'Chìa khóa vàng' cho sức khỏe

Trong chế độ ăn hằng ngày, nhiều người thường chú ý bổ sung các chất đa lượng như tinh bột, chất đạm hay chất béo mà ít quan tâm đến vi chất dinh dưỡng. Nếu thiếu vitamin và khoáng chất trong thời gian dài, cơ thể sẽ đối mặt với nhiều nguy cơ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Vi chất dinh dưỡng bao gồm vitamin và khoáng chất thiết yếu mà cơ thể không thể tự tổng hợp đầy đủ, buộc phải bổ sung từ thực phẩm bên ngoài. Các vitamin được chia thành hai nhóm chính bao gồm vitamin tan trong nước (như vitamin C, vitamin nhóm B) và vitamin tan trong dầu (như vitamin A, D, E, K).

Cho trẻ uống vitamin A tại Trạm Y tế phường Lương Văn Tri

Nhóm vitamin tan trong nước đóng vai trò hỗ trợ chuyển hóa năng lượng, tạo máu và duy trì hoạt động của hệ thần kinh. Do không được dự trữ lâu trong cơ thể nên chúng cần được bổ sung thường xuyên qua các bữa ăn hằng ngày. Trong khi đó, vitamin tan trong dầu có khả năng tích tụ trong gan và mô mỡ, giúp bảo vệ thị lực, phát triển xương, nâng cao miễn dịch và hỗ trợ quá trình đông máu.

Bên cạnh vitamin, các chất khoáng cũng có vai trò quan trọng đối với cơ thể: Canxi giúp hệ xương và răng chắc khỏe, sắt tham gia vào quá trình vận chuyển oxy trong máu, kẽm hỗ trợ hệ miễn dịch và làm lành vết thương, iốt rất cần thiết cho hoạt động của tuyến giáp… Việc bổ sung đầy đủ vi chất giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, thiếu máu, loãng xương và tăng cường khả năng đề kháng. Đối với trẻ em, vi chất dinh dưỡng còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy tình trạng thiếu vi chất vẫn diễn ra khá phổ biến, đặc biệt ở trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có chế độ ăn thiếu cân đối. Điển hình là một số trường hợp thiếu vitamin D do ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, hoặc thiếu sắt do chế độ ăn uống nghèo dinh dưỡng. Bên cạnh nguy cơ thiếu hụt, việc lạm dụng thực phẩm chức năng và các loại vitamin liều cao cũng đang trở thành vấn đề đáng lo ngại. Nhiều người có tâm lý bổ sung càng nhiều càng tốt mà không biết rằng dư thừa chất cũng có thể gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe.

Phân tích về vấn đề này, Thạc sĩ dinh dưỡng Trần Hoàng Kim, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật cho biết: “Vi chất dinh dưỡng rất cần thiết đối với cơ thể nhưng việc bổ sung phải đúng nhu cầu và đúng cách. Đặc biệt, các vitamin tan trong dầu như A, D, E, K có đặc tính tích tụ trong cơ thể, nếu sử dụng quá liều trong thời gian dài sẽ gây áp lực và ảnh hưởng xấu đến gan, thận cùng nhiều cơ quan khác. Cách bổ sung vi chất an toàn và hiệu quả nhất vẫn là thông qua chế độ ăn uống đa dạng, cân bằng giữa các nhóm thực phẩm. Rau xanh, trái cây tươi, thịt, cá, sữa, ngũ cốc nguyên hạt đều là những nguồn cung cấp vitamin và khoáng chất tự nhiên tuyệt vời cho cơ thể”.

Ngoài ra, việc duy trì lối sống lành mạnh, chăm chỉ tập luyện thể thao, nghỉ ngơi hợp lý và tiếp xúc với ánh nắng mặt trời buổi sớm cũng góp phần giúp cơ thể hấp thu, chuyển hóa vi chất tốt hơn.