Chuyên gia chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến nhiều vụ tai nạn đuối nước đặc biệt nghiêm trọng

Tiến sĩ Lê Đức Long (trái), Trưởng Bộ môn Thể thao dưới nước, Trường Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh, chia sẻ về nội dung an toàn dưới nước.

Mỗi dịp hè, tai nạn đuối nước ở trẻ em lại có xu hướng gia tăng khi nhiều em tìm đến ao hồ, sông suối để vui chơi trong lúc thiếu sự giám sát của người lớn và chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng an toàn dưới nước. Đáng lo ngại, ngay cả những trẻ biết bơi cũng có thể gặp nguy hiểm trước các yếu tố khó lường như hố sâu, dòng chảy xiết, nước xoáy hay sự hoảng loạn khi gặp tình huống bất ngờ.

Nhận định về vụ việc đuối nước khiến 5 học sinh ở Trường THCS Tứ Yên, xã Sông Lô, Phú Thọ tử vong xảy ra chiều 18/5 tại khu vực sông Lô, Tiến sĩ Lê Đức Long, Trưởng Bộ môn Thể thao dưới nước, Trường Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh, thời điểm đầu hè hằng năm luôn tiềm ẩn nguy cơ đuối nước cao đối với trẻ em bởi tâm lý tò mò, thích trải nghiệm và khám phá môi trường nước.

"Vào đầu hè, học sinh thường thích rủ nhau đến các khu vực sông, suối, ao hồ để vui chơi, tắm mát hoặc khám phá. Tuy nhiên, các em chưa nhận thức đầy đủ về những nguy cơ tiềm ẩn tại các khu vực này như hố sâu, sụt lún, dòng nước chảy xiết hay xoáy nước. Chỉ cần trượt chân hoặc gặp tình huống bất ngờ, nếu không có kỹ năng an toàn trong môi trường nước thì rất dễ xảy ra đuối nước", ông nói.

Theo TS. Long, một trong những nguyên nhân khiến nhiều vụ đuối nước dẫn đến tử vong theo nhóm là do trẻ cứu bạn theo bản năng nhưng thiếu kỹ năng cứu đuối an toàn.

"Khi thấy bạn gặp nạn, các em thường lập tức nhảy xuống cứu. Tuy nhiên, do chưa được hướng dẫn bài bản nên việc cứu người sai cách dễ dẫn đến tình trạng người bị nạn hoảng loạn, bám chặt, kéo người cứu chìm xuống nước. Đây là nguyên nhân dẫn đến nhiều vụ tai nạn đuối nước đặc biệt nghiêm trọng", ông phân tích.

Hơn 20 năm đứng trong đội ngũ giáo dục ngành thể dục thể thao, TS. Đức Long nêu quan điểm: "Tôi không dạy cho học sinh cứu hộ trực tiếp. Chương trình chỉ dạy kỹ năng cứu hộ gián tiếp. Tức là học sinh từ trên bờ sẽ sử dụng những cách thức, dụng cụ để có thể cứu được người dưới nước và đảm bảo an toàn cho chính mình".

Liên quan đến thực tế nhiều trẻ biết bơi nhưng vẫn đuối nước, TS. Lê Đức Long cho rằng cần hiểu đúng khái niệm "biết bơi".

Theo ông, biết bơi không đồng nghĩa với việc miễn nhiễm với đuối nước, bởi "biết bơi" và "an toàn dưới nước" là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Nếu biết bơi chỉ là khả năng thực hiện các động tác di chuyển trong môi trường nước ổn định như bể bơi thì an toàn dưới nước đòi hỏi tổ hợp kỹ năng toàn diện hơn như nhận diện nguy cơ, kiểm soát hơi thở, đứng nước, thả nổi sinh tồn khi kiệt sức và kỹ năng thoát hiểm an toàn.

TS. Long cho biết, tại các khu vực sông, hồ tự nhiên, nguy cơ thường đến từ địa hình phức tạp mà trẻ khó nhận biết như hố sâu, bùn lún, dòng chảy xiết hoặc xoáy nước.

"Có những nơi nhìn tưởng nông nhưng thực tế nước rất sâu hoặc nền đất yếu. Các yếu tố tự nhiên này khiến ngay cả người biết bơi cũng có thể gặp nguy hiểm. Nhiều trường hợp trẻ bơi tốt nhưng vẫn đuối nước do hoảng loạn, sốc nhiệt, đuối sức hoặc đánh giá sai mức độ nguy hiểm của môi trường nước tự nhiên", ông nói.

TS. Long cho rằng việc trang bị kiến thức, kỹ năng phòng chống đuối nước cho học sinh hiện nay là yêu cầu rất cấp thiết.

"Phòng chống đuối nước không chỉ là dạy bơi mà quan trọng hơn là dạy kiến thức và kỹ năng an toàn trong môi trường nước. Học sinh cần biết nhận diện nguy cơ, nhận biết nơi nguy hiểm, hiểu hậu quả của đuối nước và biết cách phòng tránh", ông nói.

Theo TS. Long, công tác tuyên truyền cần được thực hiện thường xuyên, đặc biệt vào thời điểm trước kỳ nghỉ hè.

Ông cho rằng, tại những địa phương có thời tiết 4 mùa, thời điểm trước kỳ nghỉ hè là lúc các nhà trường cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng phòng chống đuối nước cho học sinh.

Đối với các địa phương có nhiều sông, hồ, ao, suối, nhất là trong mùa nắng nóng, việc xây dựng kế hoạch tuyên truyền và trang bị kỹ năng an toàn dưới nước cho học sinh càng cần được chú trọng.

"Chỉ cần tổ chức tập huấn, nhắc nhở đúng thời điểm cũng có thể góp phần nâng cao nhận thức và hạn chế nhiều tai nạn đuối nước đáng tiếc", ông nhấn mạnh.

Bên cạnh vai trò của nhà trường, TS Long nhấn mạnh gia đình cũng là yếu tố đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ trẻ.

"Cha mẹ cần thường xuyên nhắc nhở con em không tự ý ra sông, hồ, ao suối vui chơi, đặc biệt với những trẻ chưa biết bơi. Gia đình phải phối hợp với nhà trường trong việc quản lý, giám sát và trang bị kỹ năng an toàn cho trẻ trong dịp hè", ông nói.