Chợ Quảng Trị những ngày giáp Tết

Nét riêng giữa không gian linh thiêng

Chợ Quảng Trị tọa lạc tại trung tâm phường Quảng Trị, bên dòng Thạch Hãn và gần di tích Thành Cổ-nơi từng chứng kiến những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Chính vị trí đặc biệt ấy đã khiến chợ không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa mà còn mang trong mình chiều sâu văn hóa, lịch sử, phản ánh đời sống hiện tại của người dân trên vùng đất thiêng.

Hàng hóa phục vụ Tết Nguyên đán Bính Ngọ được tiểu thương chuẩn bị dồi dào, chất lượng, người mua yên tâm - Ảnh: N.V

Hình thành từ năm 1991, chợ Quảng Trị là chợ loại 1 với diện tích khoảng 16.000m², hiện có hơn 1.000 hộ kinh doanh, trong đó, khoảng 500 hộ có lô quầy cố định được cấp giấy sử dụng lâu dài. Đây là điểm khác biệt hiếm thấy so với nhiều chợ dân sinh khác trong tỉnh, nơi tiểu thương chủ yếu thuê quầy theo thời hạn. Sự ổn định này giúp tiểu thương yên tâm gắn bó, đồng thời tạo điều kiện để công tác quản lý chợ đi vào nền nếp.

Những ngày cận Tết, chợ khoác lên mình diện mạo rộn ràng nhưng không xô bồ. Các lối đi được quét dọn sạch sẽ, hàng hóa bày bán gọn gàng. Ngoài thực phẩm, bánh mứt, hoa quả, đồ khô, trong chợ còn xuất hiện những gian hàng mang màu sắc rất riêng: Những bó hoa tươi được gói cẩn thận, những lễ vật nhỏ giản dị nhưng giàu ý nghĩa như những vật dụng hằng ngày của người lính. Những vật dụng ấy không phải để sử dụng trong sinh hoạt thường ngày, mà để người dân và du khách mua mang theo khi viếng Đài tưởng niệm Thành Cổ, thả hoa trên sông Thạch Hãn hoặc dâng cúng tại các am thờ trong từng ngôi nhà của người dân phường Quảng Trị. Trong không gian chợ, việc mua bán vì thế mang thêm ý nghĩa tinh thần, như một nhịp nối giữa đời sống hiện tại và sự tri ân quá khứ.

Một nét đặc biệt khác là dù nằm sát khu di tích lịch sử, các hoạt động buôn bán tại chợ vẫn diễn ra thuần túy, nền nếp. Tiểu thương không đốt hương, không đốt vàng mã trong khu vực kinh doanh; sự tôn kính được thể hiện bằng ý thức giữ gìn trật tự, vệ sinh môi trường và cách ứng xử chừng mực. Không gian chợ vì thế vừa gần gũi, vừa lắng đọng.

Thông thường, vào sáng mùng 2 Tết, nhiều tiểu thương đã mở hàng trở lại, chủ yếu bán thực phẩm phục vụ người dân sắm lễ cúng đưa ông bà. Ban Quản lý chợ tổ chức mâm hoa quả cúng đầu năm, cầu mong một năm mua may bán đắt, buôn bán văn minh, tiết kiệm. Những nghi lễ giản dị ấy đã trở thành thông lệ, góp phần giữ gìn bản sắc riêng của chợ Quảng Trị mỗi độ xuân về.

Những ngày này, lượng người đến chợ tăng rõ rệt. Để vào viếng Thành Cổ, nhiều đoàn khách từ các tỉnh, thành ghé chợ để mua hoa, lễ vật hoặc đơn giản là đi một vòng, quan sát nhịp sống đời thường của người dân địa phương. Với họ, chợ không chỉ là nơi mua sắm mà còn là không gian để cảm nhận sự hồi sinh, bình yên trên vùng đất từng chịu nhiều mất mát.

Chị Nguyễn Thị Đào, du khách đến từ tỉnh Đồng Nai, chia sẻ: “Trước lúc vào viếng Thành Cổ, tôi vào chợ mua hoa và một vài lễ vật nhỏ thắp nén tâm nhang để tri ân các anh hùng liệt sĩ. Chợ không lớn nhưng gọn gàng, người bán nhẹ nhàng, khiến mình cảm thấy rất gần gũi”.

Nét văn minh chợ truyền thống

Giáp Tết là thời điểm chợ Quảng Trị nhộn nhịp nhất trong năm. Các mặt hàng phục vụ Tết được chuẩn bị đầy đủ, trong đó nhiều sản phẩm nông sản có nguồn gốc từ các vùng quê trong tỉnh, góp phần tiêu thụ sản phẩm cho nông dân. Giá cả được niêm yết rõ ràng, không xảy ra tình trạng chèo kéo hay tăng giá bất hợp lý.

Ban Quản lý chợ trang trí đón người dân, du khách đến chợ trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ - Ảnh: N.V

Bà Nguyễn Thị Tươi-tiểu thương có hơn 20 năm buôn bán tại chợ-cho biết dù khách đông hơn ngày thường nhưng việc mua bán vẫn diễn ra trật tự. “Khách mua không vội, người bán cũng không thúc. Hàng chưa ưng ý, mang lại đổi trả đều vui vẻ”, bà nói.

Công tác quản lý chợ được Ban Quản lý phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng, đặc biệt chú trọng an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm trong cao điểm trước và sau Tết. Đây là nền tảng để chợ duy trì hình ảnh một khu chợ dân sinh văn minh, an toàn.

Không chỉ đáp ứng nhu cầu mua bán, khu chợ này còn đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế-xã hội của địa phương, tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động và gắn kết hài hòa với định hướng phát triển du lịch văn hóa-lịch sử của phường Quảng Trị.

Trưởng Ban Quản lý chợ Quảng Trị Hoàng Thị Diệu Hương cho biết, thời gian tới, chợ sẽ tiếp tục đầu tư theo hướng văn minh, an toàn, giữ gìn bản sắc chợ truyền thống, đồng thời gắn kết hài hòa với các hoạt động tham quan, trải nghiệm. Qua đó, chợ Quảng Trị không chỉ là nơi mua bán mà còn trở thành điểm dừng chân ý nghĩa trong hành trình về với Thành Cổ Quảng Trị hôm nay.

Nguyễn Vinh