Đảo băng to cỡ thành phố Mahathan vừa tách rời khỏi Greenland

Vệ tinh Copernicus Sentinel-1 đã ghi nhận một sự thay đổi lớn tại sông băng Petermann ở tây bắc Greenland, phần diện tích hàng chục km2 trên đó đã tách ra.

Vụ vỡ băng này đánh dấu sự mất mát lượng băng nổi lớn nhất của sông băng Petermann kể từ năm 2012 và là sự kiện vỡ băng lớn nhất được ghi nhận ở Bắc Cực kể từ năm 2020.

Tảng băng trôi hình bàn mới hình thành, còn được gọi là "đảo băng", có kích thước xấp xỉ Manhattan và có thể dày tới 150m.

Hình ảnh radar từ vệ tinh Sentinel-1 chụp ngày 3/8 cho thấy sự xuống cấp đáng kể đang diễn ra dọc theo trung tâm của lưỡi băng. Chỉ một ngày sau, hòn đảo băng khổng lồ đã tách khỏi phía đông của sông băng.

 Đảo băng có kích thước 76 km2 vừa tách rời khỏi Greenland.

Đảo băng có kích thước 76 km2 vừa tách rời khỏi Greenland.

Vệ tinh Sentinel-1 đặc biệt có giá trị trong việc giám sát các sông băng ở vùng xa vì các thiết bị radar của nó có thể thu thập dữ liệu cả ngày lẫn đêm và có thể nhìn xuyên qua lớp mây.

Các quan sát giao thoa kế thu thập được trên sông băng Petermann vào tháng 4 đã tiết lộ sự biến dạng và các vết nứt bên trong lưỡi băng nổi. Những phép đo đó đã cung cấp cho các nhà nghiên cứu cái nhìn chi tiết về những thay đổi đã diễn ra trong nhiều tháng trước khi sự kiện vỡ băng xảy ra.

Kích thước này vừa đúng bằng thành phố Manhattan nhưng nó dày lên đến 150m.

Kích thước này vừa đúng bằng thành phố Manhattan nhưng nó dày lên đến 150m.

Adam Garbo, một nghiên cứu sinh tiến sĩ đến từ Đại học Ottawa cho biết: "Sông băng Petermann từ lâu đã là một trong những lưỡi băng lớn nhất còn sót lại của Greenland. Chúng tôi đã dự đoán sự vỡ băng này từ nhiều năm nay, và việc chứng kiến ​​nó cuối cùng xảy ra thật đáng kinh ngạc. Đó là một lời nhắc nhở mạnh mẽ về tốc độ thay đổi nhanh chóng của các hệ thống này".

Sông băng Petermann đã trải qua một số sự kiện vỡ băng lớn trong quá khứ, tạo ra những hòn đảo băng khổng lồ vào năm 2008, 2010 và 2012. Tuy nhiên, kể từ năm 2012, lưỡi băng nổi trên sông băng này vẫn tương đối ổn định, ngoại trừ một vài sự kiện vỡ băng nhỏ hơn.

Vụ vỡ băng mới nhất có thể chưa phải là thay đổi lớn cuối cùng. Hai đảo băng khác, với diện tích ước tính khoảng 97 và 87 km², cuối cùng có thể tách ra khi các vết nứt hiện có tiếp tục lan rộng trên lưỡi băng nổi.

Anna Crawford, đến từ Đại học Stirling, nhận xét, trong khi những tảng băng trôi lớn, hình chữ nhật tương đối phổ biến ở Nam Cực, thì các đảo băng ở Bắc Cực lại hiếm gặp hơn nhiều.

Hình ảnh giao thoa từ vệ tinh Sentinel-1 làm nổi bật các vết nứt trên lưỡi băng Petermann.

Hình ảnh giao thoa từ vệ tinh Sentinel-1 làm nổi bật các vết nứt trên lưỡi băng Petermann.

Những quan sát này cho phép các nhà khoa học thực hiện các phép đo rất chi tiết về cách các vết nứt lan rộng trên thềm băng và cách bề mặt của lưỡi băng di chuyển theo thủy triều trước khi tảng băng cuối cùng tách ra.

Molly Hammond, một nghiên cứu sinh tiến sĩ đến từ Đại học Leeds, người đã xử lý dữ liệu Sentinel-1 cho biết: "Những thay đổi mà chúng tôi quan sát được trên sông băng Petermann diễn ra rất nhanh chóng trước sự kiện vỡ tảng băng, vì vậy việc theo dõi sự lan truyền vết nứt bằng phương pháp giao thoa kế trong thời gian thực vô cùng thú vị".

Vệ tinh Sentinel-1 của Cơ quan Vũ trụ châu Âu - ESA.

Vệ tinh Sentinel-1 của Cơ quan Vũ trụ châu Âu - ESA.

Các nhà nghiên cứu sẽ tiếp tục theo dõi cả sông băng Petermann và tảng băng trôi mới hình thành bằng cách sử dụng ảnh vệ tinh, quan sát trên không và dữ liệu theo dõi.

Bộ Môi trường và Biến đổi Khí hậu Canada đang theo dõi đường đi của tảng băng trôi và đánh giá các mối đe dọa tiềm tàng đối với các tuyến đường vận chuyển và cơ sở hạ tầng. Những khối băng lớn như vậy có thể tồn tại trên đại dương trong nhiều năm, từ từ vỡ vụn thành những mảnh nhỏ hơn, ngày càng khó phát hiện và theo dõi.

Một đợt Siêu El Nino mạnh nhất từng được ghi nhận.

Tuệ Minh

Nguồn Tri Thức & Cuộc Sống: https://kienthuc.net.vn/dao-bang-to-co-thanh-pho-mahathan-vua-tach-roi-khoi-greenland-post1630184.html