Đại học hay học nghề: Lối nào cho người trẻ?
Trước áp lực chi phí giáo dục gia tăng và cơ hội việc làm ngày càng thu hẹp, nhiều người trẻ đang đặt lại câu hỏi về giá trị của tấm bằng đại học, trong khi các lựa chọn thay thế như học nghề cũng chưa thực sự là lời giải toàn diện.

vVệc lựa chọn giữa đại học và học nghề được cho là không nên dựa hoàn toàn vào các dự báo ngắn hạn, mà cần cân nhắc trên nhiều phương diện lâu dài
Tại Anh, trong nhiều năm, đại học được coi là con đường chủ đạo để thăng tiến xã hội. Mục tiêu đưa 50% thanh niên vào giáo dục đại học từng được nước này đặt ra từ cuối thập niên 1990 và đã đạt được vào năm học 2017 - 2018. Tuy nhiên, sự gia tăng số lượng sinh viên không đi kèm với sự mở rộng tương ứng của thị trường việc làm chất lượng cao.
Hiện nay, thị trường tuyển dụng cử nhân ở Anh được đánh giá là khó khăn nhất trong nhiều năm, khi nhiều doanh nghiệp cắt giảm tuyển dụng và trí tuệ nhân tạo bắt đầu thay thế một số vị trí đầu vào. Ngay cả các công ty kiểm toán và tư vấn lớn cũng đã giảm quy mô tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp. Điều này khiến không ít học sinh, sinh viên hoài nghi về hiệu quả kinh tế của việc học đại học, đặc biệt khi phải đối mặt với gánh nặng nợ vay.
Trước thực tế này, một số ý kiến cho rằng số người theo học đại học nên giảm bớt. Khảo sát dư luận tại Anh cho thấy gần một nửa người dân tin rằng quá nhiều người đang vào đại học.
Một giải pháp được giới giáo dục Anh đề xuất là khuyến khích thanh niên học nghề. Lập luận được đưa ra là các công việc kỹ thuật như điện, nước hay cơ khí ít bị tự động hóa hơn và có thể mang lại thu nhập ổn định.

Nhiều người trẻ đang đặt lại câu hỏi về giá trị của tấm bằng đại học, trong khi các lựa chọn thay thế như học nghề cũng chưa thực sự là lời giải toàn diện
Tuy nhiên, hướng đi này cũng vấp phải nhiều hạn chế. Không phải ai cũng phù hợp với các ngành nghề kỹ thuật, và trên thực tế, các công việc này vẫn chưa được xã hội đánh giá ngang bằng với các nghề “cổ cồn trắng”. Đồng thời, một số lĩnh vực lao động tay nghề cũng đang chịu tác động của tự động hóa.
Dữ liệu thị trường lao động cho thấy người có bằng đại học vẫn có lợi thế nhất định, với tỷ lệ có việc làm và thu nhập trung bình cao hơn so với nhóm không có bằng. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp vẫn sử dụng bằng cấp như một tiêu chí sàng lọc trong tuyển dụng. Điều này khiến những người không có bằng đại học dễ rơi vào thế bất lợi, ngay cả khi họ có năng lực chuyên môn tương đương.
Nhìn chung, trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh và tương lai ngày càng khó dự đoán, các chuyên gia cho rằng xã hội không nên vội vàng khuyến khích hay ngăn cản người trẻ lựa chọn một con đường nhất định, chỉ dựa trên những dự báo ngắn hạn của thị trường lao động. Thay vào đó, cần tạo ra nhiều lựa chọn linh hoạt hơn để họ có thể phát triển năng lực và thích ứng với những biến động của nền kinh tế - đặc biệt khi tương lai ngày càng khó đoán định.











