Chi phí vận chuyển tăng cao khiến xuất khẩu gạo Ấn Độ chững lại

Ấn Độ, quốc gia cung ứng hơn 40% lượng gạo xuất khẩu toàn cầu, đang ghi nhận đà tăng trưởng thương mại chậm lại do chi phí vận chuyển và bảo hiểm hàng hải tăng vọt. Tình trạng này khiến các doanh nghiệp xuất khẩu và nhà nhập khẩu quốc tế trở nên thận trọng hơn trong việc ký kết các hợp đồng mới, dù nguồn cung nội địa của quốc gia Nam Á này đang ở mức dồi dào.

Áp lực từ chi phí logistics và rủi ro địa chính trị

Hiện nay, khối lượng gạo xuất khẩu của Ấn Độ thường cao hơn tổng lượng hàng của ba nhà cung cấp lớn tiếp theo là Thái Lan, Việt Nam và Pakistan cộng lại. Tuy nhiên, vị thế này đang chịu áp lực lớn từ các yếu tố bên ngoài. Theo ông Nitin Gupta, Phó Chủ tịch cấp cao của Olam Agri India, chi phí vận hành tăng liên tục đang khiến cả người bán lẫn người mua rơi vào trạng thái chờ đợi.

Cụ thể, các hãng tàu đã áp dụng thêm nhiều loại phụ phí mới, bao gồm phụ phí rủi ro và phụ phí nhiên liệu khẩn cấp. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ sự gián đoạn hoạt động tại eo biển Hormuz – một trong những mạch máu hàng hải quan trọng nhất thế giới. Bất kỳ sự bất ổn nào tại khu vực này cũng kéo theo sự gia tăng chi phí nhiên liệu và logistics trên toàn cầu, trực tiếp đẩy giá nhập khẩu gạo lên cao.

Tâm lý thận trọng của các nhà nhập khẩu

Ông Himanshu Agrawal, Giám đốc điều hành công ty xuất khẩu gạo Satyam Balajee, cho biết các doanh nghiệp hiện vẫn ưu tiên thực hiện những hợp đồng đã ký kết từ trước. Việc bốc xếp đối với các tàu đã cập cảng vẫn diễn ra bình thường, nhưng việc sắp xếp tàu vận chuyển cho các đơn hàng mới đang trở nên khó khăn và tốn kém hơn.

Bên cạnh đó, nhiều quốc gia nhập khẩu hiện vẫn duy trì lượng dự trữ gạo khá lớn. Một phần hàng hóa từ các đơn hàng cũ vẫn đang trên đường vận chuyển, khiến khách hàng quốc tế không vội vàng ký thêm hợp đồng mới trong bối cảnh thị trường chưa ổn định. Họ đang có xu hướng chờ đợi các tín hiệu hạ nhiệt từ giá cước vận tải trước khi quyết định gia tăng nhập khẩu.

Tác động phân hóa theo chủng loại gạo

Thị trường xuất khẩu gạo của Ấn Độ hiện được chia thành hai phân khúc rõ rệt với những tác động khác nhau:

Gạo non-basmati (gạo thường): Chủ yếu được xuất khẩu sang các thị trường như Bangladesh, Benin, Bờ Biển Ngà, Guinea và Cameroon. Nhóm mặt hàng này chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chi phí vận tải đường biển tăng, tác động đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp.
Gạo basmati (gạo chất lượng cao): Thị trường tiêu thụ chính là khu vực Trung Đông bao gồm Saudi Arabia, Iraq, Iran và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).

Đáng chú ý, các lô hàng gạo basmati vận chuyển tới Iran, Iraq, Qatar và Saudi Arabia hiện đang bị chậm tiến độ nghiêm trọng do ảnh hưởng từ hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Sự chậm trễ này khiến thời gian giao hàng và quy trình thanh toán trở nên khó dự đoán, gây rủi ro về dòng tiền cho các nhà xuất khẩu.

Triển vọng thị trường trong ngắn hạn

Mặc dù sản lượng gạo của Ấn Độ trong năm nay dự kiến đạt mức cao kỷ lục, đảm bảo nguồn cung dồi dào, nhưng các nút thắt về logistics đang là rào cản lớn nhất. Một số chuyên gia nhận định rằng, việc đồng rupee suy yếu phần nào đã hỗ trợ giá thành cạnh tranh cho gạo Ấn Độ trên thị trường quốc tế, song lợi thế này đang bị triệt tiêu bởi đà tăng của cước phí vận chuyển.

Trong ngắn hạn, hoạt động giao dịch dự kiến sẽ vẫn ở mức thấp cho đến khi các tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz ổn định trở lại và chi phí bảo hiểm giảm xuống. Các doanh nghiệp xuất khẩu Ấn Độ hiện đang phải cân đối giữa việc duy trì thị phần và quản trị rủi ro chi phí trong một giai đoạn thị trường đầy biến động.

Tuệ Nhân