Gỡ nút thắt thủ tục, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách

Một nội dung chỉ thẩm định một lần

Theo đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, để triển khai một công trình đầu tư công, từ đề xuất nhu cầu đến khởi công phải trải qua nhiều khâu, từ thẩm định chủ trương đầu tư, lập và thẩm định dự án đến quyết định đầu tư, bố trí vốn, lựa chọn nhà thầu. Trong đó, một số nội dung như sự cần thiết đầu tư, quy mô, nguồn vốn và khả năng cân đối vốn đã được xem xét ở khâu trước nhưng vẫn phải tiếp tục báo cáo, giải trình, thẩm định ở khâu sau.

Toàn cảnh phiên thảo luận ở Tổ 14 chiều 23/10

Đối với các dự án quy mô nhỏ như đường giao thông nông thôn, công trình cấp nước sinh hoạt, trường học, việc phải trải qua nhiều tầng nấc thủ tục có thể kéo dài thời gian triển khai, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Đại biểu đề nghị rà soát toàn bộ trình tự quản lý đầu tư công theo nguyên tắc một nội dung chỉ thẩm định một lần; nội dung đã được cấp có thẩm quyền quyết định thì không yêu cầu thực hiện lại nếu không có thay đổi làm phát sinh yêu cầu thẩm định mới.

Cùng với đó, cần phân loại dự án theo quy mô, tính chất và mức độ phức tạp để áp dụng thủ tục phù hợp. Với dự án nhỏ, kỹ thuật đơn giản, đã xác định rõ nguồn vốn và đáp ứng điều kiện pháp lý, cần có quy trình rút gọn, tăng cường phân cấp cho địa phương. Theo đại biểu, phân cấp phải đi đôi với xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng cấp, từng cá nhân, qua đó bảo đảm công tác kiểm tra, giám sát minh bạch, hiệu quả.

Chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng ngân sách

Liên quan đến quy định về sử dụng nguồn chi thường xuyên, đại biểu đề nghị tiếp tục làm rõ thẩm quyền quyết định, đơn giản hóa thủ tục đối với các nhiệm vụ mua sắm, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp tài sản, công trình quy mô nhỏ đã được giao dự toán. Thực tế, có những cơ quan đã được bố trí kinh phí sửa chữa trụ sở, thay thế thiết bị hư hỏng nhưng vẫn phải lập nhiều hồ sơ, trình nhiều cấp xem xét, phê duyệt. Điều này làm giảm tính chủ động, kéo dài thời gian thực hiện nhiệm vụ thường xuyên.

ĐBQH Nguyễn Hoàng Giang (Đắk Lắk) phát biểu

Đại biểu cho rằng, quản lý chặt chẽ ngân sách không đồng nghĩa với duy trì nhiều tầng nấc phê duyệt. Yêu cầu cốt lõi là bảo đảm chi đúng mục đích, tiêu chuẩn, định mức, đúng thẩm quyền và chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng ngân sách.

Vì vậy, cần bổ sung nguyên tắc cho phép thủ trưởng cơ quan, đơn vị chủ động quyết định trong phạm vi phân cấp đối với các nhiệm vụ quy mô nhỏ đã được giao dự toán, đồng thời áp dụng thủ tục đơn giản tương ứng. Dự thảo cũng cần xác định rõ trường hợp được áp dụng quy trình rút gọn, trường hợp phải thực hiện đầy đủ thủ tục đầu tư, xây dựng, đấu thầu; quy định cụ thể tiêu chí, hạn mức để bảo đảm thống nhất trên cả nước. Cùng với phân cấp, cần tăng cường kiểm tra, hậu kiểm và xử lý nghiêm các trường hợp sử dụng ngân sách sai mục đích, gây lãng phí, thất thoát tài sản nhà nước.

Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức quản lý ngân sách nhà nước, đại biểu Nguyễn Hoàng Giang cho rằng, việc kiểm soát chặt chẽ từng khâu là cần thiết, nhưng nếu một nội dung phải qua nhiều lần kiểm tra, phê duyệt mà trách nhiệm cuối cùng không rõ thì thủ tục nhiều chưa chắc đồng nghĩa với quản lý hiệu quả.

Do đó, cần chuyển từ quản lý nặng về thủ tục sang quản lý dựa trên trách nhiệm và hiệu quả sử dụng ngân sách; mạnh dạn phân cấp cho địa phương, cơ quan, đơn vị đủ điều kiện thực hiện, gắn quyền hạn với trách nhiệm người đứng đầu, công khai ngân sách và giám sát chặt chẽ.