Đăng ký xét tuyển đại học 2026: 'Chọn đúng, đặt trúng' thay vì đăng ký dàn trải
Chuyên gia cho rằng, việc giới hạn nguyện vọng xét tuyển đại học là cần thiết, không ảnh hưởng đến quyền lợi, cơ hội của thí sinh. Khi số lượng nguyện vọng không giới hạn dễ khiến thí sinh đăng ký dàn trải, thiếu tầm chiến lược và đặc biệt là thiếu trách nhiệm, sự cân nhắc kỹ lưỡng với từng nguyện vọng.
Mới đây, Bộ GD-ĐT đã ban hành quy chế tuyển sinh đại học 2026. Một trong những điểm mới trong quy chế tuyển sinh năm nay là giới hạn thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng, thay vì không giới hạn như những năm trước. Với các chương trình đào tạo giáo viên chỉ xét tuyển các nguyện vọng có thứ tự từ 1-5.
TS Trần Đình Lý, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM cho biết, dữ liệu từ các mùa tuyển sinh trước cho thấy bình quân mỗi thí sinh đăng ký khoảng 6-8 nguyện vọng. Bên cạnh đó cũng có những thí sinh đăng ký hàng chục, thậm chí hàng trăm nguyện vọng, gây ra những “cú sốc” trong dư luận, truyền thông và đặc biệt tạo ra tâm lý hoang mang cho phụ huynh, nhà trường cũng như cho chính thí sinh.
TS Trần Đình Lý, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM
Số liệu được công bố tại Hội nghị tuyển sinh của Bộ GD-ĐT cũng cho thấy có đến 99% thí sinh trúng tuyển trong 10 nguyện vọng đầu tiên. Do đó, việc Bộ GD-ĐT giới hạn số lượng nguyện vọng để giảm bớt sự lãng phí không cần thiết và cũng giúp thí sinh cân nhắc kỹ lưỡng hơn trước khi đăng ký nguyện vọng.
“Việc giới hạn nguyện vọng xét tuyển đại học là cần thiết, không ảnh hưởng đến quyền lợi, cơ hội của thí sinh. Khi số lượng nguyện vọng không giới hạn dễ khiến thí sinh đăng ký dàn trải, thiếu tầm chiến lược và đặc biệt là thiếu trách nhiệm, sự cân nhắc kỹ lưỡng với từng nguyện vọng. Như vậy, giới hạn 15 nguyện vọng không thu hẹp cơ hội của thí sinh, mà để nâng cao chất lượng lựa chọn. 15 nguyện vọng là con số đủ lớn, đủ rộng để đảm bảo cơ hội cũng như đủ để giới hạn, buộc thí sinh phải cân nhắc một cách rất nghiêm túc về năng lực, sở thích cũng như định hướng nghề nghiệp của mình.
Các em cần nhớ rằng chọn ngành, chọn nghề cũng chính là lựa chọn tương lai, các em cần suy nghĩ hết sức chín chắn, không phải bằng tâm lý "càng nhiều càng an toàn", TS Trần Đình Lý nhấn mạnh.
Từ kinh nghiệm hàng chục năm tư vấn hướng nghiệp, tuyển sinh đại học, TS Trần Đình Lý lưu ý chiến thuật đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học năm nay, thí sinh cần xác định rất rõ việc đăng ký xét tuyển đại học là một cột mốc để đánh giá sự trưởng thành trong việc lựa chọn nghề nghiệp. Thí sinh không nên chọn theo ngành “hot”, theo trào lưu hay chỉ để làm hài lòng người khác. Ngành học cần phù hợp với bản thân, đam mê, năng lực, sở trường. Bên cạnh đó, thứ tự các nguyện vọng sẽ quyết định trực tiếp đến kết quả trúng tuyển. Nguyên tắc quan trọng thí sinh cần nhớ là nguyện vọng yêu thích và mong muốn nhất đặt ở vị trí cao nhất. Thí sinh không nên vì những tác động bên ngoài, hay tâm lý an toàn mà sắp xếp sai thứ tự ưu tiên sẽ làm thay đổi cơ hội xét tuyển của bản thân.
"Con số 15 nguyện vọng là giới hạn tối đa, không phải mục tiêu để thí sinh đăng ký cho đủ. Điều quan trọng nhất không phải là đăng ký ít hay nhiều nguyện vọng, mà cần chọn đúng, đặt đúng thứ tự và cam kết với sự lựa chọn của mình để định hướng nghề nghiệp được đúng và trúng ngay từ đầu", TS Lý nhấn mạnh.
Theo TS Trần Đình Lý, hiện nay tất cả các cơ sở giáo dục đại học đều thông tin về đề án tuyển sinh, trong đó có phương thức tuyển sinh, chương trình học trên website. Sau khi xác định được định hướng nghề nghiệp, thí sinh có thể truy cập vào website các trường đại học có đào tạo ngành nghề đó để tìm hiểu thông tin: “Một ngành có thể có nhiều trường cùng đào tạo, nhưng mỗi trường lại có sự khác biệt trong chương trình đào tạo. Do đó khi tìm hiểu để chọn trường, các em nên cố gắng tìm hiểu năng lực lõi của từng trường để đưa ra lựa chọn phù hợp với năng lực, sở trường của bản thân cũng như đáp ứng tốt nhất cho mục tiêu nghề nghiệp trong tương lai”, TS Trần Đình Lý lưu ý.
Đồng quan điểm, Ths Dương Văn Bá, Phó Hiệu trưởng trường Đại học Intracom cũng nhấn mạnh, khi giới hạn số lượng nguyện vọng, thí sinh cần cân nhắc, tính toán kỹ lưỡng khi đặt bút đăng ký xét tuyển đại học. Trong đó, nguyên tắc cần nhớ là "chọn ngành nghề trước, chọn trường sau". Với mỗi ngành yêu thích, các em nên chọn nhiều trường với mức điểm chuẩn hàng năm ở các ngưỡng khác nhau từ cao đến thấp để chắc chắn đỗ. Thí sinh lưu ý không chọn theo hướng đăng ký nhiều ngành trong cùng một trường. Khi đã chọn được ngành và các trường có đào tạo ngành đó, nguyện vọng nào yêu thích nhất đặt lên trước.
Những điểm mới trong quy chế tuyển sinh đại học 2026 thí sinh cần nhớ:
Thứ nhất, nguồn tuyển là thí sinh có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi của môn Toán và Ngữ văn và một môn khác) đạt tối thiểu 15 theo thang điểm 30 (không áp dụng với thí sinh đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp).
Thứ hai, thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo, các trường khác nhau và sắp xếp các nguyện vọng theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp (nguyện vọng 1 là thứ tự ưu tiên cao nhất). Các chương trình đào tạo giáo viên chỉ xét tuyển các nguyện vọng có thứ tự từ 1 đến 5.
Thứ ba, phương thức xét tuyển dựa trên kết quả học tập cấp THPT (học bạ), tổ hợp xét tuyển sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập 6 học kỳ (lớp 10, 11, 12) cấp THPT của tối thiểu 3 môn học trong đó bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn đóng góp tối thiểu 1/3 trọng số tính điểm xét trong tổ hợp xét tuyển.
Thứ tư, điểm cộng (bao gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng, điểm khuyến khích) tối đa là 3 điểm theo thang điểm 30 (tương ứng 10% của thang điểm xét tuyển), trong đó:
Điểm thưởng đối với thí sinh được tuyển thẳng nhưng không dùng để xét tuyển thẳng từ 0-3;
Điểm xét thưởng đối với thí sinh có thành tích hoặc có năng khiếu đặc biệt từ 0 - 1,5;
Điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc có chứng chỉ quốc tế (nếu có) từ 0 - 1,5.
Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng cho quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc sử dụng cho điểm khuyến khích.
Thứ năm, bổ sung đối tượng xét tuyển trung học nghề, người nước ngoài đăng ký xét tuyển vào các chương trình đào tạo trình độ đại học.
