Cúm A có thể gây suy hô hấp nặng, cảnh giác ở nhóm nguy cơ cao

Diễn biến nặng do bệnh nền

Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Lê Thị Huyền, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, đơn vị đang điều trị cho bệnh nhân H.X.T (72 tuổi), có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm và từng bị tai biến mạch máu não.

Ngày 6-10, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốt cao, ho khạc đờm, khó thở tăng dần và suy hô hấp. Kết quả xét nghiệm nhanh dương tính với cúm A. Qua thăm khám, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị viêm phổi nặng, tổn thương phổi ảnh hưởng đáng kể đến khả năng trao đổi khí. Người bệnh phải được hỗ trợ hô hấp với nồng độ ô xy khoảng 40-50% để duy trì ô xy máu.

Các xét nghiệm cho thấy phản ứng viêm và những chỉ số nhiễm khuẩn tăng cao. Bệnh nhân được điều trị cúm A, đồng thời kiểm soát tình trạng nhiễm khuẩn và hỗ trợ hô hấp tích cực.

Cẩn trọng, thăm khám kỹ lưỡng cho người bệnh. Ảnh: Thanh Nguyễn

Sau 3 ngày điều trị, bệnh nhân đã hết sốt, huyết động tương đối ổn định. Tuy nhiên, tổn thương phổi vẫn nặng, người bệnh chưa thể tự duy trì hô hấp hiệu quả và tiếp tục phải thở máy không xâm nhập với nồng độ ô xy hỗ trợ khoảng 40%.

Theo bác sĩ Lê Thị Huyền, một trong những yếu tố khiến quá trình điều trị gặp khó khăn là tiền sử tai biến mạch máu não, đặc biệt là đợt nhồi máu não gần đây, làm suy giảm khả năng ho và khạc đờm. Trong khi đó, viêm phổi khiến dịch tiết đường hô hấp tăng lên.

“Hiện người bệnh vẫn đang trong giai đoạn cấp của bệnh, tổn thương phổi còn nặng và cần tiếp tục được hỗ trợ, chăm sóc đường thở, theo dõi sát. Do khả năng ho khạc kém, quá trình điều trị có thể kéo dài”, bác sĩ Lê Thị Huyền nhận định.

Một trường hợp khác được tiếp nhận tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm, mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và thường xuyên phải sử dụng thuốc khí dung tại nhà trong khoảng 3-4 tháng gần đây.

Khoảng 4 ngày trước khi nhập viện, người bệnh bắt đầu ho, khạc đờm trắng, khó thở tăng dần, kèm mệt mỏi và ăn uống kém. Đáng chú ý, bệnh nhân chỉ sốt nhẹ, khoảng 38 độ C, không có biểu hiện sốt cao rõ rệt. Tuy nhiên, tình trạng khó thở ngày càng nghiêm trọng, gia đình phải đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhà thăm khám.

Tại đây, kết quả xét nghiệm xác định bệnh nhân mắc cúm A. Do suy hô hấp nặng, người bệnh phải thở ô xy qua mặt nạ có túi dự trữ với lưu lượng lên tới 15 lít/phút, sau đó được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để tiếp tục điều trị.

Khi nhập Khoa Cấp cứu, bệnh nhân trong tình trạng kích thích, vật vã, thở nhanh, da và niêm mạc nhợt; phổi có nhiều ran bất thường. Trước tình trạng suy hô hấp nghiêm trọng, các bác sĩ khẩn trương đặt ống nội khí quản, hỗ trợ hô hấp và triển khai các biện pháp hồi sức tích cực.

Tuy nhiên, bệnh tiếp tục diễn biến nhanh, xuất hiện các rối loạn toàn thân nghiêm trọng và không cải thiện dù đã được hồi sức tích cực.

Theo các bác sĩ, ở người mắc COPD, đường thở thường bị viêm và tắc nghẽn kéo dài, khiến chức năng hô hấp suy giảm. Khi mắc cúm A, tình trạng viêm đường hô hấp và tăng tiết dịch có thể làm nặng thêm tình trạng tắc nghẽn sẵn có. Đồng thời, tổn thương phổi do cúm làm giảm khả năng trao đổi khí, khiến người bệnh nhanh chóng rơi vào suy hô hấp.

Không chủ quan với cúm A

Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do vi rút cúm gây ra, lây truyền chủ yếu qua các hạt dịch tiết đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Bệnh thường có các biểu hiện như sốt, ho, đau họng, đau mỏi cơ thể và mệt mỏi. Ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính, cúm có thể gây viêm phổi, làm nặng thêm các bệnh lý sẵn có, dẫn đến suy hô hấp và những biến chứng nguy hiểm.

Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khuyến cáo, người dân cần chủ động tiêm vắc xin phòng cúm hằng năm, đặc biệt là các nhóm có nguy cơ cao. Bên cạnh đó, cần duy trì vệ sinh tay, che miệng và mũi khi ho, hắt hơi, giữ không gian sống thông thoáng, hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng mắc bệnh. Người mắc cúm cũng nên hạn chế tiếp xúc với người khác để giảm nguy cơ lây nhiễm.

Theo dõi tiến triển của người bệnh. Ảnh: Thanh Nguyễn

Khi trẻ em hoặc người thuộc nhóm nguy cơ cao xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ cúm, gia đình nên đưa người bệnh đi khám sớm để được đánh giá và hướng dẫn điều trị phù hợp. Người dân không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Đặc biệt, ở trẻ em, những biểu hiện như khó thở, rút lõm lồng ngực, li bì, co giật, không uống được hoặc có dấu hiệu mất nước cần được xử trí y tế kịp thời.

Các bác sĩ lưu ý, mức độ nặng của cúm không thể chỉ đánh giá qua mức độ sốt. Việc theo dõi sát diễn biến hô hấp và những thay đổi bất thường của sức khỏe có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm dấu hiệu chuyển nặng, giúp người bệnh được điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ biến chứng.