Đà Nẵng nỗ lực đảm bảo an ninh năng lượng - Kỳ cuối: Xây dựng chiến lược phát triển năng lượng

Dự án nhà máy thủy điện A Vương đã được quy hoạch mở rộng và dự án thủy điện tích năng A Vương cũng được quy hoạch xây dựng mới nhằm bổ sung nguồn điện, đảm bảo an ninh năng lượng. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Thúc đẩy phát triển nguồn điện, khí

Quy hoạch điện lực quốc gia lần thứ VIII và Quy hoạch điện lực quốc gia lần thứ VIII điều chỉnh đã phân bổ công suất nguồn điện dưới 50MW để đấu nối, cấp điện áp từ 110kV trở xuống cho các khu vực miền núi của thành phố Đà Nẵng đang gặp khó khăn về phát triển nguồn, lưới điện trước mắt cũng như trong tương lai. Chẳng hạn, dự án nhà máy thủy điện Tr’Hy (có công suất 30MW) làm tăng thêm nguồn điện tại chỗ và phục vụ cấp điện cho các phụ tải trên địa bàn xã Hùng Sơn, Tây Giang; 2 dự án nhà máy thủy điện Trà Leng 1 (12MW) và Trà Leng 2 (18MW) cấp điện tại chỗ và các phụ tải trên địa bàn xã Trà Leng…

Bên cạnh đó, có dự án nhà máy thủy điện A Vương mở rộng có công suất 105MW dự kiến triển khai sau năm 2030 được kỳ vọng đảm bảo cấp điện cho khu vực phía tây và bổ sung thêm một nguồn cấp điện về trung tâm thành phố Đà Nẵng.

Ngoài ra, còn có một số dự án nguồn điện mới như: điện mặt trời Hòa Vang có công suất 50MW dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030 để cấp điện cho trung tâm thành phố; điện gió TDX Quảng Nam 1 có công suất 100MW trong giai đoạn 2026 - 2030 để cấp điện cho vùng đô thị Tam Kỳ.

Các dự án nguồn điện mới để bổ sung cho lưới điện quốc gia gồm: dự án thủy điện tích năng A Vương có công suất 300MW được dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030 và tiếp tục được tăng công suất lên 1.050MW trong giai đoạn tiếp theo; thủy điện tích năng Đà Nẵng giai đoạn 1 có công suất 595MW trong giai đoạn sau năm 2030; 2 nhà máy turbine khí hỗn hợp Miền Trung 1 và Miền Trung 2 có tổng công suất 1.500MW trong giai đoạn 2026 - 2030…

Chính phủ đang sửa đổi một số quy định để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong phát triển điện mặt trời mái nhà. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Đối với các khó khăn, vướng mắc trong việc phát triển nguồn điện mặt trời áp mái (mái nhà) những năm qua, TS. Lê Thị Thoa, Trưởng nhóm Kỹ thuật của Chương trình hỗ trợ năng lượng thuộc Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) thông tin, hiện nay, Nghị định số 58/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới đang được khẩn trương sửa đổi để thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà, nhất là hệ thống điện mặt trời tự sản xuất và tự tiêu thụ.

Mặt khác, khu vực miền Trung rất thuận lợi và dễ dàng phát triển điện mặt trời ban công vì có tiềm năng bức xạ, nên đây là một xu hướng phát triển mới và đang phát triển mạnh mẽ tại Đức. Đà Nẵng cũng có tiềm năng phát triển điện gió nên thành phố cần mời các đơn vị tư vấn xác định tiềm năng điện gió ở các vị trí để đầu tư phát triển phù hợp.

Ông Lê Quốc Anh, Trưởng phòng Tính toán hệ thống điện thuộc Trung tâm Tư vấn lưới điện EVNPECC1 cũng cho rằng, thành phố Đà Nẵng có tiềm năng lớn về phát triển các nguồn năng lượng tái tạo. Diện tích mặt nước tại các hồ thủy điện cần được tận dụng để phát triển nguồn điện từ năng lượng mặt trời nổi trên mặt hồ vì không chiếm đất, không ảnh hưởng đến canh tác nông nghiệp… Bên cạnh đó, thành phố cũng cần phát triển các nhà máy điện gió vì có đường bờ biển dài, nhiều tiềm năng phát triển điện gió. Cùng với dự án điện gió TDX Quảng Nam 1, thành phố cũng cần sớm thúc đẩy triển khai dự án tổ hợp điện gió gần bờ với công suất dự kiến 500MW của nhà đầu tư để sản xuất hydrogen xanh và amoniac xanh tại chỗ mà không nối lưới điện quốc gia…

Đồng thời, phát triển các nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ từ nguồn điện năng lượng mới, năng lượng tái tạo theo quy định và các dự án nguồn điện không đấu nối lưới điện quốc gia… “Thành phố cần quan tâm, bố trí quỹ đất cho các công trình nguồn, lưới điện đã được quy hoạch cũng như sớm đưa vào quy hoạch sử dụng đất để việc triển khai các công trình được thuận lợi”, ông Lê Quốc Anh nói.

Xây dựng hệ thống năng lượng đồng bộ

Cùng với việc thúc đẩy triển khai dự án kho LNG tại Liên Chiểu và nhà máy điện khí LNG Hòa Ninh, theo các chuyên gia, với triển vọng mỏ khí Cá Voi Xanh có khả năng được khai thác sau năm 2028, thành phố Đà Nẵng cần có kế hoạch triển khai đồng bộ dự án nhà máy xử lý khí LNG trên bờ tại Tam Quang thuộc xã Núi Thành và tuyến ống dẫn khí đốt đến 2 nhà máy turbine khí hỗn hợp Miền Trung 1 và Miền Trung 2. Cùng với đó, triển khai tuyến ống kết nối với ống dẫn khí LNG vào các khu công nghiệp hoặc đến các nhà máy tiêu thụ, dịch vụ khí…

Việc đảm bảo an ninh năng lượng đòi hỏi xây dựng hệ thống năng lượng đồng bộ và toàn diện. Ảnh minh họa: HOÀNG HIỆP

TS. Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cho rằng: “Muốn phát triển dịch vụ khí đối với mỏ Cá Voi Xanh, cần hình thành một chuỗi sản xuất, truyền tải điện và khí. Trong tương lai, khi mỏ khí Cá Voi Xanh được khai thác theo quy hoạch, thành phố cần triển khai đồng bộ chuỗi điện và khí này, trong đó có các hệ thống đường ống dẫn đến các nhà máy tiêu thụ khí, thực hiện dịch vụ khí”.

Một số chuyên gia cũng cho rằng, việc đầu tư khai thác khí LNG và các tuyến ống hạ áp, dẫn khí từ kho LNG hoặc nhà máy xử lý khí LNG trên bờ của dự án mỏ khí Cá Voi Xanh đến các điểm tiêu thụ có vốn đầu tư lớn và công tác giải phóng mặt bằng để thi công các tuyến ống phức tạp, nên thành phố cần có những cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư được thuận lợi, đáp ứng tiến độ đề ra. Thành phố cũng cần nghiên cứu, sớm ban hành các chính sách ưu tiên, khuyến khích các dự án đầu tư cung ứng nhiên liệu sạch thay thế nhiên liệu hóa thạch nhằm chuyển đổi từ sử dụng than, dầu DO, dầu FO sang sử dụng khí thiên nhiên nén CNG, khí thiên nhiên hóa lỏng LNG cũng như chính sách miễn, giảm thuế, ưu đãi vay vốn…

Ngoài ra, thành phố và các phường, xã khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây dựng hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu, khí đốt nhằm đáp ứng nhu cầu cung ứng nhiên liệu tại mỗi địa phương. Cùng với đó, nghiên cứu các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp thuê đất, ưu đãi lãi suất vay vốn, miễn hoặc giảm thuế, giảm quy mô kiến trúc… để giảm chi phí, tăng hiệu quả đầu tư các cửa hàng xăng dầu, khí đốt kết hợp sạc điện tại các xã còn khó khăn.

“Thành phố cần có chính sách miễn giảm thuế cho các doanh nghiệp đầu tư hạ tầng dự trữ, cung ứng năng lượng tại các xã miền núi vì chi phí vận tải cao, nhiều rủi ro thiên tai mà sản lượng cung ứng lại thấp. Các dự án đầu tư này chủ yếu đảm bảo cung cấp năng lượng cho người tiêu dùng ở địa bàn khó khăn”, TS. Bùi Văn Tú, Công ty CP Tư vấn xây dựng Petrolimex chia sẻ.

TS. Nguyễn Anh Tuấn cũng cho rằng, bối cảnh xung đột ở khu vực Trung Đông đang ảnh hưởng đến giá xăng dầu, khí hóa lỏng LNG và an ninh cung cấp năng lượng của quốc gia càng thúc đẩy việc thực hiện các biện pháp cung ứng, dự trữ năng lượng. Đồng thời, cũng thúc đẩy việc thực hiện các chiến lược phát triển được nêu trong Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Nghị quyết số 253/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 - 2030.

TS. Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cho rằng, cần thực hiện tư duy mới trong phát triển năng lượng, là chuyển đổi tư duy xây dựng thêm nhà máy sang xây dựng hệ thống năng lượng đồng bộ và toàn diện.

Trong đó, mục tiêu cốt lõi là đảm bảo vững chắc an ninh năng lượng và ưu tiên khai thác triệt để các nguồn năng lượng tái tạo; khu vực kinh tế tư nhân được xem là động lực chủ đạo trong phát triển năng lượng.

Đây cũng là cơ hội lớn thu hút các nhà đầu tư tham gia vào các dự án năng lượng mới, năng lượng tái tạo… với chiến lược dài hạn, cam kết chính trị rõ ràng với các nhà đầu tư nhằm đảm bảo vững chắc an ninh năng lượng.

HOÀNG HIỆP