch ven biển Tân Hải

“Cánh cửa rộng” từ cảng biển

Trong các hội thảo bàn về không gian đặc biệt sau sáp nhập, có chuyên gia đã ví vùng biển của tỉnh là cửa ngõ, là mắt xích mà cao nguyên còn thiếu, khi tính đến 2 cảng biển ở 2 đầu. Bởi trong không gian mới này, không còn dừng ở thế mạnh cao nguyên của tỉnh sản xuất được rau, hoa, cà phê, mắc ca… mà là những sản phẩm ấy xuất đi đâu, bằng con đường mới nào, với chi phí bao nhiêu và làm thế nào để tiếp cận nhanh hơn với thị trường trong nước, quốc tế? Tức vùng biển của tỉnh là một cửa ngõ chủ động để đưa những giá trị đang có của tỉnh đi xa hơn, song song cũng hình thành chuỗi logistics về vận tải, kho lạnh, bảo quản, đóng gói, trung chuyển và giao hàng.

Thực tế, chuỗi ấy đang dần xuất hiện. Trước hết là giao thông mở lối. Quốc lộ (QL) 28B nối vào QL 1A tại xã Lương Sơn, rẽ phải là vào ngay làn của tuyến đường dẫn ra biển đi qua các xã, phường Hòa Thắng, Mũi Né, Phú Thủy, Phan Thiết sang Tiến Thành, Tân Thành, Tân Hải, La Gi… rồi Sơn Mỹ, nơi mà không lâu nữa sẽ hình thành Cảng Sơn Mỹ. Còn nếu từ QL 28B rẽ trái theo QL 1A kéo dài khoảng 60 km là đến Cảng quốc tế Vĩnh Tân.

Theo thông tin của ngành chức năng, thời gian trước, cảng chỉ có những tàu chở tro xỉ của các nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân hay những tàu chở phụ tùng cho xây dựng nhà máy điện gió, điện mặt trời cập cảng. Từ cuối năm ngoái và năm nay, Cảng quốc tế Vĩnh Tân hoạt động xôm tụ hơn, nhờ các chuyến tàu vận chuyển vật liệu xây dựng ở khu vực Đông Nam tỉnh đến các tỉnh, thành khác tấp nập. Từ đây, bên cạnh cầu cảng số 1 đón tàu có tải trọng 5.000 DWT, cảng đã mở rộng nâng cấp cầu cảng số 2.

Trước đây, cầu cảng số 2 chỉ có tàu nặng 30.000 DWT vào được thì giờ, tàu có tải trọng lớn khoảng 50.000 DWT đã tiếp cận cảng, chủ yếu là chở thiết bị. Nhờ vậy, việc cho thuê cần cẩu, xoắn cạp, việc bốc xếp cũng nhộn nhịp nên đội nhân công trong cảng có thu nhập cao hơn trước. Còn tàu chở hàng container từ nông sản thì chưa, vì không đủ hàng…

Hàng nông sản của Lâm Đồng dồi dào

Một doanh nghiệp chế biến nông sản ở Khu công nghiệp Lộc Sơn (phường B’Lao) cho biết, lâu nay, đơn vị vẫn vận chuyển hàng vào Cảng Cát Lái để xuất đi Nhật với lịch 1 tuần 1 chuyến. Cảng ấy là nơi nhiều doanh nghiệp xuất khẩu ở các tỉnh, thành cùng tập trung hàng về, bảo đảm chuỗi logistics từ hạ tầng, thời gian, xếp dỡ, luân chuyển hàng, nên dù hàng nông sản thường xuất với số lượng không nhiều, lắt nhắt nhưng có thể ghép container, ghép tàu và kịp đưa sản phẩm đến khách hàng như đã hẹn.

Do đó, biết trên địa bàn tỉnh có Cảng Quốc tế Vĩnh Tân, biết hàng nông sản xuất khẩu trong tỉnh Lâm Đồng cũng nhiều nhưng theo nhận định cũng phải mất một thời gian nữa mới có tàu chở hàng container nông sản.

Tư duy liên kết mới

Theo nhận định của những người rành về cảng biển và logistics, hiện các cảng trong khu vực như: Cảng Cam Ranh, Cảng Cà Ná đều chung tình cảnh như Cảng quốc tế Vĩnh Tân là chưa có tàu chở container nông sản đến các nước. Vì lượng hàng quá ít, lại đi nhiều thị trường nên các chủ cảng không mạnh dạn đầu tư cầu cảng phù hợp.

Nhưng sắp tới, khi Cảng Cần Giờ hình thành thì với vị trí của Cảng quốc tế Vĩnh Tân sẽ thành nơi trung chuyển hàng hóa, sẽ gom đủ hàng để tàu chở container nông sản đến điểm chính. Từ đây, mở ra một hướng khác cho những doanh nghiệp trong tỉnh muốn xuất khẩu nông sản đã qua chế biến hoặc những mặt hàng không bị sự khống chế của thời gian.

Từ tính chất phải gom hàng, ghép container, ghép tàu sẽ thúc đẩy logistics phát triển, ít nhất tại Cảng quốc tế Vĩnh Tân sẽ xuất hiện hàng loạt dịch vụ liên quan trong quá trình lưu bãi như: vận chuyển, bốc xếp, lưu kho, dọn vệ sinh container… Theo thời gian, khi Khu công nghiệp Tuy Phong gần bên đi vào hoạt động cùng nhiều sản phẩm xuất khẩu của các nhà đầu tư thứ cấp sản xuất thì sẽ đẩy nhanh chuyện chở hàng container hơn.

Chở vật liệu xây dựng đến các tỉnh, thành phía Nam bằng đường biển (tại Cảng quốc tế Vĩnh Tân)

Trong khi đó, Cảng tổng hợp Sơn Mỹ, nơi xác định phục vụ cho 2 khu công nghiệp Sơn Mỹ I, II kế bên mà hiện tại đã lộ diện những nhà đầu tư thứ cấp nước ngoài “khổng lồ”, thì một khi hình thành cũng đồng nghĩa giải quyết bài toán thông thương trực tiếp bằng đường biển cho Lâm Đồng. Nhất là tiếp nối trên bờ là khu kinh tế ven biển phía Nam trải rộng trên nhiều xã, phường, tích hợp sẵn hệ thống 12 khu công nghiệp và 11 cụm công nghiệp, theo quy hoạch hiện tại.

Theo ông Nguyễn Tấn Bình, Viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học lãnh đạo và Quản trị doanh nghiệp - LEADMAN, sự dồi dào về dư địa đất đai khu vực ven biển này tháo gỡ hoàn toàn “cơn khát” đất công nghiệp mà vùng lõi Lâm Đồng cũ (vùng núi) gặp phải do vướng quy hoạch đất rừng và địa hình chia cắt.

Đồng thời cũng khai thác kinh tế chuỗi, tức các nhà máy chế biến sâu bô xít/alumin từ mỏ khoáng sản phía cao nguyên có thể kéo thẳng xuống các khu công nghiệp ven biển phía Nam để chế biến và xuất khẩu tại cảng ngay cạnh, tối ưu hóa 100% chi phí vận chuyển.

Tư duy liên kết mới này ít nhiều đã thấy bên lĩnh vực du lịch, khi kết hợp giữa thương hiệu du lịch biển và núi rừng, tạo ra mô hình du lịch “Lên rừng xuống biển” độc nhất vô nhị. Nhưng hiện tại cho thấy, biển và cao nguyên là 2 khu vực kinh tế đang đứng cạnh nhau, chưa thể hiện rõ sự khắng khít của 2 mắt xích trong cùng 1 chuỗi giá trị.

Bốc xếp hàng lên tàu tại Cảng quốc tế Vĩnh Tân

Các chuyên gia cho rằng, Lâm Đồng cần tổ chức lại không gian kinh tế theo chuỗi giá trị. Tức nông nghiệp cao nguyên phải được kết nối với công nghiệp chế biến cũng như kết nối với logistics, cảng biển và thị trường. Doanh nghiệp vùng này phải có khả năng trở thành nhà cung cấp, khách hàng và đối tác của doanh nghiệp vùng kia. Lúc này Lâm Đồng mới có cơ hội chuyển từ một không gian giàu tiềm năng thành một không gian kinh tế liên kết, nơi nguồn lực được luân chuyển tốt hơn, giá trị được tạo ra cũng sẽ nhiều hơn…