Chủ tịch Vietcombank: Siết tài sản mã hóa để phòng, chống rửa tiền

Chiều 6/8, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) cho rằng, sự bùng nổ của các giao dịch trực tuyến và công nghệ chuỗi khối đã biến tài sản mã hóa trở thành một kênh lưu chuyển dòng tiền xuyên biên giới vô cùng phức tạp.

Do đặc tính ẩn danh cao và sự kiểm soát của các cơ quan quản lý tiền tệ truyền thống còn hạn chế, theo ông Hà, tài sản mã hóa đang bị các đối tượng phạm tội lợi dụng triệt để làm công cụ rửa tiền, trốn thuế và tài trợ khủng bố.

"Việc dự thảo luật bổ sung dịch vụ tài sản mã hóa vào nhóm đối tượng báo cáo và thiết lập một danh mục các dấu hiệu đáng ngờ đặc thù là giải pháp then chốt để bịt kín kẽ hở pháp lý này", ông Hà cho hay.

Đại biểu Nguyễn Thanh Tùng - Chủ tịch Vietcombank. (Đoàn ĐBQH Tp.HCM). (Ảnh: QH)

Đại biểu Nguyễn Thanh Tùng, (Đoàn ĐBQH Tp.HCM) - Chủ tịch Vietcombank cho rằng việc bổ sung dịch vụ tài sản mã hóa vào đối tượng báo cáo là rất cần thiết trong bối cảnh Việt Nam đang nằm trong danh sách xám của Lực lượng Đặc nhiệm tài chính quốc tế (FATF).

Việc quy định mở rộng phạm vi kiểm soát, đáp ứng yêu cầu quốc tế về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, hướng tới cải thiện kết quả đánh giá đa phương năm 2028.

Tuy nhiên, theo ông này việc thực thi sẽ gặp nhiều khó khăn, bởi thách thức đầu tiên là nhận diện rủi ro của tài sản mã hóa do đặc tính phi tập trung, xuyên biên giới và tốc độ giao dịch rất nhanh.

“Các ngân hàng buộc phải đầu tư mạnh vào công nghệ, AI để giám sát dòng tiền vì phương thức quản lý truyền thống không còn đáp ứng yêu cầu, kéo theo chi phí tuân thủ rất lớn”, ông Tùng nói.

Bên cạnh đó, theo Chủ tịch Vietcombank, thách thức từ sự thay đổi liên tục của công nghệ, các mô hình kinh doanh mới và công nghệ tăng cường tính ẩn danh. Ngoài ra, cần cân bằng giữa yêu cầu kiểm soát chặt chẽ với trải nghiệm khách hàng; nếu quy trình quá nghiêm ngặt sẽ kéo dài thời gian giao dịch. Việc phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các tổ chức tín dụng, cơ quan quản lý và đối tác quốc tế cũng là yêu cầu quan trọng do tài sản mã hóa có phạm vi hoạt động rất rộng.

Dù còn nhiều khó khăn, việc sửa đổi là cần thiết. Nếu triển khai hiệu quả, Việt Nam có cơ hội ra khỏi danh sách xám, hỗ trợ nâng hạng thị trường và thu hút mạnh hơn dòng vốn đầu tư, nhất là vào thị trường tài sản số, tài sản mã hóa.

Cũng cho ý kiến dự án Luật sửa đổi Luật Luật Ngân hàng Nhà nước, trong đó liên quan đến Điều 59 quy định việc áp dụng một hoặc một số tỷ lệ an toàn khác mức quy định để thực hiện yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, Chủ tịch VCB Nguyễn Thanh Tùng đề nghị Luật cần quy định cụ thể mức tỷ lệ an toàn.

Ông Tùng cho rằng, các tổ chức tín dụng thuộc diện thanh tra, giám sát hoặc kiểm soát đặc biệt, nếu quy định cứng từng tỷ lệ sẽ làm giảm tính chủ động của Ngân hàng Nhà nước trong việc áp dụng các biện pháp phù hợp để giúp tổ chức tín dụng vượt qua giai đoạn mất an toàn và phục hồi.

Ví dụ, ngân hàng thương mại nhận chuyển giao bắt buộc một ngân hàng có vốn chủ sở hữu âm thì không thể áp dụng ngay các tỷ lệ an toàn theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024. Tương tự, một số tỷ lệ về sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn cũng cần được điều chỉnh theo thực tiễn để đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế.

“Từ thực tiễn của một ngân hàng thương mại đang trực tiếp tham gia xử lý ngân hàng 0 đồng, tôi đề nghị giữ quy định này. Nếu quy định quá chi tiết, mỗi lần cần xử lý rủi ro, nhất là rủi ro thanh khoản, đều phải xin ý kiến cấp có thẩm quyền sẽ không bảo đảm tính kịp thời”, ông Tùng nêu.