Giới hạn 15 nguyện vọng đại học: Thí sinh nên làm gì để tăng cơ hội trúng tuyển?

2 giờ trước Gốc

Theo GS.TS Chử Đức Trình, nên chia các nguyện vọng thành 3 nhóm. Nhóm thứ nhất cho khoảng 3 nguyện vọng ước mơ, dù có thể là các ngành đào tạo top đầu, lấy điểm rất cao. Nhóm thứ hai với khoảng 3 - 5 nguyện vọng là những chương trình đào tạo phù hợp với năng lực của bản thân.

Ngày 25/2, Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức Talkshow với chủ đề “Tư vấn tuyển sinh 2026: Cơ hội, thách thức và lựa chọn thông minh”.

Chương trình được tổ chức nhằm đưa ra góc nhìn rõ nét hơn về các điều chỉnh quan trọng của Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, cũng như tư vấn tới thí sinh về chiến lược đăng ký nguyện vọng và chọn ngành, chọn trường thông minh trong bối cảnh mới hiện nay.

Các đại biểu tham dự Talkshow “Tư vấn tuyển sinh 2026: Cơ hội, thách thức và lựa chọn thông minh” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức. Ảnh: Mạnh Hưng

Những thay đổi quan trọng trong Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026

Chia sẻ tại chương trình, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT cho biết Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo xác định giáo dục đại học là nòng cốt phát triển nhân lực trình độ cao, nhân tài, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong đó, nhấn mạnh những giải pháp, đặc biệt lưu ý đổi mới đề án tuyển sinh, kiểm soát chất lượng đầu vào và nâng cao chất lượng đầu ra. Bên cạnh đó, Luật Giáo dục đại học cũng quy định những yêu cầu về tuyển sinh trong thời gian tới.

Đây là những tiền đề, cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý để triển khai Thông tư ban hành Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng năm 2026, ban hành ngày 15/2 vừa qua.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh, một trong những điểm nhấn quan trọng của Quy chế tuyển sinh năm 2026 là xác định lại nguồn tuyển. Luật Giáo dục đại học đã quy định lại về nguồn tuyển, trong đó giới hạn những cách thức để nguồn tuyển đầu vào đảm bảo chất lượng.

Do đó từ năm 2026, đối với phương thức xét tuyển bằng kết quả học tập cấp THPT (học bạ): tổ hợp xét tuyển sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập của 6 học kì (lớp 10, lớp 11 và lớp 12) của tối thiểu 3 môn học, trong đó bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn, với trọng số tính điểm xét không thấp hơn 1/3 tổng điểm theo thang điểm 30.

Nguồn tuyển là thí sinh có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi của môn Toán và Ngữ văn và một môn khác) đạt tối thiểu 15 theo thang điểm 30 (không áp dụng với thí sinh đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp) cho tất cả các phương thức xét tuyển trừ tuyển thẳng.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT. Ảnh: Mạnh Hưng

Điều chỉnh thứ hai liên quan đến việc giới hạn nguyện vọng. Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, căn cứ tổng kết tuyển sinh năm 2025 cũng như thống kê trong thời gian qua, thí sinh thường chỉ tập trung đăng ký từ 1 - 5 nguyện vọng, một lượng nhỏ đặt đến 10 nguyện vọng. Thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng dưới 10 chiếm 98,5%, trúng tuyển ở nguyện vọng 10 trở lên là 1,5%. Trong số đó, số thí sinh đỗ nguyện vọng lớn hơn 10 chiếm khoảng 0,34 % - một tỷ lệ rất nhỏ. Bên cạnh đó, thống kê cho thấy đa số thí sinh trúng tuyển ở các nguyện vọng phía dưới không tham gia xét tuyển đợt thứ nhất mà lại xét tuyển ở đợt bổ sung.

Bộ GD-ĐT đã rà soát tổng thể dữ liệu của 3 năm trở lại đây và đề xuất phương án thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo, các trường khác nhau. Riêng các chương trình đào tạo giáo viên chỉ xét tuyển các nguyện vọng có thứ tự từ 1 đến 5, để tập trung nguồn lực phát triển ngành này thời gian tới.

Điều chỉnh thứ ba liên quan đến quy định về điểm cộng, bao gồm điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc có chứng chỉ quốc tế. GS.TS Nguyễn Tiến Thảo chia sẻ, những năm vừa qua, các cơ sở giáo dục đào tạo có thể xây dựng các phương án khác nhau đối với chứng chỉ ngoại ngữ, như chuyển đổi điểm sang thang điểm khác nhau hoặc vừa chuyển đổi điểm, vừa cộng điểm.

Theo quy định mới, để đảm bảo nguyên tắc khách quan, minh bạch, công bằng, các trường đại học có thể xây dựng phương án chuyển đổi điểm của chứng chỉ ngoại ngữ sang thang điểm 10 thay thế môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, hoặc cộng điểm, nhưng giới hạn tối đa 1,5 điểm theo thang điểm 30.

Quy chế mới cũng bổ sung đối tượng xét tuyển đại học đối với những thí sinh theo học chương trình đào tạo quốc tế, giảng dạy, học tập ở bậc THPT bằng tiếng nước ngoài; những sinh viên, học sinh quốc tịch nước ngoài hoặc người Việt Nam học ở nước ngoài.

Về điểm ưu tiên khu vực sẽ căn cứ vào ngôi trường thí sinh học tập năm cuối ở bậc THPT, hoặc có thời gian học tập lâu nhất.

Ngoài ra, Quy chế tuyển sinh năm 2026 cũng có thêm một số điều chỉnh về mặt kỹ thuật để đáp ứng yêu cầu xét tuyển trong thời gian tới. “Đây là những điều chỉnh cơ bản để đảm bảo tính khách quan, minh bạch, công bằng, phục vụ tuyển sinh trong giai đoạn từ năm 2026 trở đi”, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo cho hay.

GS.TS Chử Đức Trình - Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội nhìn nhận, công tác tuyển sinh đại học tác động rất lớn đến các gia đình và thí sinh, do đó thông tin định hướng cho xã hội rất quan trọng. Ông nhấn mạnh câu nói nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dĩ bất biến ứng vạn biến”, cho biết với công tác tuyển sinh, “dĩ” là chất lượng đào tạo của toàn bộ hệ thống, còn “ứng” là sự thay đổi.

“Chúng tôi rất mong muốn công tác tuyển sinh đại học sẽ có cái “dĩ” là tạo ra được nguồn đầu vào chất lượng cao cho các chương trình đào tạo. Bên cạnh đó, quan trọng hơn rất nhiều là tác động ngược lại tới đào tạo phổ thông từ cấp cơ sở và cả hệ thống giáo dục, để đào tạo chất lượng và có chiều sâu, gắn với minh bạch, công khai. Còn về cái “ứng”, sự thay đổi luôn có và chúng ta cần có giải pháp để đáp ứng được cuộc sống thay đổi mạnh mẽ như hiện nay”, GS.TS Chử Đức Trình cho hay.

Theo ông, những thay đổi trong ngắn hạn là cần thiết, để tiếp cận tới một chiều sâu lâu dài trong trung hạn và dài hạn.

GS.TS Chử Đức Trình - Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: Mạnh Hưng

Chiến lược sắp xếp nguyện vọng thông minh

GS.TS Chử Đức Trình đưa ra lời khuyên, thí sinh cần tham khảo các thông tin quan trọng về chính sách tuyển sinh của Bộ GD-ĐT trên những kênh chính thống; đề án tuyển sinh của các trường mà thí sinh quan tâm. Bên cạnh đó là tham chiếu các kết quả tuyển sinh của những năm trước để đăng ký nguyện vọng một cách thông minh, hiệu quả.

Theo GS.TS Chử Đức Trình, nên chia các nguyện vọng thành 3 nhóm. Nhóm thứ nhất cho khoảng 3 nguyện vọng ước mơ, dù có thể là các ngành đào tạo top đầu, lấy điểm rất cao. Nhóm thứ hai với khoảng 3 - 5 nguyện vọng là những chương trình đào tạo phù hợp với năng lực của bản thân. Ví dụ, năm nay thí sinh đạt 22 điểm, trong khi đó những năm trước các ngành này lấy khoảng 21 -24 điểm. Cuối cùng là nhóm ngành đào tạo an toàn, các năm trước đều lấy thấp điểm hơn rất nhiều, để khả năng trượt không cao.

“Nếu như chọn khéo, thậm chí chỉ cần 2 - 3 nguyện vọng mỗi nhóm, cộng lại cũng giới hạn trong 10 nguyện vọng. Kinh nghiệm cho thấy rất nhiều thí sinh chọn nguyện vọng vô cùng thông minh và chính xác, nhiều em đăng ký vào Trường Đại học Công nghệ chỉ với 3 nguyện vọng nhưng đã trúng tuyển. Các em nên có lựa chọn thông minh, nếu không dù đẩy nguyện vọng đến 50 vẫn có thể không đạt được ước mơ của mình”, GS.TS Chử Đức Trình nói.

Ông cũng chia sẻ thêm, dù đỗ ở nguyện vọng nào, nếu tập trung toàn lực học tập tốt nhất, các em sẽ có điều kiện việc làm tốt. Bởi cả xã hội không chỉ tập trung ở 1 hoặc 2 ngành đào tạo, mà cần một phổ rất rộng các ngành đào tạo, nhân lực của các ngành nghề khác nhau.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo khuyên thí sinh không quá lo lắng với việc giới hạn nguyện vọng. Thay vào đó, việc quan trọng nhất là phải xác định đúng năng lực của bản thân, chuẩn bị thật tốt cho kết quả học tập ở bậc THPT, kỳ thi tốt nghiệp THPT hay chuẩn bị các điều kiện cho những phương thức sẽ sử dụng để xét tuyển trong thời gian sắp tới. Đó chính là chìa khóa, là nguồn lực các em nên tập trung ở thời điểm này.

Ông cũng lưu ý thí sinh nên sắp xếp nguyện vọng theo 3 nhóm: nguyện vọng ước mơ, nguyện vọng phù hợp với năng lực của bản thân và nhóm nguyện vọng an toàn. Với cách sắp xếp thông minh như vậy, chắc chắn các em sẽ đỗ đại học hay ngành đào tạo mình mong muốn.

“Năm 2025, có 850.000 thí sinh trúng tuyển vào đại học. Khi xác nhận nhập học có 670.000 em. Trong 3 năm qua, số lượng trúng tuyển và xác nhận nhập học vẫn tương tự như vậy. Chúng ta sẽ không trượt đại học nếu như tìm đúng ngành, đúng trường và sắp xếp đúng thứ tự nguyện vọng. Thực lực nằm trong tay các em và hãy quan tâm nhất tới điều đó ở thời điểm này. Khi đã có điểm, hãy điều chỉnh nguyện vọng theo các nhóm như chúng tôi vừa lưu ý”, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo đưa ra lời khuyên.