Đảm bảo hài hòa giữ bảo tồn di tích, di sản với phát triển đô thị

Tại phiên thảo luận, bên cạnh những yêu cầu về tổ chức không gian, quản trị đô thị và phát triển kinh tế, nhiều đại biểu đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, di sản trong quá trình đô thị hóa.

Phát triển hài hòa giữa kinh tế với phát huy truyền thống văn hóa

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình) bày tỏ sự tán thành cao với việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh, đồng thời cho rằng cả hai địa phương đều hội tụ những lợi thế đặc biệt về vị trí địa lý, hạ tầng, kinh tế và văn hóa.

Quốc hội thảo luận tại hội trường về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh

Theo đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Quảng Ninh có vịnh Hạ Long - di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận 3 lần và được New7Wonders bình chọn là một trong bảy kỳ quan thiên nhiên thế giới.

Trong khi đó, Bắc Ninh là vùng đất văn hiến, có nền tảng đô thị lâu đời gắn với thành cổ Luy Lâu, sở hữu 8 di sản được UNESCO ghi danh, trong đó có dân ca Quan họ và bản sắc văn hóa Kinh Bắc đặc sắc.

Đại biểu cho rằng, việc thành lập hai thành phố sẽ tạo điều kiện để quản trị không gian đô thị quy mô lớn hiệu quả hơn, tăng cường liên kết vùng, thu hút nguồn lực chất lượng cao và thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển hài hòa giữa kinh tế với phát huy truyền thống văn hóa, giữ vững quốc phòng - an ninh.

Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh phát biểu

Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh đề nghị hai địa phương quan tâm thực hiện tốt các nhiệm vụ, giải pháp để đảm bảo hài hòa giữ bảo tồn di tích, di sản với phát triển đô thị.

“Quảng Ninh có vịnh Hạ Long là di sản thiên nhiên thế giới, đồng thời là lá phổi và thương hiệu du lịch quốc tế. Bắc Ninh với hệ thống di sản thế giới, di tích lịch sử văn hóa quốc gia dày đặc và không gian văn hóa Kinh Bắc đặc sắc. Đây là những tài nguyên quý giá đặt ra những yêu cầu cần được bảo tồn phát huy giá trị trong quá trình xây dựng và phát triển thành phố”, đại biểu đề nghị.

Đại biểu cũng lưu ý, quá trình đô thị hóa nhanh, phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu đô thị mới nếu không được kiểm soát chặt chẽ có thể tạo sức ép lớn lên môi trường, cảnh quan, hệ sinh thái và không gian văn hóa truyền thống. Đặc biệt, Bắc Ninh hiện là địa phương có mật độ công nghiệp và làng nghề dày đặc nhất cả nước.

Vì vậy, đại biểu đề nghị thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh quản lý chặt chẽ quy hoạch, trật tự xây dựng, kiểm soát môi trường, đồng thời giữ gìn, bảo tồn và phát huy các di tích, di sản và bản sắc văn hóa đặc sắc riêng có.

Giữ gìn linh hồn di sản bản sắc văn hóa dân tộc

Cùng quan tâm đến vấn đề văn hóa trong quá trình xây dựng hai đô thị mới, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi) nhấn mạnh, việc chuyển đổi lên thành phố không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn là quá trình tái thiết toàn diện về thể chế, năng lực quản trị và chất lượng cuộc sống của người dân.

Đề xuất một số nhiệm vụ, giải pháp, đại biểu cho rằng cần đột phá về tư duy quản trị lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Phải chuyển đổi triệt để sang quản trị đô thị hiện đại, hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả; áp dụng các phương thức quản trị dựa trên kết quả, công cụ đo lường KPI để tiếp cận hiệu quả đến tận cấp cơ sở, đánh giá thực chất bộ máy.

Mọi chính sách phát triển phải bảo đảm chuyển đổi thủ tục hành chính thuận tiện và tuyệt đối không làm xáo trộn đời sống của nhân dân và hoạt động của doanh nghiệp.

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa phát biểu

Bên cạnh đó, cần giữ gìn linh hồn di sản bản sắc văn hóa dân tộc. Đô thị hóa không được phép làm phai nhạt không gian văn hóa.

"Với Quảng Ninh tuyệt đối không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, phải bảo tồn nghiêm ngặt vịnh Hạ Long, gìn giữ vùng đất thiêng Yên Tử - cái nôi Phật giáo Trúc Lâm. Đối với Bắc Ninh, phát triển hiện đại đến đâu cũng phải nâng niu từng dòng sông, từng mái đình con đò bến nước, bảo tồn và lan tỏa giá trị dân ca quan họ”, đại biểu đề nghị.

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa cũng cho rằng quy hoạch đô thị phải đi trước một bước, bảo đảm sự hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, giữa đô thị và nông thôn, tránh đô thị hóa tự phát. Cùng với đó là yêu cầu giải quyết các vấn đề về ô nhiễm môi trường, rác thải và nước thải trong quá trình phát triển.

Đại biểu cũng đề nghị cần đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng dữ liệu lớn và công nghệ số trong quản trị đô thị, hướng tới xây dựng chính quyền phục vụ người dân và doanh nghiệp.

“Trở thành thành phố là một vinh dự lớn nhưng trách nhiệm còn lớn hơn”, đại biểu nhấn mạnh, đồng thời bày tỏ tin tưởng Quảng Ninh và Bắc Ninh sẽ trở thành những đô thị thông minh, xanh, hiện đại, giàu bản sắc và hạnh phúc, trên cơ sở phát huy truyền thống và những giá trị đã được vun đắp qua lịch sử.

Chuyển giá trị di sản văn hóa thành nguồn lực nội sinh thu hút khách du lịch

Phát biểu thảo luận, đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh) bày tỏ sự đồng tình với việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương.

Đại biểu nhấn mạnh, Quảng Ninh là trung tâm kinh tế biển hiện đại mang tầm quốc tế và trung tâm du lịch có thương hiệu với di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long kỳ vĩ, ngoạn mục; có bờ biển dài và đẹp, nhiều cảng biển nước sâu, là cửa ngõ kết nối liên quốc gia và liên kết vùng.

“Rất mong Quảng Ninh tiếp tục phát huy, nhất là phải giữ gìn di sản thiên nhiên thế giới”, đại biểu bày tỏ.

Theo đại biểu, năm 2025, Quảng Ninh có tốc độ tăng trưởng cao nhất cả nước, đạt 11,89%. Nếu có cơ chế tương thích, Quảng Ninh còn có thể phát triển mạnh hơn nữa theo định hướng đô thị biển đảo, biên giới, di sản, trở thành một hệ sinh thái đô thị xanh, văn minh, hiện đại và giàu bản sắc.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân phát biểu

Đối với Bắc Ninh, đại biểu cho biết đây là địa phương nằm ở cửa ngõ phía Bắc của Thủ đô Hà Nội. Những năm gần đây, Bắc Ninh có bước phát triển ấn tượng trên nhiều lĩnh vực, chuyển dịch cơ cấu theo hướng tích cực, môi trường đầu tư hấp dẫn, đẩy nhanh quá trình đô thị hóa. Chỉ số sản xuất công nghiệp của Bắc Ninh tăng trưởng liên tục hai con số và nằm trong nhóm đứng đầu cả nước.

Với quy mô gần 19 tỉ đô la, hai năm gần đây, Bắc Ninh tăng trưởng cao trên 10% và thu hút FDI đứng nhì cả nước. Thu ngân sách của Bắc Ninh đã vượt 120.000 tỉ đồng.

“Bắc Ninh với bản sắc văn hóa Kinh Bắc, cái nôi của dân ca Quan họ đối đáp trữ tình tinh tế, di sản văn hóa phi vật thể và nhiều di tích lịch sử bảo vật quốc gia. Bắc Ninh cần tiếp tục chuyển giá trị di sản văn hóa Kinh Bắc thành một nguồn lực nội sinh thu hút khách du lịch, thúc đẩy tăng trưởng cao.

Bắc Ninh đang phát triển theo hướng đô thị thông minh, xanh, hiện đại và bền vững. Khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với thể chế tương thích, chắc chắn sẽ phát triển mạnh mẽ hơn, đóng góp nhiều hơn cho cả nước. Nhưng đề nghị Bắc Ninh không quên thế mạnh đặc sản nông nghiệp”, đại biểu bày tỏ.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân thống nhất với hai dự thảo kế hoạch triển khai của Quảng Ninh và Bắc Ninh, đồng thời kiến nghị ba nhóm giải pháp. Trước hết, hai địa phương cần tăng cường truyền thông, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong quá trình điều chỉnh giấy tờ, thủ tục hành chính, kể cả ngoài giờ và miễn phí.

Bên cạnh đó, cần có giải pháp ổn định giá cả, kiểm soát chi phí sản xuất, tiền thuê mặt bằng, tiền lương, bảo đảm đời sống người dân.

Đồng thời, sớm rà soát, điều chỉnh quy hoạch với tiêu chí cao hơn, chủ động xử lý các vấn đề đô thị như ùn tắc giao thông, nhà ở xã hội, quá tải y tế, giáo dục, rác thải, nước thải và an ninh trật tự; đặc biệt chú trọng phát triển hạ tầng đồng bộ, tăng cường kết nối các động lực tăng trưởng.