Chủ động đổi mới, đưa sản phẩm OCOP miến làng So vươn ra thị trường lớn

Đổi mới thương hiệu truyền thống

Một buổi sớm tinh mơ ở làng So, xã Hưng Đạo (Hà Nội), khi sương vẫn còn bảng lảng trên những mái ngói rêu phong, không khí đã rộn ràng tiếng máy tráng miến, tiếng người gọi nhau tất bật. Trên những giàn phơi dài tít tắp, từng vỉ miến óng ánh trong nắng sớm, tạo nên bức tranh làng nghề truyền thống vừa bình dị, vừa sống động.

Người dân làng So không còn nhớ chính xác nghề làm miến có từ khi nào. Chỉ biết rằng, qua bao thế hệ, nghề đã trở thành một phần máu thịt, được ông cha truyền lại như một báu vật. Tên gọi “miến làng So” cũng gắn liền với đình So - ngôi đình cổ kính, linh thiêng, có lịch sử vài trăm năm tuổi với niềm tự hào của cả vùng.

Người dân làng So (xã Hưng Đạo, Hà Nội) phơi miến ngoài cánh đồng, tận dụng nắng và gió tự nhiên để tạo nên những sợi miến dai, trong đặc trưng của làng nghề truyền thống. Ảnh: Lê Hà

Theo chân người dân, chúng tôi ghi nhận quy trình làm miến nơi đây vẫn giữ được những công đoạn truyền thống, song đã được cải tiến để phù hợp với sản xuất hàng hóa. Bột dong sau khi nghiền được ngâm và thau rửa kỹ nhiều lần để loại bỏ hoàn toàn cát và tạp chất. Thông thường, sau 3 lần lọc sẽ cho ra phần bột tinh sạch.

Từ phần bột này, người thợ bơm một lượng nhỏ để làm bột chín, sau đó phối trộn với bột sống. Công đoạn này giúp bột không bị lắng, đảm bảo độ kết dính và độ dai cho sợi miến. Hỗn hợp tiếp tục được đưa vào nồi hấp thành bánh, rồi mang ra cánh đồng phơi trong khoảng 90 - 180 phút, tùy theo điều kiện nắng, gió.

Điểm đặc biệt của làng So là kỹ thuật phơi miến ngược hướng gió. Cách làm này giúp bánh khô nhanh, đều và giữ được chất lượng tốt nhất. Khi bánh đạt độ khô cần thiết, người dân đưa vào máy cắt, ngâm nước cho mềm rồi rèn thành sợi. Những sợi miến sau đó tiếp tục được phơi thêm khoảng 3 giờ ngoài trời cho khô đều trước khi bó lại, đóng gói thành phẩm.

Nguyên liệu bột dong được đóng bao, bảo quản cẩn thận tại cơ sở sản xuất, phục vụ quy trình chế biến miến làng So. Ảnh: Lê Hà

Hiện nay, toàn xã Hưng Đạo có 37 hộ sản xuất miến đều đã đăng ký kinh doanh, từng bước hoạt động bài bản, chuyên nghiệp hơn. Đáng chú ý, đã có 8 sản phẩm được công nhận sản phẩm OCOP, góp phần nâng cao giá trị và vị thế của miến làng So trên thị trường.

Miến làng So được sản xuất quanh năm, nhưng cao điểm từ tháng 9 đến tháng 12 để phục vụ thị trường Tết. Nhờ nhu cầu ngày càng tăng, nhiều hộ đã mạnh dạn đầu tư máy móc bán tự động, nâng cao năng suất. Trung bình mỗi ngày, các cơ sở có thể sản xuất từ 3.000 - 4.000kg miến.

Điều đặc biệt, sợi miến làng So có màu trắng trong tự nhiên, dai giòn, không bị nhão hay bết dính ngay cả khi nấu quá lửa. Đặc biệt, sản phẩm không sử dụng chất bảo quản hay phụ gia, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.

Vươn ra thị trường quốc tế

Không chỉ giữ nghề truyền thống, làng So còn chủ động đổi mới để thích ứng với thị trường. Sự ra đời của miến sen do Hợp tác xã nông nghiệp Xứ Đoài sản xuất là một hướng đi mới đầy tiềm năng. Sản phẩm mang hương vị thanh mát, tạo thêm sự lựa chọn cho người tiêu dùng và góp phần nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Ông Vương Đắc Lộc - Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Xứ Đoài chia sẻ: “Chúng tôi mong muốn tạo ra sản phẩm khác biệt từ chính nguồn nông sản sẵn có. Sau nhiều lần thử nghiệm, hoàn thiện quy trình, miến sen được chế biến từ bột củ sen đã ra đời với hương vị thanh mát, phù hợp xu hướng tiêu dùng hiện nay. Việc sản phẩm Miến sen xứ đoài được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao là sự ghi nhận quan trọng, tạo động lực để hợp tác xã tiếp tục đầu tư, nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường”.

Công nhân thực hiện phân loại, đóng gói sản phẩm miến làng So theo quy trình đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trước khi đưa ra thị trường. Ảnh: Lê Hà

Bên cạnh đó, sản phẩm miến dong Dương Khôi của Công ty TNHH Sản xuất - thương mại và xuất nhập khẩu Dương Khôi cũng đang từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường. Sản phẩm miến dong Dương Khôi đã đạt OCOP 5 sao, là mặt hàng xuất khẩu đi các nước Nhật, Hàn Quốc.

“Chúng tôi luôn chú trọng giữ gìn chất lượng truyền thống, đồng thời ứng dụng công nghệ để nâng cao năng suất, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Việc xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc là yếu tố then chốt để sản phẩm vươn xa”, ông Dương Minh Khôi - Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất - thương mại và xuất nhập khẩu Dương Khôi cho biết.

Những năm gần đây, miến làng So thường xuyên xuất hiện tại các hội chợ, triển lãm lớn của ngành Công Thương và Nông nghiệp. Sản phẩm không chỉ có mặt ở nhiều tỉnh, thành trong nước mà còn được khách hàng tại các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức đón nhận tích cực.

Sản phẩm miến dong của Công ty TNHH sản xuất - thương mại và xuất nhập khẩu Dương Khôi được xuất khẩu sang Hàn Quốc, Nhật Bản. Ảnh: Lê Hà

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Đức Phương - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hưng Đạo (TP. Hà Nội) cho biết, miến dong làng So đã được đăng ký đầy đủ mã số, mã vạch, thương hiệu, nhãn hiệu. Sản phẩm đảm bảo các quy định về an toàn thực phẩm và công bố chất lượng sản phẩm trên toàn quốc. Đây là cơ sở quan trọng để người tiêu dùng yên tâm và tin tưởng lựa chọn.

Theo ông Phương, việc phát triển nghề làm miến không chỉ góp phần gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống mà còn mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với sản xuất nông nghiệp đơn thuần. Nghề miến đã và đang tạo việc làm ổn định, nâng cao thu nhập cho nhiều lao động tại địa phương.

Lê Hà