Chuyện thoát nghèo ở bản Lách

Một góc bản Lách (xã Mường Chanh, tỉnh Thanh Hóa). Ảnh: Nguyễn Chung.

Tuy nhiên, cùng với các chính sách ưu việt của Đảng, Nhà nước và đặc biệt là nỗ lực vươn lên của chính người dân, bản Lách đã và đang mang một diện mạo mới, thoát khỏi đói nghèo và hủ tục…

Đón chúng tôi từ đầu con dốc vào bản, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Lương Văn Phành bắt tay thân tình: “Đường vào bản có vất vả không? Có đi mới thấu hiểu con đường thoát khỏi đói nghèo của bà con nơi đây”. Vừa dẫn chúng tôi đi trên con đường trục chính, hai bên là những mái nhà tôn kiên cố, anh kể về hành trình vượt khó của người dân bản Lách.

Hơn 30 năm trước, một nhóm gồm 7 hộ dân là đồng bào người Khơ Mú (trong đó có cả gia đình anh Phành) du canh, du cư đến đây. Gặp một vùng đất tốt, nơi con suối Lách trong lành, hiền hòa chảy qua, đất đai màu mỡ, họ dừng lại, dựng nhà. Lúc đó, cả bản hầu như không ai biết chữ, tình trạng mê tín dị đoan và hôn nhân cận huyết diễn ra phổ biến. Mỗi khi ốm đau bệnh tật hay gặp khó khăn trong cuộc sống, người dân lại tìm đến thầy cúng. Nhưng, ngay từ thời điểm ấy, chính quyền địa phương đã tạo điều kiện giúp dân cất nhà, khai hoang canh tác và bài trừ hủ tục, mê tín dị đoan. Dần dà, từ chỗ chỉ có 7 hộ dân đầu tiên, những người Khơ Mú đang ở những cánh rừng khác cũng tìm về.

Để “gỡ khó” cho đời sống của người dân nơi đây, chính quyền địa phương đã đề ra nhiều phương án phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo và xóa các hủ tục đã ăn sâu vào nếp nghĩ, cách làm của bà con nhưng tất cả chỉ như “muối bỏ biển”, nghèo vẫn hoàn nghèo. Mỗi vụ giáp hạt, cả bản vẫn thiếu ăn, thiếu mặc… Theo thống kê của UBND huyện Mường Lát (cũ): Đến trước năm 2016, 100% hộ dân bản Lách đều là hộ nghèo, tình trạng thiếu ăn và chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước diễn ra thường xuyên. Làm gì để đồng bào Khơ Mú ở bản suối Lách thoát nghèo, vẫn là câu hỏi khó chưa tìm được lời đáp.

Để giúp bản Lách nói riêng và các vùng dân tộc thiểu số thoát nghèo bền vững, Đồn Biên phòng Quang Chiểu, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh và các lực lượng chức năng thường xuyên phối hợp với địa phương tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, kiến thức pháp luật về hôn nhân gia đình, an ninh biên giới, tổ chức các lớp học xóa mù chữ, hướng dẫn, hỗ trợ người dân phát triển kinh tế.

Cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước, người dân suối Lách đã chủ động học hỏi, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào canh tác và chăn nuôi gia súc, gia cầm. Các mô hình trang trại được cán bộ khuyến nông của xã xuống tận nơi hướng dẫn theo phương châm “cầm tay chỉ việc”. Nhờ vậy, đời sống của nhân dân đã khá lên theo từng năm. Nếu như 2016, 100% hộ dân bản suối Lách còn thuộc diện hộ nghèo thì đến năm 2024, cả bản chỉ còn 7 hộ nghèo và đến thời năm 2026, bản chỉ còn 2 hộ. Đặc biệt, cuối năm 2024, bản Lách đã về đích nông thôn mới...

Hôm nay, đường vào suối Lách đã được bê tông hóa vào đến tận từng ngõ nhà trong bản. Bên đường, những mái nhà sàn vững chãi mọc lên san sát. Nhiều căn nhà khang trang, bề thế, đầy đủ vật dụng sinh hoạt hiện đại. So với trước đây, đời sống vật chất lẫn tinh thần của bà con được cải thiện rõ rệt. Điện đã về, nước hợp vệ sinh đã có, tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên chiếm trên 98%. Trong bản xuất hiện nhiều hộ kinh doanh, buôn bán tạp hóa, thu mua nông sản... Kinh tế đi lên, trẻ em trong độ tuổi đi học đều được cắp sách đến trường đầy đủ.

“Bà con dân bản được quan tâm, cảm thấy ấm lòng, nên chăm lo sản xuất, ổn định đời sống. Bây giờ, ngoài canh tác nông nghiệp, bà con còn tích cực đi xuất khẩu lao động. Cả bản có gần 30 người đang lao động ở nước ngoài, chủ yếu là Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản... Đây là những nguồn thu rất tích cực cho các hộ gia đình và tạo động lực để các hộ dân khác phấn đấu noi theo” - Bí thư chi bộ, Trưởng bản Lương Văn Phành chia sẻ.

Nguyễn Chung