Chăm sóc trẻ sinh non liên tục và hiệu quả

Sản phụ thực hiện phương pháp kangaroo tại Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng. Ảnh L.HÙNG

Kịp thời can thiệp

Các chuyên gia cảnh báo, trẻ sinh non có nguy cơ gặp những vấn đề về phát triển thần kinh, vận động và nhận thức, trong đó một số bất thường chỉ được phát hiện sau nhiều tháng hoặc nhiều năm.

Theo nghiên cứu tại Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng trên 65 trẻ sinh non dưới 34 tuần tuổi thai, được đánh giá khi 12 tháng tuổi hiệu chỉnh, có 20% thuộc nhóm nguy cơ thấp; 66,2% thuộc nhóm nguy cơ trung bình và 13,8% thuộc nhóm nguy cơ cao theo thang đánh giá BINS.

Ở một đoàn hệ gồm 169 trẻ sinh non được đánh giá bằng thang đo Bayley-III tại thời điểm 12 và 24 tháng tuổi, kết quả cũng cho thấy sự khác biệt giữa các lĩnh vực phát triển. Đáng chú ý, có 38% số trẻ được xếp loại nhận thức bình thường ở mốc 12 tháng nhưng được đánh giá chậm phát triển khi điểm kiểm tra ở mốc 24 tháng tuổi.

Những kết quả này cho thấy việc trẻ được xuất viện hoặc có kết quả đánh giá phát triển bình thường tại một thời điểm chưa đồng nghĩa với việc đã hết nguy cơ. Vì vậy, trẻ sinh non cần được theo dõi định kỳ về tăng trưởng, dinh dưỡng, thị giác, thính giác, vận động, ngôn ngữ và nhận thức để kịp thời phát hiện, can thiệp những bất thường.

Theo TS-BS. Trần Đăng Khoa, Phó cục trưởng Cục Bà mẹ và trẻ em (Bộ Y tế), cứu sống trẻ sinh non tại phòng sinh và đơn vị hồi sức sơ sinh mới chỉ là bước khởi đầu. Đầu tư chăm sóc, can thiệp dinh dưỡng và theo dõi liên tục sau khi trẻ xuất viện mới là chìa khóa quyết định giúp các em phát triển toàn diện về cả thể chất, tinh thần và trí não.

Để thực hiện mục tiêu này, trước hết cần tăng cường chăm sóc sức khỏe phụ nữ mang thai, quản lý thai và khám thai định kỳ, đúng lịch, ít nhất 4 lần trong thai kỳ.

Điểm sáng ở Đà Nẵng

Tại Đà Nẵng, phương pháp kangaroo được thúc đẩy triển khai tại các cơ sở khám chữa bệnh nhằm giảm tỷ lệ tử vong và bệnh tật ở trẻ sinh non. Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng là đơn vị tiên phong về triển khai các can thiệp chi phí thấp, hiệu quả cao trong thực hành chăm sóc sơ sinh thiết yếu, chăm sóc trẻ sinh non, nhẹ cân bằng phương pháp kangaroo và nuôi con bằng sữa mẹ.

Lãnh đạo Sở Y tế cho biết, mô hình kangaroo tại Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng là điển hình không những về tính đồng bộ, chuẩn chỉnh trong quy trình kỹ thuật, đúc kết, đóng góp bằng chứng y học về chăm sóc bà mẹ, trẻ sơ sinh và đào tạo liên tục cho cán bộ y tế, mà còn mang tính sáng tạo trong thực hành truyền thông giáo dục sức khỏe cho cộng đồng.

Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng cũng là cơ sở y tế tiên phong trong toàn quốc thành lập và duy trì ngân hàng sữa mẹ, góp phần nâng cao chất lượng dinh dưỡng và chăm sóc trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ sinh non, nhẹ cân. Sau 9 năm đi vào hoạt động, ngân hàng sữa mẹ của bệnh viện đã cung cấp nguồn sữa mẹ đạt chuẩn cho hàng chục nghìn trẻ sơ sinh, giúp trẻ tăng sức đề kháng và phát triển tốt.

Ngân hàng sữa mẹ Đà Nẵng đã cung cấp nguồn sữa mẹ đạt chuẩn cho hàng chục nghìn trẻ sơ sinh, trong đó có nhiều trẻ sinh non. Ảnh: L.HÙNG

TS-BS. Trần Thị Hoàng, Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng chia sẻ: “Ngân hàng sữa mẹ và các ngân hàng vệ tinh ra đời đã góp phần vào việc cung cấp dinh dưỡng hoàn hảo cho trẻ em. Đây không chỉ là nơi để cung cấp sữa mẹ hiến tặng thanh trùng cho trẻ non yếu, mắc bệnh lý mà còn là biểu tượng cho tính nhân văn, của sự chọn lựa tối ưu cho sức khỏe bà mẹ và trẻ, nhất là trẻ sinh non, nhẹ cân”.

Song song đó, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng áp dụng các kỹ thuật hiện đại như thở máy cao tần điều trị suy hô hấp, liệu pháp hạ thân nhiệt chủ động trong điều trị bệnh não thiếu ô xy, thiếu máu cục bộ, chăm sóc trước và sau phẫu thuật cho trẻ sinh non dị tật bẩm sinh…

Nhờ đó, bệnh viện đạt nhiều thành tựu trong điều trị chuyên sâu cho trẻ sơ sinh cực non dưới 28 tuần, cực nhẹ cân dưới 1.000 gram, suy hô hấp nặng và dị tật bẩm sinh phức tạp. Đặc biệt, bệnh viện đã làm chủ nhiều kỹ thuật hồi sức, điều trị trẻ sinh non từ 23-24 tuần tuổi thai và trẻ có cân nặng cực thấp khi sinh (cân nặng 560-600 gram).

Với những nỗ lực hỗ trợ bà mẹ và trẻ sơ sinh non yếu và bệnh lý, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng được Bộ Y tế và WHO chọn là trung tâm đào tạo phương pháp kangaroo cũng như chăm sóc thiết yếu bà mẹ và trẻ sơ sinh cho nhân viên y tế các bệnh viện trong và ngoài nước.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Đà Nẵng (CDC), trong 9 tháng của năm 2026, nhiều chỉ tiêu chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em tại thành phố đạt và vượt kế hoạch. Trong đó, tỷ lệ phụ nữ sinh con được khám thai 4 lần trong 3 thời kỳ đạt 98,7%; việc thực hiện chăm sóc thiết yếu sớm cho bà mẹ và trẻ sơ sinh trong và ngay sau sinh đạt 98,3%; số trường hợp bà mẹ và trẻ sơ sinh được chăm sóc tại nhà trong tuần đầu sau sinh đạt 96,8%...