Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Mỗi đạo luật ngay từ đầu phải rõ ràng, khả thi
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, cách bền vững nhất không phải là dùng đến cơ chế đặc biệt, mà mỗi đạo luật ngay từ đầu phải rõ ràng, khả thi. Đó là trách nhiệm của Chính phủ, nhưng trước hết là của chính Quốc hội.
Sáng 23-10, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về các dự án: Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi); Luật Văn bản quy phạm pháp luật; đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.
Rút gọn thủ tục, không rút gọn trách nhiệm
Góp ý về dự thảo Luật Văn bản quy phạm pháp luật, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TPHCM) băn khoăn trước quy định cho phép Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành pháp lệnh hoặc Chính phủ ban hành nghị định để điều chỉnh quy định của luật trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách. Đồng tình với yêu cầu phải phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời trước bối cảnh thế giới biến động, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, đánh giá kỹ lưỡng để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, vừa tuyệt đối không vi hiến.
Phát biểu tại tổ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, đây là "luật về làm luật", đạo luật gốc quyết định chất lượng của cả hệ thống.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại phiên thảo luận tổ đại biểu Quốc hội đoàn TPHCM, sáng 23-10. Ảnh: QUANG PHÚC
Chủ tịch Quốc hội nhắc lại: Đảng đã nhận diện điểm nghẽn thể chế về cơ bản đã được tháo gỡ, khâu yếu hiện nay là tổ chức thực thi. Vì vậy, lần này sửa luật không nhằm làm luật nhanh hơn nữa, mà để làm luật tốt hơn, ổn định hơn, đi từ "tốt trong văn bản" đến "tốt trong cuộc sống".
Theo Chủ tịch Quốc hội, trong dự luật này, cơ chế để Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ ban hành văn bản điều chỉnh quy định của luật là vấn đề lớn nhất, vì chạm vào nguyên tắc hiến định: Quốc hội là cơ quan duy nhất làm luật và sửa luật (khoản 1 Điều 70 của Hiến pháp).
Đồng chí nhấn mạnh, nếu thật sự cần thiết, chỉ giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định trên cơ sở đề nghị của Chính phủ; kèm theo đó phải có điều kiện chặt chẽ, phạm vi hẹp, có thời hạn và phải báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, rút gọn thủ tục không có nghĩa là rút gọn trách nhiệm; trình tự rút gọn phải có tiêu chí cấp bách rõ ràng để tránh lạm dụng việc "đi tắt" quy trình, chính sách. Đồng chí nhấn mạnh, "luật làm luật" phải là đạo luật mẫu mực nhất về thẩm quyền, chặt chẽ về quy trình, rõ ràng về trách nhiệm.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại phiên thảo luận tổ đại biểu Quốc hội đoàn TPHCM, sáng 23-10. Ảnh QUANG PHÚC
Gia hạn cơ chế đặc biệt phải gắn với trách nhiệm hoàn thành
Đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15, Chủ tịch Quốc hội cho biết, đây là nghị quyết chưa từng có tiền lệ. Quốc hội đã mở cho Chính phủ một "làn tốc hành", áp dụng cơ chế đặc biệt để tháo gỡ những vướng mắc mà nếu xử lý theo quy trình thông thường sẽ mất rất nhiều thời gian.
Sau hơn 1 năm thực hiện cơ chế này, đã có 26 nghị quyết được thông qua, xử lý 556/786 phản ánh, kiến nghị. Riêng 5 nghị quyết về cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh đã giúp tiết kiệm khoảng 23.000 tỷ đồng mỗi năm.
Ghi nhận những kết quả đó, song Chủ tịch Quốc hội thẳng thắn chỉ ra, còn nhiều văn bản thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng bị chậm; tình trạng gỡ nhanh ở đầu nguồn nhưng tắc ở hạ nguồn, trong đó chậm nhất lại ở chính nơi đề xuất cơ chế: các bộ, ngành. Thậm chí, con số văn bản và phụ lục chưa xử lý còn thiếu thống nhất...