Đại biểu Quốc hội: Cần làm rõ đối tượng chịu thuế đất bỏ hoang

Sáng ngày 23/10, Chính phủ trình Quốc hội dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Thảo luận tại tổ về nội dung này vào buổi chiều, nhiều đại biểu quan tâm đến đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, chậm hoặc không đưa vào sử dụng trong Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.

Các ý kiến đều ủng hộ đề xuất này, nhằm tránh tình trạng găm giữ, đầu cơ, lãng phí, gây ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên các đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ một số vấn đề để việc thực hiện được hiệu quả, khách quan.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga phát biểu tại tổ. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga - Phó trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng đề nghị phân biệt rõ trường hợp cố tình giữ đất, chậm triển khai dự án với những trường hợp chậm sử dụng do nguyên nhân khách quan hoặc đang thực hiện đúng tiến độ được phê duyệt.

Theo bà Nga, dự thảo bổ sung mức thuế suất 0,2% không áp dụng hạn mức, trong khi khoản 6 Điều 7 Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã quy định mức 0,15% đối với đất sử dụng không đúng mục đích, đất chưa sử dụng theo đúng quy định, cùng quy định riêng đối với dự án đầu tư phân kỳ.

“Nếu không làm rõ mối quan hệ giữa các quy định, một diện tích đất có thể bị hiểu là thuộc hai mức thuế suất khác nhau,” bà Nga nói.

Đại biểu TP Hải Phòng đề nghị xác định rõ phạm vi áp dụng, trong đó có việc đất ở hợp pháp của hộ gia đình, cá nhân chưa xây dựng có thuộc diện chịu thuế hay không. Bên cạnh đó, cần quy định cơ quan có trách nhiệm xác định tình trạng sử dụng đất, thời điểm bắt đầu và kết thúc áp dụng thuế, cơ chế thông báo và giải quyết trường hợp người sử dụng đất không đồng ý.

Đại biểu nhấn mạnh phải phân biệt chậm sử dụng đất do nhà đầu tư với trường hợp chậm do thủ tục của cơ quan Nhà nước, chưa bàn giao đất, bất khả kháng hoặc tiến độ phân kỳ đã được phê duyệt.

Việc thu thuế phải gắn với xử lý vi phạm và thu hồi đất theo quy định

Theo đại biểu Đoàn Thu Hà - Phó Bí thư Tỉnh uỷ Lạng Sơn, các khái niệm “đất bỏ hoang”, “không đưa vào sử dụng” và “chậm đưa vào sử dụng” hiện chưa có nội hàm rõ ràng, có thể dẫn đến cách hiểu khác nhau khi thực hiện. Vì vậy, bà đề nghị bổ sung cụm từ “và quy định chi tiết của Chính phủ” vào quy định dẫn chiếu pháp luật về đất đai, làm cơ sở xác định cụ thể các trường hợp chịu thuế.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ thời điểm bắt đầu áp dụng thuế suất 0,2%, tính từ ngày đất bắt đầu không được sử dụng, ngày hết hạn đưa đất vào sử dụng hay thời điểm cơ quan có thẩm quyền xác định tình trạng đất. Đồng thời, cần quy định trách nhiệm của cơ quan quản lý đất đai trong việc xác định, cung cấp thông tin về tình trạng pháp lý, diện tích và thời gian không sử dụng đất hoặc chậm tiến độ cho cơ quan thuế.

Đại biểu Hà còn đề nghị có cơ chế xử lý đối với trường hợp chậm sử dụng đất không do lỗi của người sử dụng, như vướng mắc giải phóng mặt bằng, thủ tục hành chính, điều chỉnh quy hoạch, tranh chấp hoặc sự kiện bất khả kháng, tránh áp dụng mức thuế cao không phù hợp.

“Việc thu thuế phải gắn với xử lý vi phạm và thu hồi đất theo quy định, không để hình thành tâm lý chỉ cần nộp thêm thuế là có thể tiếp tục giữ đất kéo dài,” Phó Bí thư Tỉnh uỷ Lạng Sơn nêu ý kiến.

Lo ngại ảnh hưởng đến xử lý nợ xấu của ngân hàng

Chủ tịch Agribank Tô Huy Vũ (Đoàn Hà Nội) phát biểu tại phiên họp tổ. Ảnh: Media Quốc hội

Đại biểu Tô Huy Vũ - Chủ tịch Ngân hàng Agribank cho biết Luật Đất đai sửa đổi cũng chưa có khái niệm và tiêu chí xác định thế nào là đất bỏ hoang. Theo ông, việc này dẫn đến rủi ro, vướng mắc khi áp dụng, nguy cơ thu trùng với các khoản tiền phạt lũy tiến đối với dự án chậm tiến độ.

Theo ông Vũ, quy định trên có thể tác động tiêu cực đến xử lý nợ xấu của ngân hàng, nhất là nhóm bất động sản do các tổ chức tín dụng hoặc Công ty Quản lý tài sản (VAMC) nhận/nắm giữ trong quá trình xử lý tài sản bảo đảm. Đây là các thửa đất đang trong quá trình chờ bán xử lý nợ, không phải hành vi găm giữ hay đầu cơ.

“Nếu không có quy định loại trừ, chính sách này sẽ gây gánh nặng thuế không hợp lý cho các tổ chức tài chính,” Chủ tịch Agribank nêu quan điểm.

Nêu ý kiến tại tổ về nội dung trên, Thủ tướng Lê Minh Hưng bày tỏ tán thành ý kiến của các đại biểu Quốc hội về việc cần làm rõ phạm vi áp dụng.

Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ chỉ đạo các Bộ liên quan tiếp tục rà soát, xác định rõ thế nào là đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng; đối tượng chịu thuế, thời điểm áp dụng và mức thuế suất.

Thủ tướng cũng lưu ý việc bảo đảm tính đồng bộ với các quy định của Luật Đất đai, tránh chồng chéo về thuế suất và bảo đảm tính khả thi khi triển khai.