Cựu Thống đốc NHTW Ấn Độ cảnh báo không nên đánh đổi dự trữ ngoại hối để bảo vệ tỷ giá

Ảnh: Nskjnv/Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Cảnh báo giữa sức ép tỷ giá gia tăng

Trong cuộc phỏng vấn Reuters ngày 27/10, ông Raghuram Rajan, cựu Thống đốc RBI, khuyến nghị nhà điều hành không nên quá tập trung bảo vệ một mức tỷ giá cụ thể hoặc làm hao hụt dự trữ ngoại hối để ngăn đồng rupee mất giá.

Đồng rupee đã giảm khoảng 6% từ đầu năm 2026, là đồng tiền có diễn biến yếu thứ hai tại châu Á. Đồng tiền này từng chạm mức thấp kỷ lục 96,96 rupee/USD hồi tháng 5, trước sức ép từ giá dầu cao, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng và dòng vốn ngoại rút khỏi thị trường cổ phiếu.

Ông Rajan cho rằng nhà điều hành cần tránh hoảng loạn, xem xét biến động tỷ giá trong tương quan với những giai đoạn trước và triển vọng dài hạn. Đồng nội tệ mất giá ở mức độ nhất định có thể hỗ trợ xuất khẩu, tăng sức cạnh tranh của hàng hóa Ấn Độ.

Cảnh báo này xuất hiện sau hàng loạt biện pháp can thiệp của RBI. Theo ước tính của các nhà kinh tế và giới giao dịch tại sáu ngân hàng, RBI đã sử dụng khoảng 75–80 tỷ USD thông qua bán ngoại tệ trên thị trường giao ngay và các giao dịch hoán đổi ngoại hối kể từ ngày 8/6. Con số này tương đương khoảng một nửa nguồn ngoại tệ hơn 140 tỷ USD mà Ấn Độ huy động được từ các biện pháp đặc biệt trước đó.

“Chúng ta vừa phải bỏ ra rất nhiều chi phí để thu hút nguồn vốn thông qua các khoản tiền gửi FCNR (tiền gửi bằng ngoại tệ của người không cư trú tại các ngân hàng Ấn Độ). Sẽ thật đáng tiếc nếu nguồn vốn đó nhanh chóng bị sử dụng hết chỉ để bảo vệ một mức tỷ giá cụ thể, điều mà từ trước đến nay chúng ta vốn không làm”, ông Rajan nói.

Dự trữ ngoại hối của Ấn Độ giảm xuống 734,6 tỷ USD tính đến ngày 2/10, sau khi đạt mức kỷ lục khoảng 785 tỷ USD trong tháng 9. Cùng thời điểm, nghĩa vụ bán USD kỳ hạn ròng của RBI vào cuối tháng 9 ở mức khoảng 200 tỷ USD, làm dấy lên lo ngại về dư địa bảo vệ tỷ giá nếu áp lực kéo dài.

Bảo vệ đồng rupee bằng nhiều công cụ

RBI đã kết hợp nhiều biện pháp thay vì chỉ bán USD trực tiếp. RBI đã mở cơ chế cung ứng USD riêng cho các doanh nghiệp dầu khí nhà nước, chuyển một phần nhu cầu ngoại tệ khỏi thị trường giao ngay (tức là thay vì mua lượng lớn USD trên thị trường giao ngay, các doanh nghiệp này có thể tiếp cận nguồn ngoại tệ từ dự trữ của ngân hàng trung ương).

Cùng với đó, RBI cũng khiến một số giao dịch phòng ngừa rủi ro tỷ giá của nhà nhập khẩu trở nên tốn kém hơn thông qua siết các giao dịch phòng hộ (giao dịch phái sinh). Theo đó, cấm doanh nghiệp tái lập một số hợp đồng phái sinh gắn với rupee sau khi đã hủy, hạ mạnh hạn mức giao dịch không cần chứng minh nhu cầu ngoại tệ thực tế xuống 5 triệu USD từ 100 triệu USD và yêu cầu các ngân hàng duy trì khoản dự trữ rủi ro ngoại hối bằng tiền mặt tương đương 20% giá trị danh nghĩa đối với một số hợp đồng phái sinh ngoại hối.

Những biện pháp như vậy đã giúp đồng rupee tăng giá trở lại. Đến ngày 21/10, Reuters ghi nhận rupee có thời điểm tăng lên 94,4925 rupee/USD, mức mạnh nhất trong sáu tuần. Dòng vốn ngoại liên quan đến đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng của Jio Platforms cũng góp phần hỗ trợ đồng tiền rupee.

Tuy nhiên, sự phục hồi không bền vững. Trong phiên giao dịch ngày 27/10, rupee giảm nhẹ, giao dịch quanh 95,22 rupee/USD vào buổi sáng tại Ấn Độ, so với mức 95,1850 của ngày trước đó. Giới giao dịch đang đánh giá mức độ sẵn sàng của RBI trong việc chấp nhận đồng nội tệ giảm giá có kiểm soát. Reuters cho biết nhà đầu tư nước ngoài đã rút gần 5 tỷ USD khỏi cổ phiếu Ấn Độ trong tháng 10.

Ngoài can thiệp ngoại hối, RBI còn điều chỉnh lãi suất. Ngày 7/10, ngân hàng trung ương tăng lãi suất chính sách thêm 0,25 điểm phần trăm lên 5,50%, lần đầu tiên trong gần bốn năm, đồng thời phát tín hiệu có thể tiếp tục thắt chặt để kiềm chế lạm phát. Song tăng lãi suất cũng có nguy cơ làm tăng chi phí vốn và gây sức ép lên tăng trưởng. Trong khi đó, nhu cầu USD phục vụ nhập khẩu năng lượng vẫn lớn, khiến tỷ giá khó ổn định lâu dài chỉ bằng điều chỉnh lãi suất.

Cựu Thống đốc RBI cũng cảnh báo nếu xung đột Trung Đông bùng phát trở lại và hạ tầng năng lượng vùng Vịnh bị tấn công, các nền kinh tế mới nổi nhập khẩu dầu mỏ sẽ chịu tác động nghiêm trọng hơn.

Diễn biến tại Ấn Độ vì vậy phản ánh một lựa chọn chính sách khó khăn cho RBI trong việc cân bằng giữa hạn chế biến động tỷ giá, kiểm soát lạm phát nhập khẩu và bảo toàn dự trữ ngoại hối để ứng phó với các cú sốc bên ngoài có thể kéo dài.