Chuyển đổi số: Từ xu thế đến động lực tăng trưởng mới

Việc đẩy mạnh triển khai vé điện tử là bước đi quan trọng, góp phần xây dựng hình ảnh du lịch Huế văn minh, hiện đại, thân thiện. Ảnh: HUE.GOV.VN

Chuyển đổi số trong du lịch không chỉ đơn thuần là đưa các dịch vụ lên môi trường trực tuyến mà còn là quá trình thay đổi toàn diện phương thức quản lý, kinh doanh và phục vụ du khách. Các nền tảng số cho phép cơ quan quản lý khai thác dữ liệu theo thời gian thực, doanh nghiệp tối ưu hoạt động kinh doanh, trong khi khách du lịch có thể dễ dàng tìm kiếm thông tin, đặt phòng, mua vé, thanh toán không tiền mặt và đánh giá chất lượng dịch vụ chỉ với một chiếc điện thoại thông minh.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, chuyển đổi số đã mang lại những kết quả tích cực. Huế được xem là một trong những địa phương đi đầu trong xây dựng mô hình du lịch thông minh. Quần thể di tích Cố đô Huế đã triển khai hệ thống vé điện tử, kiểm soát ra vào bằng công nghệ số, đồng thời ứng dụng mã QR để cung cấp thông tin về các công trình di sản bằng nhiều ngôn ngữ.

Bên cạnh đó, ứng dụng Hue-S còn tích hợp nhiều tiện ích phục vụ người dân và du khách như tra cứu thông tin, phản ánh hiện trường, tìm kiếm điểm tham quan, góp phần xây dựng hình ảnh một điểm đến văn minh và hiện đại.

Quảng Ninh cũng là một điểm sáng về chuyển đổi số trong du lịch. Với lợi thế sở hữu Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, địa phương đã đẩy mạnh số hóa hoạt động quản lý và phục vụ khách du lịch. Nhiều điểm tham quan áp dụng bán vé điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, tích hợp mã QR để giới thiệu thông tin di sản, lịch trình tham quan và các dịch vụ đi kèm.

Các doanh nghiệp du lịch tại Hạ Long cũng tích cực ứng dụng nền tảng trực tuyến trong đặt tour, quản lý khách hàng và quảng bá sản phẩm trên các nền tảng số, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng khả năng tiếp cận thị trường quốc tế.

Không chỉ các địa phương, nhiều khu, điểm du lịch nổi tiếng cũng đang ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao trải nghiệm cho du khách. Khu du lịch Sun World Bà Nà Hills (Đà Nẵng), VinWonders Phú Quốc và nhiều khu vui chơi lớn trên cả nước đã triển khai vé điện tử, thanh toán không tiền mặt, ứng dụng di động hỗ trợ đặt dịch vụ, tra cứu lịch trình và hướng dẫn tham quan. Một số bảo tàng, di tích lịch sử còn ứng dụng công nghệ thực tế ảo, thuyết minh tự động đa ngôn ngữ và mô hình 3D giúp du khách có trải nghiệm sinh động hơn, đặc biệt là khách quốc tế.

Ở cấp độ quốc gia, ngành Du lịch đang từng bước xây dựng hệ sinh thái số thống nhất thông qua nền tảng iTourism và cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia. Mục tiêu là kết nối dữ liệu giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và du khách, hình thành một hệ sinh thái mở phục vụ quản lý, xúc tiến và kinh doanh du lịch. Đây được xem là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch thông minh, thúc đẩy chia sẻ dữ liệu, hỗ trợ hoạch định chính sách và nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến Việt Nam trong khu vực.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số của ngành Du lịch vẫn còn nhiều thách thức. Tại một số địa phương, hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ, dữ liệu còn phân tán, thiếu kết nối giữa các hệ thống. Không ít doanh nghiệp du lịch, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn hạn chế về nguồn lực tài chính và nhân lực công nghệ.

Bên cạnh đó, kỹ năng số của người lao động trong ngành chưa đồng đều, trong khi việc khai thác dữ liệu lớn và ứng dụng trí tuệ nhân tạo mới ở giai đoạn đầu. Những hạn chế này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo nhằm xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, hoàn thiện hạ tầng số và thúc đẩy chia sẻ dữ liệu.

Trong tương lai, cùng với sự phát triển của AI, dữ liệu lớn và Internet vạn vật, ngành Du lịch Việt Nam có cơ hội tạo ra những trải nghiệm cá nhân hóa hơn, quản lý điểm đến hiệu quả hơn và nâng cao chất lượng dịch vụ. Chuyển đổi số sẽ không chỉ giúp gia tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp mà còn góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, bảo tồn các giá trị văn hóa và phát triển du lịch theo hướng xanh, thông minh và bền vững.

Đối với ngành Du lịch, ý nghĩa của chuyển đổi số không nằm ở việc có thêm bao nhiêu nền tảng hay ứng dụng mới, mà quan trọng hơn là tạo ra năng suất mới, mô hình tăng trưởng mới và phương thức quản trị mới. Khi dữ liệu trở thành nguồn lực, công nghệ trở thành công cụ nâng cao năng lực cạnh tranh và đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển, ngành Du lịch sẽ có điều kiện khai thác hiệu quả hơn các tiềm năng, nâng cao chất lượng dịch vụ và gia tăng giá trị của mỗi hành trình.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần tiếp tục đầu tư hạ tầng số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và thúc đẩy liên kết giữa các địa phương. Khi công nghệ được ứng dụng đồng bộ, lấy du khách làm trung tâm và dữ liệu làm nền tảng, chuyển đổi số sẽ trở thành động lực quan trọng đưa du lịch Việt Nam bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.