Đánh thức tiềm năng chè Shan tuyết Bản Mộc

Khu trưng bày, giới thiệu sản phẩm chè Shan tuyết của HTX nông nghiệp Bản Mộc.

Chè Shan tuyết từ lâu gắn bó mật thiết với đời sống người dân thôn Bản Mộc. Những đồi chè cổ thụ, thân xù xì, tán rộng, búp phủ lớp lông trắng mịn là dấu ấn của điều kiện tự nhiên đặc thù.

Trong ký ức của chị Phan Thị Nguyệt, cây chè có từ thuở nhỏ, khi ông bà, cha mẹ lên nương hái và sao chè, rồi mang ra chợ bán. Lớn lên, thế hệ sau tiếp tục được truyền lại kinh nghiệm chăm sóc, chế biến. Cây chè vì thế trở thành sinh kế bền bỉ của nhiều hộ dân trong thôn.

Điều kiện khí hậu mát mẻ, độ ẩm cao, cùng phương thức canh tác gần gũi tự nhiên đã tạo nên nước chè Shan tuyết Bản Mộc đậm vị, hậu ngọt, hương thơm thanh. Trước yêu cầu phát triển, người dân địa phương đã từng bước thay đổi tư duy. Từ sản xuất riêng lẻ, bà con chuyển sang liên kết, hình thành hợp tác xã (HTX), áp dụng tiến bộ kỹ thuật, hướng tới quy trình hữu cơ.

HTX nông nghiệp Bản Mộc ra đời đã tạo chuyển biến rõ nét. HTX hiện có 35 hộ liên kết, canh tác hơn 15ha chè đạt chứng nhận hữu cơ. Sản lượng chế biến tăng dần qua từng năm, từ khoảng 1,5 tấn chè khô năm 2023, dự kiến đạt 3,5 tấn vào năm 2026. Kết quả này phản ánh hướng tổ chức sản xuất bài bản đang phát huy hiệu quả.

Anh Ma Văn Thống, Giám đốc HTX, chia sẻ: Định hướng của HTX là đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị gia tăng. Bên cạnh chè xanh truyền thống, đơn vị đang nghiên cứu phát triển các dòng trà lên men, trà ướp hương từ nguyên liệu tự nhiên nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường.

Thôn Bản Mộc hiện có 35/76 hộ tham gia sản xuất chè, với diện tích canh tác gần 100ha theo hướng hữu cơ. Hoạt động sản xuất dần ổn định, thu nhập bình quân của người lao động cũng được cải thiện, từ khoảng 3,2 triệu đồng/người/tháng lên gần 4 triệu đồng.

Song song với phát triển kinh tế, yếu tố môi trường được chú trọng. Việc xây dựng và thực hiện phương án bảo vệ môi trường thể hiện định hướng phát triển hài hòa giữa sản xuất và bảo tồn sinh thái, tạo nền tảng bền vững cho làng nghề.

Sản phẩm chè Shan tuyết ngày càng đa dạng, phong phú.

Việc được công nhận làng nghề tạo thêm động lực để người dân nâng cao chất lượng sản phẩm. Từ cách làm dựa vào kinh nghiệm, bà con từng bước chuyển sang quy trình bài bản hơn, chú trọng tiêu chuẩn và thị trường. Cùng với sự chuyển mình của người dân, chính quyền địa phương cũng đang tích cực đồng hành.

Ông Ma Đình Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Bình, cho biết: Địa phương xác định cây chè là một trong những cây trồng chủ lực giai đoạn 2025-2030. Các giải pháp hỗ trợ sẽ tập trung vào mở rộng diện tích, nâng cao chất lượng, đồng thời lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia để phát triển làng nghề gắn với du lịch, tạo thêm sinh kế cho người dân.

Những đồi chè xanh mướt trải dài, những nếp nhà sàn truyền thống, cùng làn điệu hát then đặc trưng của người Tày… tất cả tạo nên một không gian văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc. Đây là tiềm năng để phát triển du lịch cộng đồng. Nếu được khai thác hợp lý sẽ là hướng đi mới, góp phần nâng cao giá trị cho sản phẩm chè và quảng bá hình ảnh địa phương.

Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc hôm nay đang đứng trước những cơ hội mới. Với sự đồng lòng của người dân, sự hỗ trợ của chính quyền và định hướng phát triển rõ ràng, thương hiệu chè Bản Mộc sẽ có cơ hội khẳng định vị thế, góp phần làm giàu cho quê hương và nâng tầm giá trị nông sản.