Cắt giảm điều kiện kinh doanh tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Kinh doanh khai thác cảng biển không còn trong danh sách ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Trong ảnh: Một góc Cảng Phước An. Ảnh: Vương Thế

Tuy nhiên, một vấn đề lớn được đặt ra: cắt giảm không thể chỉ là giảm số lượng trên danh mục mà phải thực sự làm giảm thủ tục, chi phí và những rào cản đối với DN.

Cắt giảm nhiều thủ tục kinh doanh

Theo Tờ trình của Chính phủ, dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề ĐTKDCĐK của Luật Đầu tư dự kiến cắt giảm 58 ngành, nghề ĐTKDCĐK. Mục tiêu là tiếp tục đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch nhưng vẫn bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước.

Đây là bước tiếp theo sau ngày 1-7-2026, số ngành, nghề ĐTKDCĐK đã giảm từ 198 xuống còn 142 theo Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, sửa đổi ngành, nghề ĐTKDCĐK. Chỉ trong thời gian ngắn, Chính phủ đã ban hành 11 nghị quyết liên quan đến cắt giảm điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính.

Việc rà soát trước đó tập trung vào những ngành nghề không còn thật sự cần thiết phải kiểm soát bằng điều kiện kinh doanh, những lĩnh vực có thể quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc chuyển sang hậu kiểm, cũng như các điều kiện không rõ ràng, trùng lặp hoặc đã được kiểm soát bằng công cụ quản lý khác.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, việc cắt giảm 58 ngành, nghề ĐTKDCĐK và sửa đổi phạm vi của 16 ngành, nghề dự kiến cắt giảm được khoảng 786 điều kiện kinh doanh, 232 thủ tục hành chính, qua đó chi phí tuân thủ giảm khoảng 175 tỷ đồng/năm. Thời gian thực hiện thủ tục giảm khoảng 7,5 ngàn giờ/năm, góp phần tạo thuận lợi hơn cho người dân và DN trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo đánh giá của các chuyên gia, trong bối cảnh cả nước đang phấn đấu thực hiện nhiệm vụ tăng trưởng kinh tế 2 con số thì việc tạo thuận lợi cho DN hết sức quan trọng. Trong đó, khu vực kinh tế tư nhân đang chịu sức ép kép từ những hạn chế cấu trúc tích tụ lâu dài và từ những biến động khó lường bên ngoài. Các DN nhỏ và vừa cùng hộ kinh doanh là nhóm dễ tổn thương nhất. Quyết sách lập pháp đúng và kịp thời có giá trị nâng đỡ rất lớn đối với sức chống chịu của cộng đồng DN.

Cần hiệu quả, thực chất

Tại nghị trường Quốc hội ngày 5-8, khi thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề ĐTKDCĐK của Luật Đầu tư, đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai nhận định: Việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh cần được thực hiện đúng và trúng, không nên chỉ đặt mục tiêu giảm về số lượng. Điều quan trọng không phải là giảm được bao nhiêu ngành, nghề ĐTKDCĐK, mà là sau khi cắt giảm thì Nhà nước quản lý bằng công cụ gì để vẫn bảo đảm lợi ích công cộng và hiệu lực quản lý nhà nước.

Sản phẩm của doanh nghiệp Đồng Nai trưng bày tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân.

Tương tự, khi đánh giá về vấn đề cắt giảm các điều kiện kinh doanh, theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định: Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách cắt giảm điều kiện kinh doanh, điều đó rất được cộng đồng DN mong đợi. Những biểu hiện mang tính đối phó trong quá trình thực hiện như: việc gộp 2 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện thành một để giảm số lượng một cách cơ học, đều đã được lãnh đạo Chính phủ kiên quyết chấn chỉnh. Điều đó cho thấy yêu cầu cải cách không chỉ dừng ở hình thức mà phải thực chất, hiệu quả.

Mặc dù vậy, khoảng cách giữa chủ trương và thực tế vẫn rất lớn. Thực tế cho thấy, nhiều “điều kiện kinh doanh ẩn”, quy định chồng chéo và những bất cập trong khâu thực thi đang trở thành rào cản lớn đối với DN. Theo ông Đậu Anh Tuấn, quyết tâm cải cách từ Trung ương đã rất rõ ràng, song quá trình tổ chức thực hiện ở các cấp vẫn chưa theo kịp. Các địa phương cần xem hiệu quả xử lý kiến nghị là thước đo thay vì chỉ dừng ở hình thức, từ đó mới tạo được động lực để thúc đẩy nhu cầu đầu tư, kinh doanh của DN.

Đối với Đồng Nai, việc tạo dựng môi trường đầu tư, kinh doanh và sức hút cho DN là điều địa phương rất quan tâm. Tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân vòng địa phương Đồng Nai vừa được tổ chức ngày 7-8, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đồng Nai Nguyễn Kim Long khẳng định: Sẽ tiếp tục cải cách hành chính, tháo gỡ rào cản và tạo môi trường thuận lợi cho DN. Việc điều hành của thành phố sẽ thực sự chuyển mạnh sang vai trò kiến tạo, phục vụ, kết nối nguồn lực và đồng hành với DN. Đồng Nai sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, rà soát quy trình, xác định rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả, tránh lãng phí thời gian, nguồn lực của DN.