Phát triển tín dụng xanh cần có chiến lược

Thưa bà, việc triển khai ESG hiện đang được Agribank thực hiện như thế nào để góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững?

Agribank đã triển khai ESG từ nhiều năm trước, xuất phát từ yêu cầu mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả đầu tư, năng lực quản trị điều hành, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Chính phủ. Chúng tôi triển khai ESG trên ba trụ cột gồm: môi trường, xã hội và quản trị. Agribank đã xây dựng đề án phát triển ESG, bộ tiêu chí ESG và các yêu cầu thực hiện hằng năm đối với từng trụ cột.

Về môi trường, ngân hàng chú trọng thực hiện các hoạt động xanh trong nội bộ, đồng thời thúc đẩy phát triển các sản phẩm, dịch vụ dành cho khách hàng, đặc biệt là tín dụng xanh.

Về xã hội, Agribank quan tâm thúc đẩy tài chính toàn diện, đưa nguồn vốn đến người dân vùng sâu, vùng xa thông qua các tổ vay vốn, ngân hàng lưu động; phát triển tài chính số và các chính sách hỗ trợ phụ nữ, người dân ở khu vực khó khăn. Ngân hàng cũng chú trọng bảo đảm an toàn lao động, quyền lợi người lao động và bảo vệ dữ liệu khách hàng.

Đối với quản trị, Agribank tập trung nâng cao năng lực quản trị rủi ro, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, tăng cường tính minh bạch, phân định vai trò quản trị và điều hành, đồng thời phát triển văn hóa doanh nghiệp.

Theo bà, đâu là những điểm nghẽn trong kết nối tín dụng xanh với thị trường các-bon và cần làm gì để hai nguồn lực này hỗ trợ hiệu quả hơn cho các dự án giảm phát thải?

Tín dụng xanh và thị trường các-bon có mối liên hệ chặt chẽ. Tín dụng xanh cung cấp nguồn vốn để doanh nghiệp đầu tư, triển khai các dự án giảm phát thải. Khi kết quả giảm phát thải được đo lường, báo cáo, thẩm tra và ghi nhận theo cơ chế phù hợp, doanh nghiệp có thể tạo thêm giá trị kinh tế thông qua giao dịch tín chỉ các-bon. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ, dự án xanh không đồng nghĩa với việc tạo ra tín chỉ các-bon; ngược lại, dự án có tín chỉ các-bon cũng không mặc nhiên đáp ứng các điều kiện cấp tín dụng của ngân hàng.

Một vấn đề đáng chú ý là nhu cầu vốn thường xuất hiện từ rất sớm, trong khi nguồn thu từ tín chỉ các-bon chỉ có thể hình thành sau một quá trình dài, từ chuẩn bị dự án, triển khai hoạt động giảm phát thải đến đo lường, thẩm tra và thương mại hóa.

Hiện nay, có bốn điểm nghẽn chủ yếu. Thứ nhất là năng lực chuẩn bị dự án, khi doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong xây dựng phương án đầu tư, lựa chọn công nghệ và xác định đầu ra. Thứ hai là dữ liệu phục vụ đo lường, báo cáo và thẩm tra kết quả giảm phát thải còn phân tán, khó chuẩn hóa, trong khi chi phí thực hiện tương đối cao. Thứ ba là độ chắc chắn của nguồn thu, bởi tín chỉ có thể chưa được cấp, chưa có người mua hoặc chậm thanh toán. Cuối cùng là vấn đề quyền định đoạt tín chỉ và phân chia lợi ích giữa các bên tham gia, đặc biệt là người trực tiếp sản xuất.

Để tháo gỡ những khó khăn này, ngân hàng cần phát huy vai trò cung ứng vốn, kết nối chủ dự án với các chuyên gia kỹ thuật, tổ chức thẩm tra, quỹ khí hậu và bên mua tín chỉ. Đồng thời, tăng cường quản trị rủi ro, hỗ trợ khách hàng trong quá trình xây dựng và triển khai dự án, qua đó thúc đẩy kết nối giữa tín dụng xanh và thị trường các-bon.

Qua kinh nghiệm thực tế, theo bà, doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì để có thể tiếp cận thuận lợi hơn với nguồn tín dụng xanh, nhất là các chương trình có lãi suất ưu đãi?

Trước hết, doanh nghiệp cần tích hợp chiến lược xanh hoặc ESG vào chiến lược kinh doanh với những mục tiêu cụ thể và có thể đo lường được. Chẳng hạn như mức giảm phát thải, cùng các giải pháp và lộ trình thực hiện rõ ràng qua từng giai đoạn.

Bên cạnh chiến lược, dữ liệu là yếu tố đặc biệt quan trọng. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu cần có quá trình tích lũy, theo dõi và đo lường lâu dài, không chỉ trong phạm vi doanh nghiệp mà còn liên quan đến các đơn vị cung ứng nguyên liệu, hộ sản xuất và những thành phần tham gia chuỗi cung ứng.

Cùng với đó, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị và nhận thức về phát triển bền vững từ hội đồng quản trị, người đứng đầu đến từng nhân sự đều phải hiểu rõ các yêu cầu về ESG để có bước đi phù hợp. Điều này không chỉ góp phần thực hiện mục tiêu phát triển xanh mà còn giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, nâng cao năng lực và xếp hạng tín nhiệm.

Ngoài ra, công tác truyền thông, nâng cao nhận thức trong cộng đồng doanh nghiệp cũng cần được chú trọng giúp các chủ thể hiểu rõ hơn về những yêu cầu của ESG - vốn đang dần trở thành những tiêu chuẩn quan trọng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển bền vững.