Vì sao Từ Hi Thái hậu đặc biệt ưa chuộng dùng mật ong?

Không chỉ là nguyên liệu tạo vị ngọt trong ẩm thực cung đình, mật ong còn được xem là thực phẩm quý, gắn với quan niệm bồi bổ sức khỏe và chăm sóc sắc đẹp của giới hoàng tộc Trung Hoa.

Từ Hi Thái hậu (1835-1908) là một trong những nhân vật quyền lực và gây nhiều tranh luận nhất trong lịch sử Trung Quốc thời nhà Thanh. Không chỉ nổi tiếng với khả năng thao túng chính trường, bà còn được biết đến qua những câu chuyện về lối sống xa hoa, chế độ ăn uống cầu kỳ và các phương pháp chăm sóc sắc đẹp trong hoàng cung.

Trong nhiều giai thoại về đời sống của vị thái hậu này, mật ong thường được nhắc đến như một nguyên liệu được bà yêu thích. Vậy điều gì khiến loại thực phẩm tự nhiên này được giới quý tộc và hoàng tộc Trung Hoa coi trọng?

Mật ong – thực phẩm quý trong hoàng cung nhà Thanh

Thực tế, mật ong đã có vị trí nhất định trong đời sống cung đình Trung Quốc từ trước thời Từ Hi Thái hậu. Đây không đơn thuần là chất tạo ngọt mà còn được sử dụng trong chế biến món ăn, đồ uống, các nghi lễ và những phương thức chăm sóc sức khỏe theo quan niệm truyền thống.

Một nghiên cứu học thuật công bố năm 2025 của học giả Lee Seungsu, Đại học Bắc Kinh, về mật ong trong hoàng thất Mãn Thanh cho thấy, triều đình từng tổ chức các hộ chuyên trách sản xuất và cung tiến mật ong. Nguồn mật được đưa về cung từ nhiều khu vực khác nhau, phục vụ cả nghi lễ tổ tiên lẫn nhu cầu ăn uống hằng ngày.

Đáng chú ý, mật ong còn được sử dụng phổ biến trong các món bánh và đồ ăn cung đình. Điều này cho thấy loại thực phẩm này có giá trị đáng kể trong văn hóa ẩm thực hoàng gia, chứ không phải sở thích riêng biệt của một cá nhân.

Đối với một người sống trong môi trường cung đình với điều kiện vật chất đặc biệt như Từ Hi Thái hậu, mật ong có thể là một trong những nguyên liệu quen thuộc trong chế độ ăn uống và chăm sóc cơ thể.

Vì sao mật ong được coi trọng trong chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp?

Một trong những lý do khiến mật ong được giới quý tộc Trung Hoa ưa chuộng là quan niệm về giá trị bồi bổ của loại thực phẩm này trong y học cổ truyền.

Theo quan niệm Đông y, mật ong có vị ngọt, tính bình, thường được sử dụng để hỗ trợ bổ trung, nhuận phế, giảm ho và điều hòa một số chức năng của cơ thể. Trong cung đình nhà Thanh, mật ong cùng các sản phẩm từ tổ ong còn được lưu trữ tại cơ quan chuyên trách y dược hoàng gia để phục vụ việc bào chế và kê đơn.

Nghiên cứu của Lee Seungsu cũng chỉ ra rằng, mật ong không chỉ xuất hiện trong thực đơn mà còn được sử dụng như một thành phần trong hệ thống y dược truyền thống của hoàng thất. Đây là minh chứng cho thấy người Mãn Thanh từng dành sự quan tâm đáng kể đối với loại thực phẩm này.

Bên cạnh sức khỏe, nhu cầu duy trì vẻ ngoài trẻ trung cũng là một phần trong đời sống của các nữ nhân hoàng tộc. Theo Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia châu Á thuộc Viện Smithsonian (Mỹ), phụ nữ trong hoàng cung nhà Thanh được hưởng những chế độ chăm sóc sắc đẹp đặc biệt, với sự hỗ trợ của đội ngũ người hầu và các vật dụng xa xỉ.

Mật ong, nhờ đặc tính giữ ẩm và chứa một số hợp chất có hoạt tính sinh học, từ lâu cũng được sử dụng trong các phương thức chăm sóc da truyền thống. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng lịch sử đáng tin cậy để khẳng định Từ Hi Thái hậu thường xuyên dùng mật ong đắp mặt hoặc coi đây là bí quyết dưỡng nhan riêng biệt.

Sở thích cá nhân hay thói quen của hoàng thất?

Cần phân biệt giữa việc mật ong phổ biến trong hoàng cung và việc Từ Hi Thái hậu đặc biệt yêu thích nguyên liệu này.

Có thể nói, sức hấp dẫn của mật ong đối với hoàng thất nhà Thanh xuất phát từ nhiều yếu tố: giá trị ẩm thực, vị thế của một sản vật quý, vai trò trong y học cổ truyền và những quan niệm về chăm sóc cơ thể.

Chân dung Từ Hi Thái hậu

Với Từ Hi Thái hậu, mật ong có thể là một phần trong thế giới ẩm thực và dưỡng sinh xa hoa của hoàng cung. Nhưng điều đáng chú ý hơn là loại thực phẩm tưởng chừng bình dị này từng có vị trí đặc biệt trong hệ thống cung ứng, nghi lễ và đời sống thường nhật của hoàng gia Trung Quốc.

Đó cũng là lý do mật ong không chỉ được nhìn nhận như một món ăn, mà còn là một phần của văn hóa tiêu dùng và sinh hoạt cung đình thời nhà Thanh.