Đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc chính sách miễn thuế với suất ăn

Xác định rõ đối tượng thực sự được hưởng ưu đãi thuế giáo dục

Góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung các luật thuế, đại biểu Tô Huy Vũ bày tỏ đồng tình với đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập, miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất ở của đồng bào dân tộc thiểu số và việc chỉnh lý các quy định phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo đại biểu, năm 2025, khối giáo dục công lập vẫn nộp khoảng 1.120 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp, trong đó khoảng 735 tỷ đồng được tính theo tỷ lệ trên doanh thu, phương pháp không tách được hoạt động giáo dục với hoạt động phụ trợ. Vì vậy, miễn thuế không phụ thuộc phương pháp tính thuế là giải pháp hợp lý.

Đại biểu Tô Huy Vũ phát biểu thảo luận tại tổ. Ảnh: Văn Tuyến

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng các chính sách ưu đãi cần xác định rõ hoạt động và đối tượng thực sự được hưởng, thay vì chuyển những nội dung quyết định xuống văn bản hướng dẫn.

Đại biểu đề nghị luật hóa ba nguyên tắc: Chỉ miễn thuế đối với thu nhập từ hoạt động giáo dục, đào tạo và dịch vụ gắn trực tiếp với người học; không miễn thu nhập từ đầu tư tài chính, cho thuê tài sản, kinh doanh thương mại độc lập và phải hạch toán riêng các khoản này; thu hồi ưu đãi khi vi phạm điều kiện, đồng thời quy định giới hạn thời gian truy thu và loại trừ trường hợp giải thể do bất khả kháng hoặc do quy hoạch.

Đối với cơ sở giáo dục tư thục không vì lợi nhuận, đại biểu đề nghị quy định điều kiện tối thiểu gồm không chia lợi tức dưới mọi hình thức, tài sản tích lũy là tài sản không chia, kiểm toán độc lập, công khai báo cáo tài chính hằng năm và kiểm soát giao dịch liên kết.

Về miễn thuế đất giáo dục, cần xác định rõ đối tượng thực sự hưởng lợi, quy định nguyên tắc tách diện tích sử dụng hỗn hợp. Với cơ sở giáo dục vì lợi nhuận, đại biểu đề nghị chỉ áp dụng mức giảm thuế phù hợp với Nghị quyết của Quốc hội.

Gắn ưu đãi thuế suất ăn với giá cam kết về chất lượng

Đối với đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho hoạt động cung cấp suất ăn, đại biểu Tô Huy Vũ đồng tình với việc chưa đưa chính sách này vào dự thảo Luật lần này.

Phó trưởng Đoàn chuyên trách, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Trần Thanh Hà phát biểu tại phiên thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Theo đại biểu, thuế thu nhập doanh nghiệp không có cơ chế bảo đảm phần thuế được miễn sẽ chuyển thành giá suất ăn thấp hơn hoặc chất lượng bữa ăn tốt hơn. Những vụ việc ngộ độc thực phẩm và tình trạng cắt xén khẩu phần cho thấy, vấn đề cốt lõi nằm ở kiểm soát nguồn thực phẩm, chất lượng cung cấp và trách nhiệm quản lý.

Bên cạnh đó, chính sách cần bảo đảm tính nhất quán về đối tượng thụ hưởng. Nếu tiếp tục xem xét miễn thuế, đại biểu đề nghị thu hẹp phạm vi vào suất ăn bán trú, nội trú cho học sinh và người bệnh nội trú; đồng thời gắn ưu đãi với giá cam kết, thời hạn áp dụng và cơ chế thu hồi khi vi phạm.

Liên quan đề xuất áp thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, đại biểu nhận định dự thảo Luật đã xác định đúng mục tiêu nhưng chưa bảo đảm đầy đủ điều kiện thực thi. Đại biểu đề nghị chỉ áp thuế khi cơ quan có thẩm quyền xác định, công bố tình trạng đất bỏ hoang; loại trừ nguyên nhân khách quan như vướng quy hoạch, giải phóng mặt bằng hoặc thủ tục từ phía cơ quan nhà nước; thiết kế mức thuế tăng theo thời gian, tránh thu trùng với nghĩa vụ theo pháp luật đất đai và quy định thời điểm có hiệu lực gắn với Luật Đất đai sửa đổi.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà tham gia thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Thanh toán hợp đồng trọn gói phải căn cứ vào kết quả nghiệm thu

Góp ý dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà cho rằng, cơ chế nghiệm thu, thanh toán và quyết toán hợp đồng trọn gói là một trong những vướng mắc kéo dài, gây tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm và ảnh hưởng tiến độ giải ngân vốn đầu tư công.

Theo khoản 1 Điều 39 dự thảo, giá hợp đồng trọn gói không thay đổi trong suốt thời gian thực hiện, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc thay đổi phạm vi công việc. Về bản chất, hình thức hợp đồng này quản lý theo kết quả đầu ra, nhà thầu chịu rủi ro về hao phí, định mức và được hưởng lợi nếu tối ưu hóa biện pháp thi công.

Tuy nhiên, thực tế thanh tra, kiểm tra, kiểm toán vẫn có tình trạng bóc tách lại dự toán, đo đạc khối lượng và đối chiếu chi phí thực tế để hồi tố định mức, xuất toán. Trong khi nhà thầu phải tự chịu phần tăng chi phí theo cơ chế trọn gói, khoản tiết kiệm hợp lý đôi khi cũng bị xem xét, dẫn đến chủ đầu tư e ngại nghiệm thu, nhà thầu gặp khó khăn tài chính.

Để tháo gỡ điểm nghẽn này, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc tại khoản 1 Điều 39 theo hướng nghiệm thu, thanh toán căn cứ vào giá hợp đồng, tỷ lệ hoặc giá trị từng đợt thanh toán tương ứng với tiến độ và sản phẩm, khối lượng hoàn thành được nghiệm thu đúng yêu cầu hợp đồng. Không chiết tính lại định mức, đơn giá chi tiết, khối lượng thực tế nếu không thay đổi phạm vi công việc hoặc thiết kế được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Kết quả thanh toán, quyết toán theo nguyên tắc này cần được xác định là căn cứ pháp lý để cơ quan quản lý nhà nước, thanh tra, kiểm tra và kiểm toán thực hiện nhiệm vụ, qua đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp, đồng thời tạo cơ sở để cán bộ yên tâm thực thi công vụ.

Đại biểu Lê Hồng Hà phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Làm rõ trách nhiệm khi lựa chọn áp dụng Luật Đấu thầu

Đại biểu Lê Hồng Hà cho rằng dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi) đã đề cập việc cho phép một số cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp nhà nước, tự quyết định áp dụng pháp luật về đấu thầu đối với hoạt động mua sắm. Tuy nhiên, cần tiếp tục làm rõ phạm vi áp dụng để bảo đảm tính đồng bộ và khả thi.

Đại biểu đề nghị quy định rõ khi đã lựa chọn áp dụng một hình thức hoặc quy trình lựa chọn nhà thầu theo Luật Đấu thầu thì có phải thực hiện đồng bộ các quy định gắn với hình thức, quy trình đó hay không. Đồng thời, cần xác định cụ thể nghĩa vụ đăng tải thông tin, giải quyết kiến nghị và xử lý vi phạm trong trường hợp chỉ áp dụng một phần luật.