Đánh thuế đất bỏ hoang, đại biểu lo ngại ảnh hưởng xử lý nợ xấu của ngân hàng

Quốc hội Khóa XVI

Chiều 23/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Đại biểu Tô Huy Vũ. Ảnh: V.T

Làm rõ "đất bỏ hoang"

Góp ý về chính sách đánh thuế 0,2% đối với đất bỏ hoang, đại biểu Tô Huy Vũ (Đoàn Hà Nội) cho rằng Luật Đất đai hiện hành chưa có khái niệm và tiêu chí xác định thế nào là "đất bỏ hoang". Điều này dẫn đến rủi ro, vướng mắc khi áp dụng và nguy cơ thu trùng các khoản tiền phạt lũy tiến đối với dự án chậm tiến độ.

Đại biểu Vũ đánh giá nếu không làm rõ khái niệm, quy định này có thể tác động tiêu cực đến xử lý nợ xấu của ngân hàng. Đại biểu đặc biệt lưu ý nhóm bất động sản do các tổ chức tín dụng hoặc Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam nhận, nắm giữ trong quá trình xử lý tài sản bảo đảm.

“Đây là đất đang trong quá trình chờ bán xử lý nợ, không phải hành vi găm giữ hay đầu cơ, nếu không có quy định loại trừ, chính sách này sẽ gây gánh nặng thuế không hợp lý cho các tổ chức tài chính”- đại biểu Tô Huy Vũ nhấn mạnh.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) tán thành việc sử dụng công cụ thuế để góp phần chống lãng phí đất đai. Tuy nhiên, quy định phải đủ rõ để phân biệt hành vi giữ đất, chậm triển khai với những trường hợp có nguyên nhân khách quan hoặc đang thực hiện đúng tiến độ được phê duyệt.

Dự thảo bổ sung mức thuế suất 0,2%, không áp dụng hạn mức. Trong khi đó, khoản 6 Điều 7 Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã quy định mức 0,15% đối với đất sử dụng không đúng mục đích, đất chưa sử dụng theo đúng quy định, cùng quy định riêng đối với dự án đầu tư phân kỳ.

Nếu bổ sung khoản mới mà không xử lý quan hệ với khoản hiện hành, có thể dẫn đến cách hiểu cùng một diện tích thuộc hai mức thuế. Do đó, đại biểu Nga đề nghị chỉnh lý trực tiếp, xác định rõ trường hợp áp dụng từng mức.

“Đề nghị làm rõ phạm vi có bao gồm đất ở hợp pháp của hộ gia đình, cá nhân chưa xây dựng hay không. Đây là vấn đề tác động trực tiếp đến người dân, không nên để phát sinh cách hiểu khác nhau khi triển khai”- đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nêu ý kiến.

Luật cũng cần xác định cơ quan có trách nhiệm kết luận tình trạng sử dụng đất; mốc bắt đầu, kết thúc áp dụng thuế; việc thông báo và giải quyết khi người sử dụng đất không đồng ý.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga. Ảnh: L.H

Chính sách thuế cần tạo động lực phát triển

Đại biểu Nga lưu ý phải phân biệt chậm sử dụng do chủ đầu tư với chậm do thủ tục của cơ quan nhà nước, chưa bàn giao đất, bất khả kháng hoặc tiến độ phân kỳ được phê duyệt.

Chính sách này cần đặt trong quan hệ với gia hạn sử dụng đất, nghĩa vụ tài chính tăng thêm và thu hồi đất theo pháp luật đất đai. Cần đánh giá tổng nghĩa vụ và tác dụng thúc đẩy đưa đất vào sử dụng. Việc nộp thuế không thay thế nghĩa vụ sử dụng đúng mục đích và không làm mất căn cứ thu hồi đất.

Ngoài ra, đại biểu đề nghị đánh giá tác động của việc cộng diện tích đất ở trong phạm vi một tỉnh, thành phố sau sắp xếp đơn vị hành chính. Với những địa phương như Hải Phòng, cần kiểm tra tình huống người dân không mua thêm đất nhưng cách cộng gộp thay đổi do địa giới thay đổi, từ đó có thể làm thay đổi nghĩa vụ thuế. Nếu có tác động, cần quy định chuyển tiếp phù hợp và hướng dẫn công khai.

Để bảo đảm các chính sách đi vào cuộc sống, đại biểu Nga đề nghị bổ sung đánh giá tác động đến ngân sách địa phương, hoàn thiện điều khoản chuyển tiếp và chuẩn bị đầy đủ văn bản hướng dẫn trước ngày luật có hiệu lực.

“Chính sách thuế cần tạo động lực phát triển và nuôi dưỡng nguồn thu bền vững. Muốn vậy, ưu đãi phải đến đúng nơi cần khuyến khích, còn nghĩa vụ phải rõ ràng và tương xứng. Đó cũng là cơ sở để hài hòa lợi ích quốc gia với lợi ích của người dân, doanh nghiệp”, nữ đại biểu nhấn mạnh.