Đạt tốc độ kinh hoàng 160 km/h, dòng lũ dữ xé toạc thung lũng Nepal
Hình ảnh vệ tinh cùng các video được xác minh giúp tái dựng đường đi của dòng lũ quét khổng lồ, từ khu vực sông băng sụp đổ đến những vùng dân cư bị tàn phá dọc thung lũng.
Sử dụng các video được chính quyền và các hãng thông tấn lớn xác minh cùng hình ảnh vệ tinh, hãng tin BBC đã dựng lại đường đi của trận lũ quét xảy ra tại Nepal ngày 26/8.
Dòng lũ được cho là lao xuống thung lũng dốc đứng với tốc độ hơn 160 km/h, cuốn theo sỏi đá, đá hộc và thân cây lớn, tạo ra những đợt sóng cao tới 21 m.
Thảm họa khiến ít nhất 547 người thiệt mạng và khoảng 1.500 người mất tích. Trong khi chính quyền Nepal, Trung Quốc và các đội cứu nạn tiếp tục sơ tán người dân, tìm kiếm nạn nhân, các nhà khoa học đang cố gắng ghép nối chính xác trình tự các sự kiện dẫn tới trận lũ.
Nhà địa chất học Daniel Shugar tại Đại học Calgary, Canada, là một trong những chuyên gia đầu tiên cho rằng trận lũ có liên quan đến hoạt động của sông băng.
Ông cho biết hiện tượng nóng lên toàn cầu khiến sông băng tan chảy và có thể làm gia tăng nguy cơ sạt lở.
Tuy nhiên, Shugar nhấn mạnh vẫn còn quá sớm để khẳng định mối liên hệ giữa trận lũ ở Nepal với biến đổi khí hậu.
Nhà địa chất học Simon Cook tại Đại học Dundee cho biết ông cùng các đồng nghiệp đã xác định được vị trí xảy ra vụ sạt lở.
Theo ông, phần dưới của một sông băng ở Nepal gần đỉnh Langtang Lirung đã sụp đổ theo hướng tây bắc, sau đó khối vật chất di chuyển xuôi dòng về phía tây.
Mike Searle, giáo sư khoa học Trái đất tại Đại học Oxford, cho rằng sông băng có thể đã sụp đổ "vài giờ hoặc vài ngày" trước khi lũ quét xảy ra tại Nepal và Tây Tạng.
Ông nhận định một vụ lở đất có thể đã xảy ra trước, khiến dòng sông bị chặn và nước dâng cao phía sau, trước khi khối chắn bị phá vỡ và tạo thành dòng lũ khổng lồ.
"Tôi cho rằng khối lượng đất đá khổng lồ cho thấy một vụ lở đất đã xảy ra trước, khiến dòng sông bị chặn đứng làm nước dâng cao tích tụ, rồi cuối cùng vỡ bung ra tạo thành một trận đại hồng thủy", Searle nói.
Một khả năng khác được các nhà khoa học xem xét là nước mưa hoặc nước tan từ băng đã làm mất ổn định đất đá hoặc khối băng, tạo ra phản ứng dây chuyền.
Giới khoa học sẽ tiếp tục phân tích ảnh vệ tinh và dữ liệu lượng mưa gần đây để xác định chính xác vị trí sạt lở, tìm những điểm dòng sông bị chặn và kiểm tra khả năng một hồ băng đã vỡ, xả lượng nước lớn xuống hạ lưu.
Những dữ liệu này sẽ giúp làm rõ cách băng tuyết có thể nhanh chóng biến thành trận lũ quét tàn phá các khu dân cư phía dưới.
