Cơ cấu hợp lý, phát huy nguồn lực
Kế hoạch số 06-KH/TW của Bộ Chính trị đã xác định lộ trình giảm tối thiểu 20% cơ sở giáo dục đại học (GDĐH) công lập trước ngày 1-4-2027. Chủ trương đã rõ, thời gian thực hiện không còn nhiều. Vì vậy, điều cần quan tâm lúc này là việc sắp xếp sẽ được thực hiện như thế nào để hình thành một hệ thống GDĐH mạnh hơn, đáp ứng tốt hơn yêu cầu học tập của người dân và yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Nhiều nước đã trải qua những đợt điều chỉnh lớn khi nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội thay đổi, khi cơ cấu dân số biến động hoặc khi yêu cầu về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đặt ra những đòi hỏi mới đối với GDĐH. Kinh nghiệm của các nước cho thấy, mục tiêu của những cuộc cải tổ này không phải là giảm số lượng trường, mà là xây dựng một hệ thống có cơ cấu hợp lý hơn, sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực và tạo điều kiện để mỗi cơ sở phát huy tốt sứ mạng của mình.
Ở Việt Nam, việc hình thành các đại học quốc gia, đại học vùng từ năm 1995 và quá trình hoàn thiện Luật Giáo dục Đại học những năm gần đây cho thấy tư duy đổi mới tổ chức hệ thống GDĐH đã được đặt ra. Chủ trương lần này là bước tiếp theo của quá trình đổi mới GDĐH, với yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của cả hệ thống. Nếu mục tiêu là xây dựng một hệ thống GDĐH mạnh hơn sau tái cấu trúc thì trước hết, việc tổ chức lại hệ thống cần xuất phát từ nhu cầu phát triển đất nước và nhu cầu học tập của người dân.
Quy hoạch mạng lưới GDĐH không chỉ dựa trên hiện trạng các cơ sở đào tạo, mà cần dựa trên dự báo về nhu cầu nguồn nhân lực trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu của nền kinh tế tri thức, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Một hệ thống được tổ chức hợp lý phải vừa đáp ứng yêu cầu phát triển quốc gia, vừa tạo cơ hội học tập ngày càng thuận lợi hơn cho người dân.
Do đó, quy hoạch GDĐH cũng cần được nhìn trên năng lực của toàn hệ thống, cả khu vực công lập lẫn ngoài công lập. Một yêu cầu khác là việc sắp xếp cần gắn với việc xác định rõ sứ mạng của từng cơ sở GDĐH sau tái cấu trúc. Trong một hệ thống hiện đại có những cơ sở tập trung đào tạo và nghiên cứu ở trình độ cao; có cơ sở phát triển theo định hướng ứng dụng; cũng có những trường đáp ứng trực tiếp nhu cầu nhân lực của từng địa phương, từng lĩnh vực.
Bên cạnh các cơ sở đa ngành vẫn cần những trường chuyên sâu trong lĩnh vực đặc thù… Điều quan trọng là mỗi cơ sở sau sắp xếp cần có vị trí, chức năng và hướng phát triển rõ ràng trong tổng thể hệ thống. Tiếp nữa, việc sắp xếp cần tính đến đặc thù của từng lĩnh vực đào tạo. Kế hoạch 06-KH/TW đã đặt ra định hướng chuyển các cơ sở GDĐH đa ngành, đa lĩnh vực về Bộ GD-ĐT hoặc địa phương quản lý, đồng thời lưu ý đối với những cơ sở thuộc lĩnh vực đặc thù. Điều đó cho thấy, mục tiêu của việc sắp xếp không phải là áp dụng một mô hình quản lý chung cho tất cả các trường. Vì vậy, việc lựa chọn mô hình quản lý cần được cân nhắc từ yêu cầu phát triển từng lĩnh vực hơn là chỉ từ góc độ tổ chức hành chính.
Thành công của quá trình tái cấu trúc sẽ phụ thuộc nhiều vào năng lực quản trị. Trước hết là quản trị quá trình sáp nhập, từ việc xác định tiêu chí lựa chọn phương án phù hợp đến kiểm soát những rủi ro trong quá trình chuyển đổi. Điều quan trọng không chỉ là hoàn thành việc sắp xếp theo tiến độ, mà còn là tạo được sự đồng thuận và giữ được động lực phát triển của từng cơ sở và cả hệ thống.
Thành công của quá trình này sẽ được nhìn từ người học, giảng viên và xã hội. Người học quan tâm đến chất lượng đào tạo; giảng viên quan tâm đến môi trường học thuật; xã hội quan tâm đến đóng góp của các trường đại học đối với sự phát triển đất nước. Đó cũng là thước đo cuối cùng của mô hình, cơ chế và năng lực quản trị sau tái cấu trúc.
Việc sắp xếp các cơ sở GDĐH công lập sẽ hoàn thành theo lộ trình đã xác định. Nhưng thành công của chủ trương chỉ được khẳng định bằng chất lượng của hệ thống GDĐH sau tái cấu trúc. Đó không chỉ là yêu cầu của ngành giáo dục, mà còn là một trong những điều kiện quan trọng để thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/co-cau-hop-ly-phat-huy-nguon-luc-post865830.html
Tin nóng
Có những câu nói rất giản dị nhưng khiến người nghe phải suy nghĩ. Tôi vẫn nhớ mãi câu nói của một người bạn là cán bộ văn phòng đảng ủy xã: 'Mình không giúp được bà con là mình còn nợ dân'.
Từ 15 trường công lập được sắp xếp còn 6 trường, xã Thượng Phúc đang từng bước xây dựng hệ thống giáo dục tinh gọn, hiệu quả, gắn với kiện toàn tổ chức, bộ máy và đội ngũ cán bộ quản lý, tạo động lực nâng cao chất lượng dạy và học trên địa bàn.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1492/QĐ-TTg thành lập Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7 nhằm giúp Thủ tướng Chính phủ tổ chức xét tặng các giải thưởng theo quy định.
Ngày 6-8, xã Trung Giã tổ chức hội nghị công bố các quyết định về tổ chức lại hệ thống cơ sở giáo dục công lập, các tổ chức Đảng trực thuộc và công tác cán bộ sau sắp xếp.
Đợt thi lại cho 328 thí sinh Trường chuyên Tuyên Quang vẫn do địa phương tổ chức. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành hướng dẫn tổ chức thi lại Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 cho các thí sinh Điểm thi Trường trung học phổ thông chuyên tỉnh Tuyên Quang.
TRUNG QUỐC - Nhà khoa học từng giữ nhiều vị trí lãnh đạo tại Đại học Illinois, Đại học Carnegie Mellon và Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore) vừa gia nhập một trường đại học tư thục mới thành lập tại Trung Quốc.
Tin mới
Theo phương án tổng thể sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, sau sắp xếp, toàn tỉnh còn 460 đầu mối cơ sở giáo dục, giảm 703 đầu mối, tương đương giảm 60,4%. Việc sắp xếp được thực hiện dựa trên nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch, gắn sắp xếp với tinh gọn đầu mối quản lý, cơ cấu lại đội ngũ và nâng cao chất lượng toàn diện.
Thực hiện phong trào 'Bình dân học vụ số', ngành giáo dục đã phát huy vai trò nòng cốt trong phổ cập tri thức và kỹ năng số. Không chỉ đẩy mạnh chuyển đổi số trong trường học, các cơ sở giáo dục còn lan tỏa kỹ năng số tới phụ huynh, người dân thông qua nhiều mô hình, hoạt động thiết thực, góp phần từng bước hình thành công dân số, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh.
Đảm bảo các điều kiện bước vào năm học mới 2026-2027, phường Chiềng Sinh tập trung đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất trường học; bố trí nguồn lực cải tạo, sửa chữa các hạng mục xuống cấp tại các cơ sở giáo dục. Đồng thời, chỉ đạo các đơn vị đẩy nhanh tiến độ thi công, bảo đảm chất lượng, đáp ứng yêu cầu dạy và học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
Đợt thi lại cho 328 thí sinh Trường chuyên Tuyên Quang vẫn do địa phương tổ chức. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành hướng dẫn tổ chức thi lại Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 cho các thí sinh Điểm thi Trường THPT Chuyên tỉnh Tuyên Quang.
Thành tích cao nhất của học sinh Việt Nam tại AIMO 2026 không chỉ là niềm tự hào của giáo dục mà còn cho thấy vai trò của Toán học và ngoại ngữ trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho kỷ nguyên công nghệ.
Có những tập hồ sơ đã nằm lặng lẽ trên giá lưu trữ suốt nhiều năm. Những trang giấy ngả màu theo thời gian, ghi lại quá trình phấn đấu, rèn luyện của mỗi đảng viên, nay được mở ra, rà soát, đối chiếu và từng bước chuyển thành dữ liệu điện tử. Tại xã Mường Lát, những tập hồ sơ giấy ấy đang được 'đánh thức' khi địa phương bước vào cao điểm Chiến dịch 100 ngày chuyển đổi số ngành Tổ chức xây dựng Đảng.
Cùng với việc dạy và học, thông qua các phong trào, hoạt động Đoàn, Hội, Đội trong trường học, học sinh được bồi dưỡng lý tưởng sống, rèn luyện kỹ năng, phát huy tinh thần trách nhiệm, cống hiến và từng bước hoàn thiện bản thân.
26 tuổi, cơ hội thăng tiến rộng mở tại Pháp, GS Ngụy Như Kon Tum đã chọn rời Paris trở về, cống hiến trọn đời cho đất nước.