Đà Nẵng và không gian phát triển mới

Theo Th.S - KTS Ngô Hải Tân, Đà Nẵng là bức tranh toàn cảnh phản ánh ý niệm về “rừng vàng biển bạc”, “giang sơn cẩm tú”.

- P.V: Được biết anh đang nghiên cứu một số dự án thuộc quy hoạch TP Đà Nẵng giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Điều gì thu hút anh?
* Th.S - KTS Ngô Hải Tân: Đà Nẵng, nói theo ngôn ngữ của các bạn trẻ hiện nay, “vẫn là một cái gì đó rất gì và này nọ!” (cười). Với những nhà quy hoạch, thiết kế, Đà Nẵng là mảnh đất đầy hứa hẹn. Có một thời gian, chúng tôi hay nói với nhau, chỉ cần đến Đà Nẵng rồi vài tháng sau quay lại, sẽ thấy khác. Được tham gia vào sự vận động vô cùng năng động này của Đà Nẵng, với riêng tôi, là điều đặc biệt may mắn.
- P.V: Từ 1-7-2025, TP Đà Nẵng (cũ) và tỉnh Quảng Nam (cũ) sáp nhập, quy mô diện tích, dân số, chỉ số kinh tế, văn hóa, xã hội... thay đổi đáng kể. Ở góc độ quy hoạch phát triển, anh có nhận xét gì?
* Th.S - KTS Ngô Hải Tân: Trước hết, tôi xin bày tỏ khâm phục các nhà lãnh đạo, hoạch định, quản lý đã có sự lựa chọn thông minh và đúng đắn khi lấy tên “Đà Nẵng” khi sáp nhập. Chúng tôi đã từng trăn trở với câu hỏi: Đà Nẵng là gì? Hầu hết các câu trả lời tức thì sẽ là, Đà Nẵng là một đô thị trẻ, Đà Nẵng là thành phố đáng sống và còn được nhận diện khá nổi trong một thời gian trước, Đà Nẵng nằm trên Hành lang kinh tế Đông Tây (EWEC). Hẳn nhiên, những câu trả lời trên đều có lý lẽ cả, hoặc ít ra cũng phản ánh cái nhìn phổ biến về thành phố. Nhưng ngẫm kỹ hơn một chút, hình như có điều chưa thỏa đáng. Chúng tôi thiết tưởng, Đà Nẵng, chính là đô thị không hề trẻ!
Lần trở lại lịch sử mấy trăm năm trước, thời các chúa Nguyễn lập ra xứ Đàng Trong, tiến trình giao thương quốc tế đã bắt đầu, mầm móng đô thị Đà Nẵng chí ít ra đời từ khi ấy. Đến thế kỷ XVIII, XIX thì Đà Nẵng đã “Trên bến dưới thuyền”, thực sự trở thành đô thị, một giai đoạn trở thành thành phố trực thuộc Pháp với tên gọi Tourane. Nói vậy để thấy, nhắc đến Đà Nẵng là nhắc đến đô thị, cư dân Đà Nẵng về cơ bản là cư dân đô thị, tư tưởng phát triển chủ đạo của Đà Nẵng vẫn là đô thị.
Hiện nay, TP đã được sáp nhập, mở ra không gian phát triển rộng lớn, bắc nam trải rộng từ đỉnh Hải Vân đến Núi Thành, đông tây trải rộng từ Biển Đông đến biên giới Việt Nam - Lào với vô số tiềm năng mà tôi e là chưa thể thống kê, khai phá hết.

Th.S – KTS Ngô Hải Tân trao đổi với các doanh nghiệp.

- P.V: Anh có thể đề cập đến một số tiềm năng, lợi thế của Đà Nẵng trong không gian phát triển sau sáp nhập?
* Th.S - KTS Ngô Hải Tân: Riêng về diện tích, Đà Nẵng rộng 11.867km², trở thành thành phố trực thuộc Trung ương có diện tích lớn nhất cả nước. Về dân số, Đà Nẵng có hơn 3,1 triệu người, là thị trường đáng kể.
Trước hết, phải nói về tiềm năng nhân văn. Xứ Quảng có bề dày văn hóa lâu đời, được xem là hậu duệ của cư dân văn hóa Sa Huỳnh, Chăm-pa, Đại Việt, liên tục giao thoa, tiếp biến với các nền văn hóa lớn trên thế giới như Nam Á, Ấn Độ, Trung Hoa, Nhật Bản, Phương Tây..., từ rất sớm - điều mà không phải địa phương nào ở nước ta cũng có được. Trải qua hàng nghìn năm, Đà Nẵng đã tích lũy được tiềm năng nhân văn vô cùng to lớn và đa dạng, xứng danh “địa linh nhân kiệt”.
Thứ đến là tài nguyên thiên nhiên, cảnh quan, Đà Nẵng là bức tranh toàn cảnh phản ánh ý niệm về “rừng vàng biển bạc”, “giang sơn cẩm tú”. Chúng tôi ghi nhận ít nhất 5 câu chuyện cổ tích nói đến vẻ đẹp Đà Nẵng, đó là các sự tích Tiên Sa, Ngũ Hành Sơn, Túy Loan, Gò Nổi, Lò Thung - hiếm nơi nào được ca ngợi, truyền tụng sống động đến vậy. Tài nguyên khoáng sản, đất đai Đà Nẵng cũng rất đáng kể, với một vùng rừng núi, trung du, đồng bằng, ven biển, biển, đảo..., có thể nói là vô giá.
Và tiềm năng đặc biệt lo lớn và đáng kể chính là hạ tầng kinh tế, hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật được tích lũy, đầu tư, xây dựng suốt nhiều năm qua. Trong đó, Đà Nẵng sở hữu hai sân bay Đà Nẵng, Chu Lai, hệ thống các cảng biển lớn như các cảng Tiên Sa, Liên Chiểu, Chu Lai, Kỳ Hà, Trường Hải; hệ thống đường bộ đảm bảo giao thông đối nội và giao thông đối ngoại, kết nối các vùng miền; các khu công nghiệp, các khu công nghệ, trung tâm thương mại, dịch vụ...
Chúng tôi đinh ninh rằng, tiềm năng của Đà Nẵng thậm chí có thể so sánh với không ít quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới!
- P.V: Phải làm gì để khai phá tiềm năng đảm bảo phát triển nhanh và bền vững trong thời gian tới thưa anh?
* Th.S - KTS Ngô Hải Tân: Câu hỏi quá rộng, tôi không trả lời hết được! Hơn nữa, Đà Nẵng có kinh nghiệm rất phong phú trong quy hoạch, đầu tư, phát triển, chúng tôi tuy có tham gia vào công việc này nhưng thực sự rất nhỏ bé. Ở đây tôi chỉ xin đề cập một khía cạnh, như mệnh đề đặt ra từ đầu cuộc trò chuyện này, đó là yếu tố đô thị trong tư duy phát triển. Đà Nẵng có lẽ nên tự tin và kiên định định vị bản thân là đô thị hàng đầu đất nước, có năng lực cạnh tranh tầm khu vực và thế giới, cách nghĩ, cách làm phải thật sự xứng tầm với sự định vị đó, mỗi công trình, dự án dù to dù nhỏ cũng phải đặt trong tầm nhìn đó. Ở góc độ quy hoạch, đây chính là lúc phát triển Đà Nẵng ở tầm vóc mới, trong đó, tiếp tục phát huy vai trò và những giá trị đô thị tích lũy suốt hằng trăm năm qua như một định hướng chủ đạo.
- P.V: Cảm ơn anh về cuộc trao đổi này!

Nguyên An (thực hiện)