Quảng Ngãi nhìn thẳng điểm nghẽn PCI, quyết liệt cải thiện môi trường kinh doanh

Đại biểu tham dự hội nghị

Sáng 12.8, UBND tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Hội nghị cải thiện, nâng cao Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI). Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tâm chủ trì Hội nghị.

Dự Hội nghị có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Phước Hiền; Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn; Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, Bộ Tài chính Bùi Anh Tuấn; cùng các chuyên gia, báo cáo viên của VCCI; lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và các đại biểu.

Những điểm nghẽn cần được tháo gỡ

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm cho rằng, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh đang có không gian phát triển rộng mở hơn nhưng đồng thời cũng phải đối mặt với yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và huy động các nguồn lực cho phát triển.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm phát biểu khai mạc hội nghị

Năm 2025, GRDP của Quảng Ngãi tăng 10,02%, thu ngân sách đạt hơn 36.000 tỉ đồng, năm thứ 5 liên tiếp vượt dự toán Trung ương giao. Chỉ số hiệu quả Kinh tế tư nhân (BPI) năm 2025 do VCCI công bố đưa Quảng Ngãi đứng thứ 8/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Những kết quả này cho thấy khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn vẫn có sức chống chịu và tiềm năng phát triển. Cùng với lợi thế từ Khu kinh tế Dung Quất, hệ thống khu công nghiệp, cảng biển nước sâu, công nghiệp, kinh tế biển, du lịch và dịch vụ, Quảng Ngãi có nhiều dư địa để thu hút đầu tư và mở rộng quy mô khu vực doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để những lợi thế này chuyển hóa thành động lực tăng trưởng, chất lượng môi trường kinh doanh và năng lực điều hành của chính quyền cần được cải thiện tương xứng.

Theo kết quả VCCI công bố, PCI Quảng Ngãi năm 2025 đạt 55,63 điểm, thuộc nhóm chất lượng điều hành “Thấp”.

PCI năm 2025 của Quảng Ngãi có 4 chỉ số thành phần tăng điểm gồm Tiếp cận nguồn lực, Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, Cạnh tranh bình đẳng và Thiết chế pháp lý. Trong đó, Thiết chế pháp lý đạt 7,70 điểm, xếp thứ 8/34; Cạnh tranh bình đẳng đạt 6,13 điểm, xếp thứ 12/34; Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính đạt 7,38 điểm, xếp thứ 15/34. Đây là 3 chỉ số nằm trong nhóm 15 địa phương dẫn đầu cả nước.

Quảng Ngãi xác định cải thiện PCI gắn với nâng cao chất lượng điều hành và phục vụ doanh nghiệp

Ở chiều ngược lại, 5 chỉ số giảm điểm gồm Gia nhập thị trường, Tính minh bạch, Chi phí không chính thức, Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và Chính quyền kiến tạo. Đây cũng là những vấn đề có tác động trực tiếp tới quyết định đầu tư, mở rộng sản xuất và mức độ gắn bó của doanh nghiệp với địa phương.

Lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ngãi thẳng thắn nhìn nhận, kết quả PCI năm 2025 chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển của tỉnh. Trong đó, Tính minh bạch, Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và Chính quyền kiến tạo đều có trọng số cao, mỗi chỉ số chiếm 15%, đòi hỏi phải được phân tích nguyên nhân và tập trung nguồn lực cải thiện.

Một trong những điểm đáng lưu ý nhất từ kết quả PCI là chỉ số Chính quyền kiến tạo. Cả 8/8 chỉ tiêu của nhóm này đều bị đánh giá giảm so với năm 2024.

Tỷ lệ doanh nghiệp đánh giá thái độ của chính quyền đối với khu vực tư nhân là tích cực chỉ đạt 25%. Mức độ đánh giá UBND tỉnh linh hoạt trong khuôn khổ pháp luật đạt 36,99%; đánh giá chính quyền năng động, sáng tạo trong giải quyết vấn đề mới đạt 34,25%.

Theo báo cáo, một trong những nguyên nhân được nhận diện là tâm lý né tránh, sợ sai, sợ trách nhiệm ở một bộ phận công chức. Điều này dẫn tới tình trạng áp dụng quy định máy móc, chờ hướng dẫn hoặc xin ý kiến nhiều cấp thay vì chủ động xử lý công việc trong phạm vi thẩm quyền. Việc phối hợp thiếu chủ động, đùn đẩy trách nhiệm cũng là điểm cần khắc phục.

Trong khi đó, với doanh nghiệp, thời gian và tính dự báo của chính sách là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí đầu tư. Một thủ tục kéo dài, một kiến nghị chậm được giải quyết hay một vấn đề phải qua nhiều tầng nấc xử lý đều có thể làm tăng chi phí cơ hội của doanh nghiệp.

Vì vậy, cải thiện PCI không thể chỉ dừng ở việc nâng điểm số mà phải chuyển thành những thay đổi cụ thể trong từng khâu giải quyết công việc.

Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn phát biểu

Trong bối cảnh doanh nghiệp cần thông tin nhanh về quy hoạch, đất đai, thủ tục đầu tư, đấu giá, đấu thầu hay chính sách hỗ trợ, việc cập nhật thông tin đầy đủ và kịp thời sẽ góp phần giảm chi phí tìm kiếm thông tin, nâng khả năng dự báo và hạn chế rủi ro trong quá trình đầu tư.

Chuyển điểm số thành chuyển biến thực chất

Hiện Quảng Ngãi có 10.776 doanh nghiệp đang tồn tại hợp pháp. Trong đó, doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm khoảng 63%, doanh nghiệp nhỏ chiếm 32%, còn doanh nghiệp vừa và lớn chỉ khoảng 4%.

Cơ cấu này đặt ra yêu cầu chính sách hỗ trợ phải hướng nhiều hơn đến khả năng tiếp cận thực tế của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ - nhóm có nguồn lực tài chính, nhân lực và năng lực quản trị hạn chế hơn.

Quang cảnh hội nghị

Tỉnh dự kiến tăng cường hướng dẫn, tập huấn, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng, thuế, khởi nghiệp sáng tạo, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực chất lượng cao; đồng thời nghiên cứu các chính sách thiết thực hơn về tín dụng, đất đai, đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và tham gia chuỗi giá trị.

Kết quả BPI đứng thứ 8/34 cho thấy khu vực kinh tế tư nhân Quảng Ngãi vẫn có nền tảng để phát triển. Bài toán đặt ra là làm thế nào để năng lực của doanh nghiệp được hỗ trợ bởi một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn.

Các đại biểu trao đổi về những thuận lợi, khó khăn trong quá trình hoạt động và một số đề xuất

Để cải thiện PCI theo hướng thực chất, Quảng Ngãi dự kiến xây dựng kế hoạch cải thiện, nâng cao PCI giai đoạn 2026-2030. Kết quả các chỉ tiêu PCI được phân công sẽ trở thành một trong những tiêu chí đánh giá, xếp loại người đứng đầu cơ quan, đơn vị.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu thiết lập đường dây nóng hoặc kênh tiếp nhận phản ánh của doanh nghiệp, công bố thời hạn xử lý; đẩy mạnh cải cách hành chính; tăng công khai, minh bạch thông tin về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đấu giá, đấu thầu và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Cùng với đó là rà soát hoạt động thanh tra, kiểm tra nhằm hạn chế chồng chéo, tăng cường giám sát thực thi công vụ, nâng cao liêm chính và kỷ luật hành chính.

Quảng Ngãi đặt mục tiêu xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thuận lợi

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tâm yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; không để doanh nghiệp phải đi lại nhiều lần, chờ đợi kéo dài hoặc phát sinh chi phí không chính thức.

“Mỗi cán bộ, công chức phải nhận thức rằng mình chính là hình ảnh của chính quyền trong mắt doanh nghiệp; mỗi hồ sơ được giải quyết đúng hạn, mỗi kiến nghị được trả lời kịp thời, mỗi khó khăn được tháo gỡ chính là một đóng góp thiết thực cho việc cải thiện PCI của tỉnh”, ông Tâm nhấn mạnh.