Chuyển đổi xe điện tại chung cư Hà Nội: Gỡ nút thắt hạ tầng, bảo đảm an toàn

Sáng 23/10, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội phối hợp với UBND phường Cầu Giấy tổ chức tọa đàm "Chuyển đổi phương tiện xanh: Gỡ nút thắt hạ tầng cho chung cư Hà Nội", nhằm tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quá trình phát triển hạ tầng phục vụ xe điện tại các khu dân cư.

Các khách mời tham dự tọa đàm.

Không gian dành cho việc đỗ xe, sạc pin hạn chế

Phát biểu khai mạc tọa đàm, PGS.TS Nguyễn Thành Lợi, Phó tổng giám đốc cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội cho biết, tại các khu chung cư, việc bố trí nơi để xe, điểm sạc và đổi pin, khả năng đáp ứng của hệ thống điện, kinh phí đầu tư, vận hành và trách nhiệm của các bên đang đặt ra nhiều vấn đề cần tháo gỡ. 

Đây không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà còn liên quan đến cơ chế phối hợp, công tác quản lý và sự đồng thuận của cư dân.

Ông Phạm Xuân Điệp, Trưởng ban quản trị tòa nhà chung cư New Skyline, KĐT Văn Quán chia sẻ tại tọa đàm.

Theo số liệu Sở Xây dựng Hà Nội, thành phố hiện có 2.313 vị trí trạm sạc, 10.209 cổng sạc và khoảng 1.650 tủ đổi pin. Tuy nhiên, số lượng điểm sạc trên phạm vi toàn thành phố chưa phản ánh đầy đủ khả năng tiếp cận hạ tầng của người dân ngay tại nơi sinh sống.

Thực tế, nhiều chung cư được xây dựng khi xe điện chưa phổ biến nên chưa tính toán đầy đủ về công suất cấp điện, khu vực sạc và yêu cầu phòng cháy, chữa cháy. Trong khi số lượng xe tăng nhanh, diện tích tầng hầm và không gian dành cho việc đỗ, sạc vẫn hạn chế, khiến công tác tổ chức và vận hành gặp nhiều khó khăn.

Tại chung cư New Skyline, Khu đô thị Văn Quán, phường Hà Đông, ông Phạm Xuân Điệp, Trưởng ban quản trị tòa nhà cho biết, số lượng xe máy điện tăng từ khoảng 30 chiếc đầu năm 2024 lên 102 chiếc vào thời điểm gần đây. Trước nhu cầu phát sinh, ban quản trị phải chủ động điều chỉnh vị trí sạc nhằm bảo đảm an toàn.

Tuy nhiên, chuyển khu vực sạc lên mặt đất lại nảy sinh những bất cập như thiếu mái che, khó kiểm soát lượng điện tiêu thụ và không gian tương đối mở, khiến người ngoài cũng có thể tiếp cận. Ban quản trị đã lắp đặt thêm thiết bị bảo vệ, trong đó có hệ thống tự ngắt điện khi phát hiện dòng rò. Dù vậy, nguy cơ mất an toàn vẫn có thể phát sinh nếu người sử dụng cắm sạc rồi rời đi mà không theo dõi tình trạng phương tiện.

"Khó khăn lớn nhất hiện nay là thiếu không gian dành cho xe máy điện và khu vực sạc. Diện tích chung của tòa nhà có giới hạn, trong khi nhu cầu sử dụng xe điện tiếp tục tăng theo xu hướng chuyển đổi xanh", ông Điệp chia sẻ.

Ông cũng cho rằng, việc đầu tư điểm sạc cần gắn với đánh giá khả năng đáp ứng của hệ thống điện hiện hữu. Khi nhiều phương tiện cùng sạc, trạm biến áp và hệ thống điện của tòa nhà có thể chịu áp lực lớn. 

TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam chia sẻ tại tọa đàm.

Ông Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam cho rằng, chính quyền cần đóng vai trò điều phối, kết nối ban quản trị, đơn vị quản lý vận hành và cư dân để giải quyết những bất đồng liên quan đến vị trí trạm sạc, khu vực để xe và trách nhiệm bảo đảm an toàn. Mỗi chung cư có đặc điểm thiết kế, quy mô và điều kiện vận hành khác nhau, do đó cần khảo sát cụ thể, tránh áp dụng máy móc một mô hình chung.

Ông cũng đề xuất nghiên cứu phát triển tủ đổi pin nhằm giảm nhu cầu bố trí không gian sạc tại chung cư. Tuy nhiên, phương án này cần phù hợp với điều kiện từng công trình và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu an toàn.

Phân định rõ trách nhiệm, bảo đảm an toàn

Thạc sĩ Nguyễn Tuyển, Phó trưởng phòng Quản lý vận tải và An toàn giao thông, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, riêng lĩnh vực xe buýt, thành phố đã chuyển đổi khoảng 1.000 xe và đặt mục tiêu đến hết năm 2026 có 60% xe buýt chuyển sang sử dụng điện. 

Tuy nhiên, số lượng trạm sạc, tủ đổi pin trên toàn thành phố chưa đồng nghĩa với việc người dân tại mọi khu chung cư đều có thể tiếp cận thuận tiện.

Theo ông Nguyễn Tuyển, Hà Nội cần rà soát nhu cầu sử dụng xe điện, đánh giá điều kiện thực tế của từng chung cư để phối hợp với ngành điện, cơ quan chuyên môn, ban quản trị và doanh nghiệp xây dựng phương án phù hợp.

"Chính quyền địa phương sẽ là đầu mối kết nối với các sở, ngành chuyên môn để giải quyết bài toán trạm sạc, tủ đổi pin tại khu vực chung cư. Chúng tôi cũng sẽ phối hợp với địa phương để rà soát từng loại chung cư, từ đó có giải pháp cụ thể cho từng khu vực", ông Nguyễn Tuyển chia sẻ.

Ông Nguyễn Tuyển, Phó trưởng phòng Quản lý vận tải và An toàn giao thông, Sở Xây dựng Hà Nội chia sẻ tại buổi tọa đàm.

Đại diện Sở Xây dựng cho rằng, cần phân định rõ trách nhiệm giữa ban quản trị, chủ đầu tư, chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn. Việc sử dụng phần sở hữu chung, thay đổi cách bố trí khu vực để xe hoặc phát sinh chi phí chung phải đúng thẩm quyền, tuân thủ quy định pháp luật và bảo đảm quyền lợi cư dân.

Đối với phương án kỹ thuật, cần đánh giá đầy đủ khả năng cấp điện, điều kiện mặt bằng và yêu cầu phòng cháy, chữa cháy. Những trường hợp thuộc diện phải thẩm định, kiểm tra hoặc chấp thuận phải thực hiện đầy đủ thủ tục trước khi triển khai. Các sở, ngành cần tham mưu hướng dẫn thống nhất để chung cư xác định rõ nội dung thuộc thẩm quyền ban quản trị, nội dung cần lấy ý kiến cư dân và thủ tục chuyên ngành phải thực hiện.

Về kinh phí, việc huy động đóng góp của cư dân hoặc kêu gọi doanh nghiệp đầu tư đều phải bảo đảm công khai, minh bạch và đúng quy định. Đồng thời, cần phân biệt rõ diện tích thuộc khu vực chung cư với đất công; việc bố trí trạm sạc trên đất công phải được cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định.

Ông Nguyễn Tuyển cũng đề cập Thông tư số 31/2026/TT-BXD sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư, trong đó có các quy định liên quan đến khu vực để xe điện, khu vực sạc và đổi pin. Việc áp dụng cần gắn với điều kiện cụ thể của từng công trình, bảo đảm yêu cầu kỹ thuật và an toàn.