Công đoàn thích ứng với những thay đổi của môi trường lao động

Đoàn viên, người lao động nhận quà chăm lo từ tổ chức công đoàn

Những trăn trở

Lực lượng lao động hiện nay làm việc trong nhiều loại hình DN khác nhau như: DN nhà nước, DN tư nhân trong nước, DN có vốn đầu tư nước ngoài hay tại các nghiệp đoàn… Mỗi môi trường có đặc thù riêng về tổ chức sản xuất, quan hệ lao động và cách vận hành. Vì vậy, nếu hoạt động công đoàn vẫn áp dụng một khuôn mẫu chung cho mọi loại hình đơn vị sẽ khó phát huy hiệu quả.

Ông Nguyễn Tâm Phú, Chủ tịch Công đoàn Công ty Scavi Huế cho rằng, ngay trong khối DN, nhu cầu của đoàn viên, NLĐ cũng có những điểm khác nhau. Với công nhân trực tiếp sản xuất, mối quan tâm thường gắn với tiền lương, bữa ăn ca, điều kiện làm việc, thời gian nghỉ ngơi và các chế độ bảo hiểm. Trong khi đó, đối với một số nhóm lao động làm việc ở bộ phận văn phòng, kỹ thuật hoặc quản lý trong DN, bên cạnh các chế độ chung, họ thường quan tâm nhiều hơn đến môi trường làm việc, cơ hội đào tạo, nâng cao trình độ, khả năng thăng tiến cũng như các hoạt động phúc lợi, gắn kết tập thể, kỹ năng mềm...

Từ thực tế đó, ông Nguyễn Tâm Phú cho rằng, cần nghiên cứu xây dựng nội dung hoạt động công đoàn theo từng nhóm DN thay vì triển khai đồng loạt cho tất cả các đơn vị.

Không chỉ ở DN, những câu chuyện từ cấp cơ sở cũng cho thấy hoạt động công đoàn đang phải thích ứng với nhiều thay đổi. Khi bộ máy hành chính được sắp xếp, tinh gọn và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hoạt động công đoàn ở phường, xã, cơ quan, đơn vị cũng có nhiều vấn đề cần điều chỉnh.

“Nhiều cán bộ, công chức, viên chức hiện phải đảm đương cùng lúc nhiều nhiệm vụ. Họ vừa thực hiện công việc chuyên môn tại cơ quan, vừa tham gia các hoạt động do địa phương phát động. Trong bối cảnh quỹ thời gian ngày càng hạn hẹp, hoạt động công đoàn nếu không được tổ chức linh hoạt sẽ rất dễ bị "chìm" giữa nhiều đầu việc”, bà Hoàng Thị Hiền, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Vỹ Dạ, Chủ tịch Công đoàn phường nói.

Bám sát cơ sở, gần gũi với người lao động

Theo ông Lê Minh Nhân, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố, thời gian qua, hoạt động công đoàn trên địa bàn vẫn duy trì ổn định và đạt nhiều kết quả tích cực, đặc biệt trong công tác chăm lo cho đoàn viên và NLĐ.

Đoàn viên, người lao động Công ty TNHH MSV được khám bệnh miễn phí

Tuy vậy, thực tiễn cũng đặt ra không ít khó khăn. Kinh phí dành cho hoạt động công đoàn còn hạn chế, trong khi nhu cầu tổ chức các hoạt động chăm lo đời sống, văn hóa, thể thao cho đoàn viên ngày càng lớn. Ở nhiều đơn vị, cán bộ công đoàn chủ yếu làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, lực lượng mỏng nên việc triển khai phong trào đôi khi chưa đồng đều giữa các cơ sở. Từ thực tiễn đó, nhiều giải pháp được đặt ra, trong đó trọng tâm là tăng cường bám sát cơ sở, chủ động nắm bắt tình hình tại các DN để kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quan hệ lao động.

Một hướng đi quan trọng được nhấn mạnh là nâng cao chất lượng đối thoại và thương lượng tập thể trong DN. Thông qua quá trình đối thoại với người sử dụng lao động, công đoàn sẽ thúc đẩy việc ký kết thỏa ước lao động tập thể với những điều khoản có lợi hơn cho NLĐ so với quy định của pháp luật, đặc biệt ở các nội dung gắn trực tiếp với đời sống công nhân như tiền lương, phúc lợi hay chất lượng bữa ăn ca.

Song song với đó, các cấp công đoàn tiếp tục khuyến khích phong trào lao động sáng tạo nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản xuất. Những sáng kiến, cải tiến kỹ thuật của NLĐ không chỉ mang lại hiệu quả cho DN mà còn là cơ sở để công đoàn đề xuất khen thưởng, tôn vinh và kiến nghị DN xem xét nâng lương, đề bạt đối với những NLĐ có đóng góp nổi bật.

Để thực hiện hiệu quả những giải pháp trên, một điểm then chốt được nhấn mạnh là sự đổi mới phải bắt đầu từ chính đội ngũ cán bộ công đoàn. Theo ông Lê Minh Nhân, mỗi cán bộ công đoàn, đặc biệt là cán bộ chuyên trách cần chủ động đổi mới tư duy và phương thức tổ chức hoạt động; không chỉ chờ chỉ đạo mà phải bám sát cơ sở, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của đoàn viên và NLĐ.

Từ những vấn đề đặt ra trong thực tiễn, tổ chức công đoàn thành phố đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ hơn để đáp ứng những biến động của môi trường lao động hiện nay. Không chỉ dừng lại ở việc tổ chức phong trào, công đoàn cần trở thành chỗ dựa thực sự của NLĐ, là cầu nối giữa NLĐ với người sử dụng lao động và góp phần giữ ổn định quan hệ lao động ngay từ cơ sở.

Bài, ảnh: Hải Thuận